Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ujawnienie testamentu po odrzuceniu spadku

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2019-11-01

Moja mama odrzuciła spadek z ustawy, abym cały spadek po zmarłym ojcu dostał ja. Po jakimś czasie siostrzeniec ujawnił testamentu, o którym nikt nie wiedział. W tym testamencie jesteśmy wydziedziczeni. Czy moja mama powinna składać wniosek o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli z powodu błędu, czy nie ma to znaczenia, jeżeli do podziału majątku dojdzie z mocy testamentu?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ujawnienie testamentu po odrzuceniu spadku

Istotne znaczenie ma przepis art. 1019 § 1 Kodeksu karnego, zgodnie z którym „jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca”.

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd. Pozwoli Pan, iż przytoczę komentarz do kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim „błąd co do treści czynności prawnej może być błędem co do tytułu powołania do dziedziczenia, osoby spadkodawcy, przedmiotu spadku. Należy jednak zgodzić się z poglądem, że podstawę uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może stanowić błąd prawnie doniosły (art. 1019 § 2 w zw. z art. 84 § 1 zd. 1 i § 2 k.c.). Błędem takim nie jest nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego (post. SN z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04, OSNC 2006, nr 5, poz. 94, z glosą W. Borysiaka, Palestra 2009, z. 5-6, s. 285; post. SN z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 337/09, Lex nr 677786). Nie będzie też błędem prawnie doniosłym złożenie oświadczenia pod wpływem wadliwych, błędnych pobudek czy motywów (J. Kremis, E. Gniewek (w:) E. Gniewek, Komentarz, s. 1642), czy z tego samego powodu brak odpowiedniego oświadczenia w terminie” [A. Kidyba (red.), E. Niezbecka, Komentarz do art. 1019 Kodeksu cywilnego, 15.11.2011].

Należy zatem zadać sobie pytanie, czy gdyby mama wiedziała o testamencie, odrzuciłaby spadek? Z treści Pana pytania wynika, że nie, a zatem w mojej ocenie mamy do czynienia z tzw. błędem prawnie doniosłym. Czynność odrzucenia spadku miała ułatwić procedurę spadkową po ojcu, a nie zmierzała do wyjścia ze współwłasności spadkowej z innych powodów. Tym samym uznać należy, że podstawy do uchylenia uprzedniego oświadczenia woli występują.

W przedstawionym przez Pana przypadku oświadczenie o uchyleniu się od skutków pranych, by było skuteczne, musi być złożone w formie ustanej przed sądem lub notariuszem. Inna forma będzie skutkowała brakiem skuteczności. Notariusze jednak często odmawiają takiej czynności, nie mając możliwości weryfikacji podawanych w takich przypadkach okoliczności. Mimo wszystko podjąłbym próbę udania się do notariusza (choćby jutro), a jeżeli ten odmówi przeprowadzenia czynności skierowania do sądu wniosku, jednak nie później w rocznym terminie, liczonym od dnia odrzucenia spadku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Dziedziczenie przez osobę spoza rodziny

Nie mam męża ani dzieci. Chciałabym, aby w przyszłości mój majątek odziedziczyła osoba spoza rodziny. Jakie czynności powinnam wykonać, aby tak się...

 

Nieruchomość dla wnuka w formie testamentu

Nieruchomość dla wnuka w formie testamentu

Mojego syna wydziedziczyliśmy z ważnych powodów rodzinnych, ale mamy trzech wnuków i jednego z nich chcielibyśmy obdarować nieruchomością....

Spór o spadek między matką i córką, ważność testamentu ojca, prawo do zachowku

Spór o spadek między matką i córką, ważność testamentu ojca, prawo do zachowku

Pół roku temu zmarł mój ojciec, zostawił testament, w którym wszystko zapisał matce. Jestem ich jedyną córką. Matka chce przeprowadzić sprawę...

Testament odręczny a zachowek

Testament odręczny a zachowek

Nasza mama z racji wieku i chorób nie mogła już mieszkać sama. Sprzedała swoje mieszkanie własnościowe i połowę pieniędzy podarowała...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »