Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wniosek o nabycie praw do spadku

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-06-16

W listopadzie zmarł mąż mojej ciotki (siostry mamy), a kilka tygodni temu – ciotka. Wujek w testamencie wydziedziczył ich jedynego syna, a do spadku powołał swoją żonę. Po jego śmierci ciotka sporządziła swój testament, wydziedziczając syna. Obecnie cały dobytek może zostać rozkradziony przez syna zmarłych, chcemy tego uniknąć i uszanować wolę wujostwa. Kto i jak powinien złożyć wniosek o nabycie praw do spadku? Czy da się jakoś zabezpieczyć spadek przed wydziedziczonym synem?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Stan faktyczny Pana sprawy przedstawia się następująco:

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

  • w listopadzie zmarł mąż siostry Pana mamy. Po swojej śmierci zmarły pozostawił testament, w którym do całości spadku powołał żonę, jednocześnie wydziedziczając syna,
  • kilka tygodni temu zmarła również siostra Pana mamy, która wydziedziczyła w testamencie swojego syna.

Zakładam, że na dzień dzisiejszy jeszcze nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłej ciotce i jej mężu. Zaznaczę, że po śmierci męża Pana cioci cały spadek na podstawie testamentu dziedziczy żona zmarłego.

Cały majątek osobisty + 1/2 majątku wspólnego małżeńskiego wchodzi w skład spadku po zmarłym. Ponieważ na dzień dzisiejszy zmarła również Pana ciocia, to cały spadek który jej przypadł w wyniku dziedziczenia testamentowego po zmarłym mężu + jej majątek, zostanie podzielony miedzy jej spadkobiercami w równych częściach.

Ponieważ zmarła ciocia nie powołała do spadku po swojej śmierci konkretnych spadkobierców, a jedynie w testamencie notarialnym wydziedziczyła syna, to po jej śmierci będzie miało miejsce dziedziczenie ustawowe.

Odpowiednio do przepisów Kodeksu cywilnego najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  • w pierwszej kolejności dzieci i małżonek spadkodawcy;
  • dalej małżonek spadkodawcy, dzieci i wnuki spadkodawcy;
  • następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków);
  • w dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków);
  • dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (ich zstępni) (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje);
  • następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych) spadkodawcy;
  • pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy);
  • na samym końcu gmina lub Skarb Państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

Z powyższego wynika, że jeśli zmarła ciocia wydziedziczyła syna, jej mąż zmarł przed jej śmiercią, to zgodnie z prawem do spadku zostaną powołani jej rodzice (jeśli żyją) i rodzeństwo. Pana mama jako siostra zmarłej będzie powołana do spadku wraz z resztą rodzeństwa.

Żeby załatwić sprawę, trzeba przede wszystkim przeprowadzić postępowanie spadkowe po dwóch spadkodawcach – po zmarłej ciotce i jej mężu. Wniosek o wydanie postanowienia o nabyciu spadku przez sąd może złożyć każda osoba mająca w tym interes prawny, a więc przede wszystkim którykolwiek ze spadkobierców. Pozostali są uczestnikami tego postępowania.

Stwierdzenie nabycia spadku nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku (spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy). Wyjątek od tej zasady może mieć miejsce wówczas, gdy wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenie o przyjęciu albo o odrzuceniu spadku. Co prawda spadkobierca nabywa spadek z mocy ustawy w chwili śmierci spadkodawcy, nie jest to jednak nabycie definitywne i spadkobierca może złożyć stosowne oświadczenie o odrzuceniu lub przyjęciu spadku. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku spadkobierca może złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania (w praktyce najczęściej jest to dzień dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy). Z Pana pytania wiemy, że nie minął jeszcze termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku po dwóch spadkodawcach. Oświadczenie o przyjęciu spadku można złożyć przed sądem w trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

Z pytania wynika, że w grę wchodziłoby stwierdzenie nabycia spadku po dwóch spadkodawcach – po zmarłej ciotce i jej mężu. W zasadzie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien dotyczyć nabycia spadku po jednym, określonym spadkodawcy. Obowiązujące przepisy nie wyłączają jednak możliwości połączenia kilku wniosków i rozpoznania ich w jednym postępowaniu. Możliwe jest więc połączenie postępowania i wydanie postanowienia odnośnie kilku osób kolejno po sobie dziedziczących.

W jednym wniosku można zatem domagać się stwierdzenia nabycia spadku po ciotce i jej mężu. Dopuszczalne jest takie połączenie żądań, pod warunkiem że właściwość sądu jest uzasadniona dla każdego żądania. Sądem właściwym jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. W związku z tym, jeśli zmarli małżonkowie mieli takie samo miejsca zamieszkania, możliwe będzie przeprowadzenie obu postępowań w ramach jednego wniosku – da się założyć sprawę spadkową po obojgu zmarłych.

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet zamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • testamenty w oryginale + tyle kopii, ilu jest uczestników postępowania;
  • oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).

Generalnie, wnosząc do sądu sprawę o ustalenie praw do spadku, trzeba wymienić wszystkich spadkobierców, którzy dziedziczą (nawet wydziedziczonego syna). Wniosek należy opłacić znakami opłaty sądowej lub przelewem w kwocie 50 zł (jeżeli wniosek obejmuje więcej niż jednego spadkodawcę – po 50 zł od każdego spadkodawcy).

Po złożeniu kompletnego wniosku sędzia wyznacza rozprawę, na którą wzywa wnioskodawcę i uczestników postępowania. Pouczenie o obowiązku lub braku obowiązku stawiennictwa w sądzie znajdzie się na wezwaniu na rozprawę.

Sąd otworzy i ogłosi testamenty po zmarłych. Trzeba być przygotowanym, że syn zmarłych może starać się podważyć testamenty, a więc de facto sprawa w takiej sytuacji może się przedłużyć. Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostają ustalone udziały poszczególnych spadkobierców w spadku.

Co się tyczy zabezpieczenia spadku. Przepisy prawa pozwalają spadkobiercom na zabezpieczenie majątku spadkowego. Stosownie do art. 634 Kodeksu postępowania cywilnego „spadek zabezpiecza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nieusprawiedliwione rozporządzenie”.

Sąd dokonuje zabezpieczenia spadku na wniosek lub z urzędu (art. 635 § 1). Wniosek może zgłosić każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą, a ponadto wykonawca testamentu, współwłaściciel rzeczy, współuprawniony co do praw pozostałych po spadkodawcy, wierzyciel mający pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy oraz właściwy urząd skarbowy. Środkami zabezpieczenia są: spisanie majątku ruchomego i oddanie go pod dozór, złożenie do depozytu, ustanowienie zarządu tymczasowego, ustanowienie dozoru nad nieruchomością. Zastosowanie jednego z tych środków nie wyłącza zastosowania innych, równocześnie lub kolejno (art. 636).

Wniosek o zabezpieczenie spadku powinien zostać złożony w sądzie, w którego okręgu znajdują się przedmioty wchodzące w skład spadku. Najczęściej będzie to ten sam sąd, który prowadzi postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku – sąd spadku. Postanowienie o zabezpieczeniu spadku wykonuje na zlecenie sądu rejonowego komornik lub komornik skarbowy, w którego okręgu znajdują się rzeczy podlegające zabezpieczeniu lub wciągnięciu do spisu inwentarza.

Można również wystąpić o sporządzenie spisu inwentarza. Różni się on od spisu rzeczy ruchomych dokonywanego w ramach zabezpieczenia spadku tym, że przy okazji ustala się skład i wartość całego spadku. Dokonując zabezpieczenia spadku, komornik może opieczętować rzeczy z wyjątkiem rzeczy codziennego użytku, a także tych, które z uwagi na swoje właściwości nie mogą zostać opieczętowane bądź do których osoba trzecia zgłosiła i uprawdopodobniła prawa. Pieczęcie te mogą zostać z urzędu zdjęte tylko przez tego komornika, który je nałożył, bądź przez osobę, którą do tego upoważnił sąd rejonowy. Pieniądze, złote monety, kruszce szlachetne i wyroby z nich, drogie kamienie, kosztowności, papiery wartościowe mogą zostać złożone do depozytu sądowego, natomiast kosztowności oddane na przechowanie dozorcy.

W wypadku zabezpieczenia spadku należy liczyć się z kosztami. Opłata od wniosku o zabezpieczenie spadku wynosi 50 zł. Zgodnie zaś z art. 53 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji za dokonanie spisu inwentarza albo innego spisu majątku pobiera się stałą opłatę w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »