Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wierzytelności a przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-11-08

Przed 4 miesiącami nagle zmarł mój mąż. Mam dwie zamężne córki i wnuka. Mąż pozostawił długi bankowe i zaległości w US. Nie posiadamy żadnych nieruchomości. Mam samochód w kredycie na siebie, meble, sprzęt AGD. Zamierzam przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Czy zamężna bezdzietna córka może odrzucić spadek? Jeżeli tak, to kto za nią przejmuje jej prawa do spadku (matka męża żyje, ale nie chcemy jej angażować w sprawy spadkowe)? Druga zamężna córka ma dziecko. Czy może odrzucić spadek również w jego imieniu? Po sporządzeniu spisu inwentarza kiedy i w jakiej kolejności są spłacani wierzyciele?

Według Kodeksu cywilnego (K.c.):

Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Art. 932. [Dziedziczenie w braku zstępnych spadkodawcy]

§ 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§ 2. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

§ 3. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§ 4. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

§ 5. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

§ 6. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.”

Krąg spadkobierców ustawowych można podzielić na pięć grup dochodzących do dziedziczenia w następującej kolejności:

„1) małżonek i zstępni spadkodawcy,

2) małżonek, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa spadkodawcy,

3) dziadkowie spadkodawcy,

4) dzieci małżonka spadkodawcy,

5) gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy i Skarb Państwa”.

Każda kolejna grupa dochodzi do dziedziczenia w braku spadkobierców z grupy wcześniejszej.

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek (art. 931 § 1 zd. 1 K.c.).

Jeżeli bezdzietna córka odrzuci spadek, to nabywają go małżonek i druga córka. Gdy dzieci (wnuki) odrzucą spadek, to powołani do spadku są małżonek i rodzice spadkodawcy.

Podstawową zasadą dziedziczenia spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest ponoszenie przez spadkobiercę odpowiedzialności za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (art. 1031 § 2 zd. pierwsze K.c.). Reguła ta jednak zostaje wyłączona, jeżeli spadkobierca podstępnie zataił część majątku spadkowego lub zgłosił nieistniejące długi (art. 1031 § 2 zd. drugie K.c.), jej działanie zostaje zaś ograniczone w wypadku, kiedy spadkobierca spłaca niektóre długi spadkowe, wiedząc o istnieniu innych długów spadkowych. Ustawodawca powiązał więc możliwość i zakres korzystania z dobrodziejstwa inwentarza z rzetelnością zachowania spadkobiercy. W wypadku nieuczciwych zachowań nakierowanych na zafałszowanie stanu spadku traci on ten przywilej całkowicie, natomiast w wypadku nieuprawnionego faworyzowania niektórych wierzycieli z krzywdą innych, znanych spadkobiercy, jego odpowiedzialność poszerza się na tyle, by zapewnić także pominiętym wierzycielom należyte zaspokojenie – spadkobierca ponosi wówczas odpowiedzialność za nieuwzględnione długi ponad wartość stanu czynnego spadku, do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe (art. 1032 § 2 K.c.)

Kolejność realizacji roszczeń wskazanych w spisie inwentarza reguluje art. 1025 K.p.c.:

Art. 1025. [Kolejność zaspokojenia]

§ 1. Z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności:

1) koszty egzekucyjne;

2) należności alimentacyjne;

3) należności za pracę za okres 3 miesięcy do wysokości najniższego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika;

4) należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim;

5) należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu;

6) należności za pracę niezaspokojone w kolejności trzeciej;

7) należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), o ile nie zostały zaspokojone w kolejności piątej;

8) (uchylony);

9) należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję;

10) inne należności.

§ 2. Po zaspokojeniu wszystkich należności ulegają zaspokojeniu kary pieniężne oraz grzywny sądowe i administracyjne.

§ 3. W równym stopniu z należnością ulegają zaspokojeniu odsetki i koszty postępowania. Z pierwszeństwa równego należnościom kategorii czwartej i piątej korzystają wszystkie roszczenia o świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem na mocy odrębnych przepisów. Roszczenia o świadczenia uboczne nieobjęte zabezpieczeniem zaspokaja się w kategorii dziesiątej, chyba że należność podlegałaby zaspokojeniu w kategorii wcześniejszej. To samo dotyczy roszczeń o świadczenia należne dożywotnikowi.”

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Domaganie się opłat od córki abonenta

Moją mamę oszukało przedsiębiorstwo komunikacyjne, dlatego chce ona rozwiązać umowę na telefon stacjonarny. Jest jednak taki problem, że mama jest osobą...

Niespłacona karta kredytowa w spadku

W 2015 roku zmarła moja mama, nie pozostawiając mi żadnego majątku. Dwa tygodnie temu okazało się, że ma niespłaconą kartę kredytową na kwotę kilku...

Czy dziecko dziedziczy po ojcu dług w funduszu alimentacyjnym?

Pobierałam na córkę alimenty z funduszu alimentacyjnego. W roku 2015 zmarł jej ojciec, który oczywiście nie spłacił zaległości. Czy przyjmując...

Czy wierzyciel może obarczyć nas kosztami spisu inwentarza?

Mój zmarły przed 5 laty ojciec pozostawił po sobie długi w bankach, nie miał żadnego majątku, z żoną miał rozdzielność majątkową. Cała...

Procedura odrzucenia spadku przez dalszych krewnych

Sprawa dotyczy procedury odrzucenia spadku przez dalszych krewnych. Dowiedziałam się, że mój kuzyn zmarł i nie spłacił pożyczki w banku (bez...

Odrzucenie spadku po ojcu przez syna i jego dzieci

Mój syn wystąpił o odrzucenie spadku po zmarłym w ubiegłym roku ojcu, a moim byłym mężu (mieliśmy rozdzielność majątkową,...

Szanse na uniknięcie płacenia wierzytelności po zmarłej

Moja mama zmarła w marcu 2015 r., nie złożyłem oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie, bo mama nie zostawiła żadnego majątku....

Czy spadek po zmarłym wujku matki może dziedziczyć nieletni?

Mieszkam w Anglii, kilka dni temu moja ekspartnerka, z którą mam dziecko, powiedziała mi, że jej wujek w Polsce zmarł i zostawił po sobie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »