Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wniosek o nabycie praw do spadku

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-06-16

W listopadzie zmarł mąż mojej ciotki (siostry mamy), a kilka tygodni temu – ciotka. Wujek w testamencie wydziedziczył ich jedynego syna, a do spadku powołał swoją żonę. Po jego śmierci ciotka sporządziła swój testament, wydziedziczając syna. Obecnie cały dobytek może zostać rozkradziony przez syna zmarłych, chcemy tego uniknąć i uszanować wolę wujostwa. Kto i jak powinien złożyć wniosek o nabycie praw do spadku? Czy da się jakoś zabezpieczyć spadek przed wydziedziczonym synem?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Stan faktyczny Pana sprawy przedstawia się następująco:

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

  • w listopadzie zmarł mąż siostry Pana mamy. Po swojej śmierci zmarły pozostawił testament, w którym do całości spadku powołał żonę, jednocześnie wydziedziczając syna,
  • kilka tygodni temu zmarła również siostra Pana mamy, która wydziedziczyła w testamencie swojego syna.

Zakładam, że na dzień dzisiejszy jeszcze nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłej ciotce i jej mężu. Zaznaczę, że po śmierci męża Pana cioci cały spadek na podstawie testamentu dziedziczy żona zmarłego.

Cały majątek osobisty + 1/2 majątku wspólnego małżeńskiego wchodzi w skład spadku po zmarłym. Ponieważ na dzień dzisiejszy zmarła również Pana ciocia, to cały spadek który jej przypadł w wyniku dziedziczenia testamentowego po zmarłym mężu + jej majątek, zostanie podzielony miedzy jej spadkobiercami w równych częściach.

Ponieważ zmarła ciocia nie powołała do spadku po swojej śmierci konkretnych spadkobierców, a jedynie w testamencie notarialnym wydziedziczyła syna, to po jej śmierci będzie miało miejsce dziedziczenie ustawowe.

Odpowiednio do przepisów Kodeksu cywilnego najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  • w pierwszej kolejności dzieci i małżonek spadkodawcy;
  • dalej małżonek spadkodawcy, dzieci i wnuki spadkodawcy;
  • następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków);
  • w dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków);
  • dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (ich zstępni) (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje);
  • następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych) spadkodawcy;
  • pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy);
  • na samym końcu gmina lub Skarb Państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

Z powyższego wynika, że jeśli zmarła ciocia wydziedziczyła syna, jej mąż zmarł przed jej śmiercią, to zgodnie z prawem do spadku zostaną powołani jej rodzice (jeśli żyją) i rodzeństwo. Pana mama jako siostra zmarłej będzie powołana do spadku wraz z resztą rodzeństwa.

Żeby załatwić sprawę, trzeba przede wszystkim przeprowadzić postępowanie spadkowe po dwóch spadkodawcach – po zmarłej ciotce i jej mężu. Wniosek o wydanie postanowienia o nabyciu spadku przez sąd może złożyć każda osoba mająca w tym interes prawny, a więc przede wszystkim którykolwiek ze spadkobierców. Pozostali są uczestnikami tego postępowania.

Stwierdzenie nabycia spadku nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku (spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy). Wyjątek od tej zasady może mieć miejsce wówczas, gdy wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenie o przyjęciu albo o odrzuceniu spadku. Co prawda spadkobierca nabywa spadek z mocy ustawy w chwili śmierci spadkodawcy, nie jest to jednak nabycie definitywne i spadkobierca może złożyć stosowne oświadczenie o odrzuceniu lub przyjęciu spadku. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku spadkobierca może złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania (w praktyce najczęściej jest to dzień dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy). Z Pana pytania wiemy, że nie minął jeszcze termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku po dwóch spadkodawcach. Oświadczenie o przyjęciu spadku można złożyć przed sądem w trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

Z pytania wynika, że w grę wchodziłoby stwierdzenie nabycia spadku po dwóch spadkodawcach – po zmarłej ciotce i jej mężu. W zasadzie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien dotyczyć nabycia spadku po jednym, określonym spadkodawcy. Obowiązujące przepisy nie wyłączają jednak możliwości połączenia kilku wniosków i rozpoznania ich w jednym postępowaniu. Możliwe jest więc połączenie postępowania i wydanie postanowienia odnośnie kilku osób kolejno po sobie dziedziczących.

W jednym wniosku można zatem domagać się stwierdzenia nabycia spadku po ciotce i jej mężu. Dopuszczalne jest takie połączenie żądań, pod warunkiem że właściwość sądu jest uzasadniona dla każdego żądania. Sądem właściwym jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. W związku z tym, jeśli zmarli małżonkowie mieli takie samo miejsca zamieszkania, możliwe będzie przeprowadzenie obu postępowań w ramach jednego wniosku – da się założyć sprawę spadkową po obojgu zmarłych.

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet zamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • testamenty w oryginale + tyle kopii, ilu jest uczestników postępowania;
  • oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).

Generalnie, wnosząc do sądu sprawę o ustalenie praw do spadku, trzeba wymienić wszystkich spadkobierców, którzy dziedziczą (nawet wydziedziczonego syna). Wniosek należy opłacić znakami opłaty sądowej lub przelewem w kwocie 50 zł (jeżeli wniosek obejmuje więcej niż jednego spadkodawcę – po 50 zł od każdego spadkodawcy).

Po złożeniu kompletnego wniosku sędzia wyznacza rozprawę, na którą wzywa wnioskodawcę i uczestników postępowania. Pouczenie o obowiązku lub braku obowiązku stawiennictwa w sądzie znajdzie się na wezwaniu na rozprawę.

Sąd otworzy i ogłosi testamenty po zmarłych. Trzeba być przygotowanym, że syn zmarłych może starać się podważyć testamenty, a więc de facto sprawa w takiej sytuacji może się przedłużyć. Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostają ustalone udziały poszczególnych spadkobierców w spadku.

Co się tyczy zabezpieczenia spadku. Przepisy prawa pozwalają spadkobiercom na zabezpieczenie majątku spadkowego. Stosownie do art. 634 Kodeksu postępowania cywilnego „spadek zabezpiecza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nieusprawiedliwione rozporządzenie”.

Sąd dokonuje zabezpieczenia spadku na wniosek lub z urzędu (art. 635 § 1). Wniosek może zgłosić każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą, a ponadto wykonawca testamentu, współwłaściciel rzeczy, współuprawniony co do praw pozostałych po spadkodawcy, wierzyciel mający pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy oraz właściwy urząd skarbowy. Środkami zabezpieczenia są: spisanie majątku ruchomego i oddanie go pod dozór, złożenie do depozytu, ustanowienie zarządu tymczasowego, ustanowienie dozoru nad nieruchomością. Zastosowanie jednego z tych środków nie wyłącza zastosowania innych, równocześnie lub kolejno (art. 636).

Wniosek o zabezpieczenie spadku powinien zostać złożony w sądzie, w którego okręgu znajdują się przedmioty wchodzące w skład spadku. Najczęściej będzie to ten sam sąd, który prowadzi postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku – sąd spadku. Postanowienie o zabezpieczeniu spadku wykonuje na zlecenie sądu rejonowego komornik lub komornik skarbowy, w którego okręgu znajdują się rzeczy podlegające zabezpieczeniu lub wciągnięciu do spisu inwentarza.

Można również wystąpić o sporządzenie spisu inwentarza. Różni się on od spisu rzeczy ruchomych dokonywanego w ramach zabezpieczenia spadku tym, że przy okazji ustala się skład i wartość całego spadku. Dokonując zabezpieczenia spadku, komornik może opieczętować rzeczy z wyjątkiem rzeczy codziennego użytku, a także tych, które z uwagi na swoje właściwości nie mogą zostać opieczętowane bądź do których osoba trzecia zgłosiła i uprawdopodobniła prawa. Pieczęcie te mogą zostać z urzędu zdjęte tylko przez tego komornika, który je nałożył, bądź przez osobę, którą do tego upoważnił sąd rejonowy. Pieniądze, złote monety, kruszce szlachetne i wyroby z nich, drogie kamienie, kosztowności, papiery wartościowe mogą zostać złożone do depozytu sądowego, natomiast kosztowności oddane na przechowanie dozorcy.

W wypadku zabezpieczenia spadku należy liczyć się z kosztami. Opłata od wniosku o zabezpieczenie spadku wynosi 50 zł. Zgodnie zaś z art. 53 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji za dokonanie spisu inwentarza albo innego spisu majątku pobiera się stałą opłatę w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »