Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ujawnienie testamentu po odrzuceniu spadku

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2019-11-01

Moja mama odrzuciła spadek z ustawy, abym cały spadek po zmarłym ojcu dostał ja. Po jakimś czasie siostrzeniec ujawnił testamentu, o którym nikt nie wiedział. W tym testamencie jesteśmy wydziedziczeni. Czy moja mama powinna składać wniosek o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli z powodu błędu, czy nie ma to znaczenia, jeżeli do podziału majątku dojdzie z mocy testamentu?

Ujawnienie testamentu po odrzuceniu spadku

Istotne znaczenie ma przepis art. 1019 § 1 Kodeksu karnego, zgodnie z którym „jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca”.

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd. Pozwoli Pan, iż przytoczę komentarz do kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim „błąd co do treści czynności prawnej może być błędem co do tytułu powołania do dziedziczenia, osoby spadkodawcy, przedmiotu spadku. Należy jednak zgodzić się z poglądem, że podstawę uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może stanowić błąd prawnie doniosły (art. 1019 § 2 w zw. z art. 84 § 1 zd. 1 i § 2 k.c.). Błędem takim nie jest nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego (post. SN z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04, OSNC 2006, nr 5, poz. 94, z glosą W. Borysiaka, Palestra 2009, z. 5-6, s. 285; post. SN z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 337/09, Lex nr 677786). Nie będzie też błędem prawnie doniosłym złożenie oświadczenia pod wpływem wadliwych, błędnych pobudek czy motywów (J. Kremis, E. Gniewek (w:) E. Gniewek, Komentarz, s. 1642), czy z tego samego powodu brak odpowiedniego oświadczenia w terminie” [A. Kidyba (red.), E. Niezbecka, Komentarz do art. 1019 Kodeksu cywilnego, 15.11.2011].

Należy zatem zadać sobie pytanie, czy gdyby mama wiedziała o testamencie, odrzuciłaby spadek? Z treści Pana pytania wynika, że nie, a zatem w mojej ocenie mamy do czynienia z tzw. błędem prawnie doniosłym. Czynność odrzucenia spadku miała ułatwić procedurę spadkową po ojcu, a nie zmierzała do wyjścia ze współwłasności spadkowej z innych powodów. Tym samym uznać należy, że podstawy do uchylenia uprzedniego oświadczenia woli występują.

W przedstawionym przez Pana przypadku oświadczenie o uchyleniu się od skutków pranych, by było skuteczne, musi być złożone w formie ustanej przed sądem lub notariuszem. Inna forma będzie skutkowała brakiem skuteczności. Notariusze jednak często odmawiają takiej czynności, nie mając możliwości weryfikacji podawanych w takich przypadkach okoliczności. Mimo wszystko podjąłbym próbę udania się do notariusza (choćby jutro), a jeżeli ten odmówi przeprowadzenia czynności skierowania do sądu wniosku, jednak nie później w rocznym terminie, liczonym od dnia odrzucenia spadku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Dziedziczenie przez osobę spoza rodziny

Nie mam męża ani dzieci. Chciałabym, aby w przyszłości mój majątek odziedziczyła osoba spoza rodziny. Jakie czynności powinnam wykonać, aby tak się...

Testament wzajemny bezdzietnego małżeństwa

Testament wzajemny bezdzietnego małżeństwa

Czy jeśli małżonkowie bezdzietni przepisaliby cały majątek spadkowy testamentem wzajemnym na siebie, to czy zamknie to całym rodzinom małżonków...

Nieruchomość dla wnuka w formie testamentu

Nieruchomość dla wnuka w formie testamentu

Mojego syna wydziedziczyliśmy z ważnych powodów rodzinnych, ale mamy trzech wnuków i jednego z nich chcielibyśmy obdarować nieruchomością....

Spór o spadek między matką i córką, ważność testamentu ojca, prawo do zachowku

Spór o spadek między matką i córką, ważność testamentu ojca, prawo do zachowku

Pół roku temu zmarł mój ojciec, zostawił testament, w którym wszystko zapisał matce. Jestem ich jedyną córką. Matka chce przeprowadzić sprawę...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »