Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wybór rodziców w sprawie przepisania domu

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-08-15

Ja i moje rodzeństwo to 8 osób. Rodzice mieli przekazać mi i jednemu z braci swój dom – miało im to zapewnić im opiekę na stare lata. Tak było uzgodnione od dawna. Obecnie rodzice chcą przekazać nieruchomość na trzy osoby, na co nie chcę się zgodzić. Co możemy zrobić, by zabezpieczyć przyszłość rodziców i by zrealizowali wcześniejsze ustalenia?

Pani rodzice nie muszą uzyskiwać zgody dzieci (ani nikogo innego), żeby przepisać nieruchomość na wybrane przez siebie osoby. Rodzice jako właściciele mogą w dowolnym czasie i w dowolny sposób rozporządzić swoją nieruchomością. Żeby zabezpieczyć maksymalnie interesy rodziców, warto przepisać nieruchomość w formie umowy dożywocia.

Umowa ta jest najlepszym rozwiązaniem. Po spisaniu umowy dożywocia Pani rodzeństwo otrzymuje udziały rodziców w nieruchomości, a rodzice mają ustawowo, prawnie i umownie zapisaną i zapewnioną opiekę.

Nabywcy nieruchomości w tej sytuacji zobowiązani są do zapewnienia rodzicom dożywotniego utrzymania. Warto podkreślić, że świadczenia przypadające dożywotnikowi (w tym przypadku Pani rodzicom) z tytułu umowy dożywocia określa zwykle i to w sposób często bardzo szczegółowy sama treść umowy dożywocia. Co ważne jednak, w braku odpowiednich postanowień umownych nabywca powinien przyjąć dożywotnika jako domownika, dostarczyć mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym (art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego). Powyższe świadczenia zostały określone przepisem względnie obowiązującym.

Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, funkcję wskazaną powyżej (tj. bliskie stosunki pomiędzy dożywotnikiem a zobowiązanym z umowy dożywocia) niekoniecznie spełnia ustanowienie renty lub służebności osobistej, albo użytkowania na rzecz dożywotnika i dlatego uprawnienia te wymienione zostały w odrębnym przepisie art. 908 § 2 Kodeksu cywilnego jako dopuszczalne, ale nie niezbędne składniki dożywocia.

Zgodnie z tym przepisem „jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia”.

Zatem warto w umowie określić, do czego Pani rodzeństwo, które otrzyma nieruchomość, będzie zobowiązane. Szczegółowo.

Dożywocie nie podlega zaliczeniu na zachowek po śmierci rodziców. Czyli Pani rodzeństwo, które nie otrzyma od rodziców przedmiotowej nieruchomości, nie będzie mogło dochodzić zachowku od swoich braci/sióstr, którzy nieruchomość od rodziców otrzymają.

Dożywocie wpisane jest w hipotekę nieruchomości, która jest przenoszona tą umową. Gwarantuje Pani rodzicom utrzymanie i opiekę.

Zaznaczę jeszcze, że Pani rodzice mogą przepisać nieruchomość w drodze zwykłej umowy darowizny lub testamentu. Jednakże takie nieodpłatne rozporządzenie – przysporzenie wiąże się z koniecznością zapłaty zachowku tym z rodzeństwa, którzy takiej nieruchomości nie otrzymają, przez tych, którzy ją otrzymają.

Zgodnie z art. 993:

„Art. 994. § 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku [oczywiście darowizna nieruchomości nie jest darowizną drobną].

§ 2. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

§ 3. Przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed zawarciem z nim małżeństwa”.

Doliczanie darowizn do wartości spadku następuje przy zastosowaniu jednolitych zasad, niezależnie od tego, kto jest uprawniony do zachowku.

Przez darowiznę w rozumieniu art. 993 i następne należy rozumieć przysporzenie dokonane przez spadkodawcę.

Poza wyjątkami wynikającymi z art. 994 wszystkie darowizny uczynione przez spadkodawcę podlegają doliczeniu, także wówczas, gdy przedmiot darowizny uległ zniszczeniu lub zużyciu. Nie jest także istotne, czy przedmiot darowizny znajduje się w majątku obdarowanego.

Zgodnie z art. 995 wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Jeżeli Pani rodzice chcieliby sporządzić testamenty, to warto wiedzieć, że takie rozporządzenia są skuteczne dopiero po śmierci rodziców. Swoboda testowania to zakres uprawnień pozwalających spadkodawcy dysponować swoim majątkiem na wypadek śmierci.

Nie można traktować przepisów o zachowku jako ograniczających swobodę testowania. Zachowek ma na celu ochronę interesów najbliższych krewnych zmarłego oraz jego małżonka, ale nie wprowadza ograniczeń co do możliwości rozrządzenia majątkiem na wypadek śmierci. Uprawnionemu do zachowku przysługuje bowiem jedynie roszczenie o zapłatę określonej sumy, a nie prawo domagania się określonego udziału w spadku.

Niestety zapis testamentowy przekazujący Pani rodzeństwu nieruchomość rodziców spowoduje naliczenie zachowku po śmierci każdego z rodziców od wartości przepisanej nieruchomości. Tak więc najbezpieczniej będzie przekazać nieruchomość za pomocą umowy dożywocia dla wybranych przez rodziców dzieci.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Grunt dzierżawiony od gminy a spadek

Moi rodzice przed laty wydzierżawili grunt od gminy. Postawili na nim mały garaż za własne środki. Z uwagi na wiek w 2008 r. sprzedali ten garaż...

Prawdziwa wartość masy spadkowej

Siedem lat temu zmarł mój ojciec, nie pozostawił testamentu. Spadek po tacie dziedziczyliśmy wspólnie z matką; rodzice nie mieli rozdzielności...

Możliwości przejęcia kamienicy

Moja mama była ustanowiona w testamencie (notarialnym) jedyną spadkobierczynią swojej ciotki. Ciotka zmarła wiele lat temu. Ciotka miała przed dekretem...

Dziedziczenie z bratankiem

Moi rodzice nie żyją, matka zmarła w 2002 r., ojciec w 2008 r. Przedmiotem spadku jest nieruchomość zabudowana z domem i budynkami...

Zamieszkanie z dzieckiem w zapisanym mu mieszkaniu

Złożyłam pozew o rozwód i w dalszym ciągu czekam na ustalenie terminu rozprawy rozwodowej. Mieszkam z dzieckiem i mężem...

Niejasna metryka z USC a spadek

Syn krewnej poczęty nieślubnie dostał nowe nazwisko po mężu krewnej (w USC). W metryce jest napisane inne imię ojca (biologicznego), a nazwisko...

Kto będzie mógł dostać spadek?

Zmarła moja ciotka. Razem z mężem byli właścicielami mieszkania. Aktualnie jej mąż chce zrobić zapis tego mieszkania na mnie. Nie mieli oni żadnych...

Przekazanie mieszkania i możliwość dalszego zamieszkiwania

Mój brat stał się jedynym właścicielem mojej mamy mieszkania (darowizna). Jeśli mój brat przedwcześnie umrze, to czy moja matka będzie mogła zajmować to...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »