Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ustanowienie bratanka jedynym spadkobiercą

Grzegorz Gęborek • Opublikowane: 2015-06-11

Wujek przepisał mi (czyli bratankowi) w testamencie swój dom, czyniąc mnie jedynym spadkobiercą. Wydziedziczył swoje córki, z którymi od lat nie miał kontaktu. Obie mają jednak dzieci (niepełnoletnie i pełnoletnie). Jak obliczyć należny im zachowek? Sąd uznał testament, ale podkreślił też winę wuja w zerwaniu kontaktu z córkami. Czy wydziedziczenie może okazać się nieskuteczne?

Grzegorz Gęborek

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Zachowek należy się zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Zstępnymi są m.in. dzieci i wnuki testatora.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Zachowek należy się wyłącznie, jeżeli uprawniony nie został wydziedziczony (lub wydziedziczenie jako bezpodstawne zostało skutecznie podważone w sądzie) lub przypadający mu udział nie został pokryty w inny sposób, w szczególności w drodze darowizny podlegającej zaliczeniu na zachowek lub odpowiedniego zapisu.

Uprawnioną do zachowku będzie więc osoba spełniająca łącznie dwa warunki: należy do jednej z trzech grup (zstępny, małżonek albo rodzic spadkodawcy) oraz dziedziczyłby z mocy ustawy. Osoba uprawniona do zachowku ma roszczenie o zachowek, tzn. może żądać wypłaty zachowku od spadkobiercy, bądź obdarowanego za życia spadkodawcy, którego darowizna zaliczana jest do spadku.

Ustalając kwotę zachowku, w pierwszej kolejności należy określić wartość spadku w chwili śmierci spadkodawcy (otwarcia spadku). Następnie należy ustalić udział spadkowy przypadający spadkodawcy. Przy obliczaniu udziału spadkowego, który stanowi podstawę do obliczenia zachowku uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, nie uwzględnia się natomiast spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.

Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych. Dolicza się darowizny i zapisy windykacyjne poczynione przez spadkodawcę.

Regułą jest, iż zachowek wynosi połowę udziału spadkowego – dotyczy to osoby pełnoletniej. Jeżeli natomiast uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni, to są to odpowiednio dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym (art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego).

Znając wartość spadku, należy ją przemnożyć przez części udziału spadkowego należnego uprawnionemu do zachowku i w efekcie wynikiem będzie należna kwota zachowku.

Zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę (art. 1011). Mowa tu o dzieciach wydziedziczonych córek, na które nie rozciąga się wydziedziczenie. Mają one prawo do zachowku – samodzielny tytuł do jego dochodzenia od Pana.

Wydziedziczenie może nastąpić wyłącznie z przyczyn wskazanych w Kodeksie cywilnym (art. 1008). Przyczyny te muszą być prawdziwe i muszą wynikać z treści testamentu.

„Art. 1008 [Wydziedziczenie] Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych”.

W treści pytania wspomina Pan o wyroku. Proszę wyjaśnić, czy w tej sprawie toczyła się już zatem sprawa o zapłatę zachowku na rzecz córek? Na co wskazuje wzmianka o wyroku?

Generalnie postępowanie w sprawie spadkowej, w której sporządzono testament, w którym wydziedziczono dzieci testatora, toczy się w ten sposób, iż najpierw przeprowadza się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Po otwarciu testamentu sąd na jego podstawie stwierdza, kto jest spadkobiercą – jeżeli nie występuje nieważność testamentu. Jeżeli spadkobierca testamentowy nie odrzuci spadku, to nabywa spadek, a sąd wydaje postanowienie o jego nabyciu.

Po uprawomocnieniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydziedziczeni mogą pozwać spadkobierców o zapłatę zachowku i jednocześnie w tym procesie dochodzić uznania wydziedziczenie za bezpodstawne. Mogą kwestionować zarówno prawdziwość przyczyny wydziedziczenia, jak i formalną prawidłowość wydziedziczenia.

Sąd oddali żądania strony powodowej w takim procesie i wyrok się uprawomocni. Będziemy mieć do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, a to znaczy, że sprawa nie może się toczyć o to samo roszczeni między tymi samymi stronami.

Nie oznacza to jednak, że wnuki nie mogą żądać zapłaty zachowku. Z treści pytania wynika, że nie zostały wydziedziczone i mogą skutecznie dochodzić zachowku, o czym była mowa powyżej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy mogę dochodzić zachowku?

Mniej więcej 12 lat temu rodzice przepisali mieszkanie na moją siostrę. Czy należy mi się jakiś spadek z tego tytułu? Ojciec zmarł 8 lat temu, mama...

Darowizna od teściów a zachowek

Ponad dziesięć lat temu rodzice żony zapisali nam notarialnie działkę z domem, zastrzegając sobie służebność. Rodzice żyją. Czy rodzeństwo żony...

Czy kredyt obniża wartość domu w sporze o zachowek?

Kto wycenia wartość domu w sporze o zachowek? Co się dzieje, jeśli dom jest na kredyt i część została jeszcze do spłacenia? Czy to obniża...

Brak spadku a roszczenie o zachowek

Mam dwoje rodzeństwa. Młodszy brat otrzymał za życia rodziców dom, a krótko przed ich śmiercią także działkę. Rodzice zmarli w zeszłym roku,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »