Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wydziedziczenie dzieci w testamencie nie pozbawia wnuków zachowku

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-05-26

W 2000 r. zmarł mój ojciec i po nim dostałam spadek. Rok temu zmarła moja matka. Zostawiła testament, w którym wydziedziczyła mnie i siostrę, a cały swój majątek zapisała mojej drugiej siostrze. Czy mojemu synowi należy się zachowek?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego spadkobiercom pominiętym w testamencie należy się zachowek w wysokości 1/2 tego, co by im przypadło w razie dziedziczenia ustawowego, którego reguły obowiązują automatycznie, gdy spadkodawca nie zostawił testamentu. Jeśli jednak spadkobierca jest małoletni albo niezdolny do pracy, należy mu się zachowek w wysokości 2/3 schedy spadkowej.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Zstępni (dzieci, wnuki) wydziedziczonego są uprawnieni do zachowku, chociażby wydziedziczony przeżył spadkodawcę (art. 1011 Kodeksu cywilnego). Udział spadkowy, który przypadłby wydziedziczonemu przez spadkodawcę, przypada zstępnym wydziedziczonego (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28.05.1971 r., sygn. akt III CZP 5/71, RPEiS 1972, nr 1, s. 350).

Jak wynika z powyższego, to nie wydziedziczony, ale jego dzieci (jako zstępni wydziedziczonego czy wydziedziczonej) mogą dochodzić zachowku w wysokości 1/2 albo 2/3 (gdy są trwale niezdolne do pracy albo małoletnie) tego, co dziedziczyłaby osoba wydziedziczona, jeżeli nie byłaby wydziedziczona.

Pani syn jest osobą uprawnioną do zachowku, który by przypadł Pani, gdyby Pani nie została wydziedziczona. Jeśli po śmierci Pani mamy jedynymi spadkobiercami ustawowymi są jej troje dzieci, to gdyby nie testament na rzecz siostry, dziedziczyłaby Pani spadek w wysokości 1/3 udziału. Zachowek dla Pani syna z uwagi na fakt wydziedziczenia Pani w testamencie wynosi 1/6 (1/3 z 1/2) lub 2/9, gdyby na dzień śmierci spadkodawcy Pani syn był nieletni lub niezdolny do pracy.

Zasadą jest, że obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen z daty orzekania. Dzięki temu istnieje możliwość uwzględnienia realnej wartości spadku. Takie stanowisko potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26.03.1985 r. (sygn. akt III CZP 75/84).

Jeśli chodzi o obliczenie zachowku, to najpierw należy obliczyć wartość całego spadku po zmarłym, a następnie udział spadkowy, jaki by przypadł uprawnionemu do dziedziczenia. Na podstawie tych informacji można określić wysokość zachowku.

Najpierw trzeba dodać wartości wszystkich rzeczy i praw majątkowych należących do spadku. Do tej wartości spadku trzeba doliczyć wartość darowizn uczynionych przez spadkodawcę – dolicza się nie tylko darowizny dokonane na rzecz osób uprawnionych do zachowku, ale również darowizny na rzecz innych osób, np. spadkobierców. Przy obliczaniu wysokości zachowku nie dolicza się do spadku wartości drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, np. prezentów urodzinowych. Nie dolicza się także wartości darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięcioma laty, licząc wstecz od chwili otwarcia spadku, ale tylko wtedy, gdy obdarowany nie jest spadkobiercą albo uprawnionym do zachowku. Natomiast darowizny dokonane na rzecz spadkobierców bądź osób uprawnionych do zachowku zawsze dolicza się do spadku, niezależnie od tego, kiedy ich dokonano. Stwierdzono to w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 01.06.2004 r. (sygn. akt I ACa 285/04), w którym sąd uznał, że „na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 K.c.)”. Przeciwnie należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania.

Taka interpretacja przepisu akceptowana jest też przez naukę prawa (Komentarz do art. 994 Kodeksu cywilnego, w: A. Kidyba (red.), E. Niezbecka, Kodeks cywilny. Komentarz, Tom IV, Spadki, LEX, 2008).

W Pani sprawie dochodzić swoich praw do zachowku można w ciągu 5 lat od ogłoszenia testamentu. Po tym czasie roszczenie ulega przedawnieniu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zabezpieczenie przed zapłatą zachowku

Mój dziadek zmarł 9 lat temu. Od tego czasu babcia podupadła na zdrowiu, jest zresztą starszą osobą. Ma troje dzieci, w tym mojego ojca. Nosi się...

Jakie kroki prawne powinno podjąć nieślubne dziecko, aby dojść do spadku po rodzicu?

Zmarł mój ojciec. Byłam nieślubnym dzieckiem, ale jest wyrok sądu i ojciec płacił alimenty do czasu ukończenia przeze mnie nauki. Ojciec powtórnie...

Prawo do zachowku po wydziedziczonym spadkobiercy?

Pytanie dotyczy prawa do zachowku. Dwa lata temu wytoczyłam sprawę o ustalenie ojcostwa mojego dziecka (ojciec go nie uznał, nie byliśmy małżeństwem)....

Ile wyniesie zachowek dla siostry, która nie otrzymała darowizny?

Ojciec darował mi 4/6 nieruchomości (dwupiętrowy dom na dużej działce). Takiej darowizny nie otrzymała moja siostra. Obecnie, po śmierci taty siostra...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »