Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wierzytelności a przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-11-08

Przed 4 miesiącami nagle zmarł mój mąż. Mam dwie zamężne córki i wnuka. Mąż pozostawił długi bankowe i zaległości w US. Nie posiadamy żadnych nieruchomości. Mam samochód w kredycie na siebie, meble, sprzęt AGD. Zamierzam przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Czy zamężna bezdzietna córka może odrzucić spadek? Jeżeli tak, to kto za nią przejmuje jej prawa do spadku (matka męża żyje, ale nie chcemy jej angażować w sprawy spadkowe)? Druga zamężna córka ma dziecko. Czy może odrzucić spadek również w jego imieniu? Po sporządzeniu spisu inwentarza kiedy i w jakiej kolejności są spłacani wierzyciele?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Według Kodeksu cywilnego (K.c.):

Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Art. 932. [Dziedziczenie w braku zstępnych spadkodawcy]

§ 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§ 2. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

§ 3. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§ 4. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

§ 5. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

§ 6. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.”

Krąg spadkobierców ustawowych można podzielić na pięć grup dochodzących do dziedziczenia w następującej kolejności:

„1) małżonek i zstępni spadkodawcy,

2) małżonek, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa spadkodawcy,

3) dziadkowie spadkodawcy,

4) dzieci małżonka spadkodawcy,

5) gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy i Skarb Państwa”.

Każda kolejna grupa dochodzi do dziedziczenia w braku spadkobierców z grupy wcześniejszej.

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek (art. 931 § 1 zd. 1 K.c.).

Jeżeli bezdzietna córka odrzuci spadek, to nabywają go małżonek i druga córka. Gdy dzieci (wnuki) odrzucą spadek, to powołani do spadku są małżonek i rodzice spadkodawcy.

Podstawową zasadą dziedziczenia spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest ponoszenie przez spadkobiercę odpowiedzialności za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (art. 1031 § 2 zd. pierwsze K.c.). Reguła ta jednak zostaje wyłączona, jeżeli spadkobierca podstępnie zataił część majątku spadkowego lub zgłosił nieistniejące długi (art. 1031 § 2 zd. drugie K.c.), jej działanie zostaje zaś ograniczone w wypadku, kiedy spadkobierca spłaca niektóre długi spadkowe, wiedząc o istnieniu innych długów spadkowych. Ustawodawca powiązał więc możliwość i zakres korzystania z dobrodziejstwa inwentarza z rzetelnością zachowania spadkobiercy. W wypadku nieuczciwych zachowań nakierowanych na zafałszowanie stanu spadku traci on ten przywilej całkowicie, natomiast w wypadku nieuprawnionego faworyzowania niektórych wierzycieli z krzywdą innych, znanych spadkobiercy, jego odpowiedzialność poszerza się na tyle, by zapewnić także pominiętym wierzycielom należyte zaspokojenie – spadkobierca ponosi wówczas odpowiedzialność za nieuwzględnione długi ponad wartość stanu czynnego spadku, do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe (art. 1032 § 2 K.c.)

Kolejność realizacji roszczeń wskazanych w spisie inwentarza reguluje art. 1025 K.p.c.:

Art. 1025. [Kolejność zaspokojenia]

§ 1. Z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności:

1) koszty egzekucyjne;

2) należności alimentacyjne;

3) należności za pracę za okres 3 miesięcy do wysokości najniższego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika;

4) należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim;

5) należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu;

6) należności za pracę niezaspokojone w kolejności trzeciej;

7) należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), o ile nie zostały zaspokojone w kolejności piątej;

8) (uchylony);

9) należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję;

10) inne należności.

§ 2. Po zaspokojeniu wszystkich należności ulegają zaspokojeniu kary pieniężne oraz grzywny sądowe i administracyjne.

§ 3. W równym stopniu z należnością ulegają zaspokojeniu odsetki i koszty postępowania. Z pierwszeństwa równego należnościom kategorii czwartej i piątej korzystają wszystkie roszczenia o świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem na mocy odrębnych przepisów. Roszczenia o świadczenia uboczne nieobjęte zabezpieczeniem zaspokaja się w kategorii dziesiątej, chyba że należność podlegałaby zaspokojeniu w kategorii wcześniejszej. To samo dotyczy roszczeń o świadczenia należne dożywotnikowi.”

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Niespłacona karta kredytowa w spadku

W 2015 roku zmarła moja mama, nie pozostawiając mi żadnego majątku. Dwa tygodnie temu okazało się, że ma niespłaconą kartę kredytową na kwotę kilku...

 

Czy dziecko dziedziczy po ojcu dług w funduszu alimentacyjnym?

Czy dziecko dziedziczy po ojcu dług w funduszu alimentacyjnym?

Pobierałam na córkę alimenty z funduszu alimentacyjnego. W roku 2015 zmarł jej ojciec, który oczywiście nie spłacił zaległości. Czy przyjmując...

Czy wierzyciel może obarczyć nas kosztami spisu inwentarza?

Mój zmarły przed 5 laty ojciec pozostawił po sobie długi w bankach, nie miał żadnego majątku, z żoną miał rozdzielność majątkową. Cała...

 

Procedura odrzucenia spadku przez dalszych krewnych

Sprawa dotyczy procedury odrzucenia spadku przez dalszych krewnych. Dowiedziałam się, że mój kuzyn zmarł i nie spłacił pożyczki w banku (bez...

 

Odrzucenie spadku po ojcu przez syna i jego dzieci

Mój syn wystąpił o odrzucenie spadku po zmarłym w ubiegłym roku ojcu, a moim byłym mężu (mieliśmy rozdzielność majątkową,...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »