Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umowa dotycząca kwoty zastępującej roszczenie o zachowek

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 2016-03-17

Babcia zostawiła mi w testamencie mieszkanie, które jest jedyną masą spadkową. Ogłoszenie testamentu już się odbyło, a sprawa o nabycie spadku ma się odbyć w za miesiąc. Gdyby nie testament, dziedziczyliby w tej sytuacji moja mama i wujek. Mama zrzeka się prawa do zachowku, natomiast z wujkiem był mały konflikt, po którym udało się jednak dojść do porozumienia i ustaliliśmy kwotę, która by go usatysfakcjonowała i zastąpiła roszczenie o zachowek. Czy ta umowa, której obecność wydaje mi się naturalna, będzie wystarczająco wiążąca prawnie i czy musi być potwierdzona notarialnie, a może wcale jej nie potrzebuję, a wystarczy dowód w postaci przelewu bankowego?

Na mocy art. 991 Kodeksu cywilnego „zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”. Pani wujek byłby zatem uprawniony do otrzymania od Pani zachowku w wysokości sumy odpowiadającej 1/4 wartości spadku (w tym przypadku, o ile babcia nie miała długów – 1/4 wartości mieszkania). Ustalona kwota, którą wujek zgodził się uiścić, jest zapewne niższa od tejże. Ponadto może ona nie odnosić się do rzeczywistej wartości mieszkania (takiej, jaką wyliczyłby biegły w postępowaniu), a tylko wartości szacunkowej. Jeśli zatem wujek chce taką kwotę uiścić dobrowolnie, konieczne będzie zawarcie z Panią umowy w tym względzie (a przynajmniej złożenie przez wujka oświadczenia), aby nie naraziła się Pani w przyszłości na żądanie zapłaty przewyższające ustaloną kwotę.

Roszczenie wujka o zachowek powstało w Pani wypadku z chwilą ogłoszenia testamentu (Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 czerwca 2000 r., sygn. akt IV CKN 58/2000, choć trzeba wskazać, że różnie wskazuje się chwilę powstania roszczenia).

Trzeba wskazać, że nie zawsze w orzeczeniu sądowym wysokość zachowku będzie taka jak wskazana w przepisie, istnieje bowiem możliwość miarkowania zachowku (sąd może go zmniejszyć w zależności od okoliczności). Z uwagi tak na taką możliwość jak i na to, że uprawniony zawsze może zrzec się swojego uprawnienia, sąd natomiast w ewentualnym postępowaniu (gdyby wujek na drodze sądowej dochodził dalszej części kwoty) oceni, czy takie zrzeczenie się (tu analogicznie do zrzeczenia się roszczenia przy cofnięciu pozwu, art. 203 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego) nie było sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo nie zmierzało do obejścia prawa. W przypadku opisanym przez Panią, choćby z uwagi na otrzymanie części kwoty przez wujka, żadna z powyższych przesłanek raczej nie będzie miała miejsca.

Umowa bądź oświadczenie wujka nie musi być poświadczone notarialnie, choć z ostrożności można by uzyskać u notariusza poświadczenie podpisu i daty.

Podsumowując, sporządzenie umowy bądź oświadczenia jest konieczne i będzie miało skutki w przypadku dochodzenia ewentualnych dalszych roszczeń przez wujka.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Krewna i powołanie do spadku obcej osoby

Moja bezdzietna ciotka zapisała w testamencie cały swój majątek obcej osobie. Nie posiadała ona dzieci, jej rodzice i jedyny brat (mój ojciec) nie...

Co zrobić, aby zachowek był jak najwyższy?

Umarła babcia, która w testamencie przepisała wszystko na wnuczkę, wydziedziczyła mojego ojca i mnie, moja siostra jest niepełnoletnia. Za chwilę...

Sposób na niepłacenie zachowku

Mam dwie siostry. Ojciec i matka uczynili mnie w testamencie jedynym spadkobiercą (mam po nich odziedziczyć mieszkanie), gdyż siostry kilkadziesiąt...

Darowizny otrzymywane w różnym czasie a rozliczenie z rodziną po śmierci darczyńcy

Babcia dokonała na moją rzecz dwóch darowizn: w 1997 roku darowała mi ziemię, a w 2008 r. dom, mimo że miała dwójkę żyjących dzieci (moją...

Niższa kwota zachowku ze względu na zasady współżycia społecznego

Mój dziadek spisał notarialnie testament, w którym uczynił swoimi jedynymi spadkobiercami swoja córkę i zięcia, omijając drugą córkę. Mama...

Co można zrobić, aby odsunąć dzieci męża od dziedziczenia?

Mąż ma dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa. Kontakt ogranicza się niestety tylko do spraw finansowych. Posiadamy z mężem majątek, na który...

Majątek tylko dla jednego dziecka a zachowek

Moja siostra dostała od rodziców, którzy jeszcze żyją, majątek (mieszkanie) w drodze darowizny. Czy mogę żądać od siostry spłaty połowy majątku?

Darowizna teściów dla żony a zachowek

Rodzice żony żyją. Otrzymała ona od mamy połowę nieruchomości w formie darowizny (9 lat temu). Żona ma brata. Czy darowizna od teściów doliczy się...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »