Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Unieważnienie testamentu

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-02-05

Tata sporządził notarialny testament, w którym uczynił moją córkę spadkobierczynią swojego mieszkania (mama nie żyje). Tata zaznaczył w testamencie, że spadkobierczyni ma spłacić mojej siostrze 100 tys. zł. Podobno mieszkanie jest warte 200 tys. zł. Czy można prawnie zabezpieczyć ten testament, aby moja siostra go nie unieważniła po śmierci ojca? Siostrze powodzi się bardzo dobrze, mieszka z mężem we własnym domu, a jej dzieci mają mieszkania. Jednak jestem pewna, że będzie chciała unieważnić testament.

Jak wynika z opisu sprawy, Pani ojciec spisał notarialny testament na rzecz Pani córki z zapisem o spłacie Pani siostry. Obawia się Pani, że w przyszłości siostra będzie chciała unieważnić testament.

Nieważność testamentu zachodzi w przypadku, gdy został on dotknięty następującymi wadami oświadczeń woli (art. 945 Kodeksu cywilnego, w skrócie K.c.):

  1. został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
  2. został sporządzony pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
  3. został sporządzony pod wpływem groźby.

Z opisu Pani sprawy nic jednakże nie wskazuje na to, aby Pani ojciec w chwili sporządzania testamentu był osobą nieświadomą, działał pod wpływem błędu lub groźby.

W tym miejscu trzeba zauważyć, że akt notarialny ma moc dokumentu urzędowego – art. 2 § 2 Prawa o notariacie stanowi, że czynności notarialne dokonane przez notariusza zgodnie z prawem mają charakter dokumentu urzędowego. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, w skrócie K.p.c.). Zaprzeczenie może nastąpić tylko w razie zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 252 K.p.c., tzn. strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić.

Należy też dodać, że forma aktu notarialnego daje podmiotowi dokonującemu danej czynności prawnej wysoki stopień pewności wywołania skutków prawnych zamierzonych przez niego. Sporządzenie dokumentu przez notariusza, który działa jako osoba zaufania publicznego (art. 2 § 1 Prawa o notariacie), powinno stanowić gwarancję zachowania wszystkich wymagań dotyczących dokonywanej czynności, zarówno odnoszących się do treści, jak i formy.

Ponadto z ustawy Prawo o notariacie wynika obowiązek notariusza czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne (art. 80 § 2).

Reasumując, testament notarialny, podobnie jak każdy inny testament, może zostać podważony w przypadkach, gdy jest nieważny z mocy prawa. Takie sytuacje wymienia wspomniany wcześniej art. 945 § 1 K.c.

Mając na uwadze powyższe informacje, należy stwierdzić, że żeby unieważnić testament notarialny, muszą zajść naprawdę szczególne okoliczności. Oczywiście nie jest to niemożliwe, ale w praktyce okazuje się bardzo trudne i rzadkie. Na osobie, która chce podważyć taki testament, ciąży bowiem (zgodnie z art. 6 K.c.) ciężar udowodnienia faktu, z którego osoba ta wywodzi skutki prawne.

Pani siostra będzie więc musiała udowodnić przed sądem, że spadkodawca sporządził testament np. w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji, pod wpływem błędu lub groźby. Będzie musiała powołać się przed sądem na naprawdę przekonujące dowody, jak np. zeznania świadków, lekarzy, orzeczenia lekarskie. Same jej twierdzenia, niepoparte żadnymi dowodami, są absolutnie niewystarczające, aby unieważnić testament. Tak jak napisałam powyżej, testament sporządził notariusz, więc nie musi się Pani martwić o jego formę ani prawidłowość treści.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Wniosek o unieważnienie testamentu

Mój brat, który od dłuższego czasu chorował psychicznie, zapisał w testamencie cały swój majątek (mieszkanie) obcej osobie. Wcześniej przez wiele lat...

Ważność testamentu ustnego

Kilka dni przed śmiercią mój dziadek przekazał ustnie swój testament w obecności trzech świadków (dwóch z nich to...

Jak zapisać wnukowi dom w testamencie?

Jesteśmy małżeństwem. Uzgodniliśmy, że zapiszemy nasz dom jednemu z wnuków w testamencie. Jest on na razie niepełnoletni. Jak sporządzić...

Szansa na podważenie testamentu

Niedawno zmarła druga żona mojego ojca. Na kilka miesięcy przed śmiercią spisała testament, w którym przekazała ojcu cały spadek (tj. mieszkanie, w którym...

Przedawnienie testamentu

Moi rodzice zmarli na początku lat 90. Sporządzili testament, z którego wynikało, że do całego spadku (w tym mieszkania) był uprawniony mój brat....

Protokół testamentu ustnego

Gdzie powinien być przechowywany oryginał protokołu testamentu ustnego , otwartego w 1990 r.?  

Jak uniknąć konieczności sprzedaży domu po śmierci małżonka?

Jak sporządzić testament, żeby zabezpieczyć się wzajemnie w małżeństwie (w przypadku śmierci jednego z nas) od konieczności przekazania...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »