Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wydziedziczenie syna w testamencie

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2014-08-05

Otrzymałam pismo z sądu z załączonym testamentem. Z treści testamentu wynika, że mój syn (nieletni) został wydziedziczony przez swojego ojca z powodu braku więzi uczuciowej i rodzinnej. Ojciec dziecka powołał się na brak kontaktów z synem, które ja utrudniałam (oczywiście nie jest to prawda). To ojciec dziecka nigdy nie czuł potrzeby, aby pomóc nam finansowo, nie płacił alimentów, nie zabierał syna na wakacje ani na weekendy. Ewentualne spotkania i rozmowy telefoniczne były krótkie. Kiedyś mężczyzna ten zadeklarował w rozmowie ze mną, że nasze dziecko otrzyma przysługującą mu część majątku. Czy mogę jakoś podważyć testament wydziedziczający mojego syna?

Podstawę prawną stanowi art. 1008 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

 

  1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

Pojęciem „wydziedziczenie” obejmowane są często, chociaż nieprawidłowo, sytuacje, w których spadkodawca pozbawia spadkobiercę ustawowego przypadającego mu z mocy ustawy udziału w spadku. Zgodnie jednak z przepisami Kodeksu cywilnego wydziedziczenie oznacza pozbawienie osoby uprawnionej do zachowku z mocy art. 991 § 1 przysługującego jej prawa.


Przepisy Kodeksu cywilnego nie wykluczają możliwości wyłączenia spadkobiercy ustawowego od dziedziczenia (testament negatywny), przy czym wyłączenie od dziedziczenia nie pozbawia takiego spadkobiercy prawa do zachowku (tak uchwała SN z 10 kwietnia 1975 r., III CZP 14/75, LexisNexis nr 301518, OSNCP 1976, nr 2, poz. 28, z glosą J. Kapery, PiP 1977, nr 2, s. 169).

 

Wydziedziczenia można dokonać jedynie w testamencie. Może to być zarówno testament zawierający ustanowienie innego spadkobiercy, jak również testament negatywny. Spadkodawca nie musi użyć ściśle określonych wyrażeń. Użyte sformułowania jednak nie mogą nasuwać wątpliwości co do woli pozbawienia uprawnionego jego zachowku. Musi także zostać wskazana przyczyna wydziedziczenia w taki sposób, aby przynajmniej w drodze wykładni można było ustalić, która z przyczyn wymienionych w art. 1008 wystąpiła w konkretnym przypadku. Podstawę wydziedziczenia może stanowić jedynie przyczyna przewidziana ustawą (tak też wyrok SN z 23 czerwca 1998 r., III CKN 561/97, LexisNexis nr 2111053).


Jeżeli podstawę wydziedziczenia stanowi pojedynczy fakt (art. 1008 pkt 2), musi on nastąpić przed dokonaniem wydziedziczenia. Jeżeli natomiast przyczynę stanowi pewien stan trwały, powinien istnieć w chwili wydziedziczenia. Późniejsza zmiana istniejącej sytuacji nie pociąga za sobą automatycznie bezskuteczności wydziedziczenia. Może natomiast mieć znaczenie dla oceny, czy stan uzasadniający wydziedziczenie miał rzeczywiście charakter trwały.

 

Istnieje możliwość podważenia postanowienia o wydziedziczeniu. Spadkobierca wydziedziczony w testamencie, któremu już z innych przyczyn nie służy roszczenie o zachowek, może w celu ochrony innego interesu prawnego – żądać ustalenia, że wydziedziczenie jest bezpodstawne (wyrok SN z 9 grudnia 1974 r., I CR 873/74, LexPolonica nr 311931).

 

Możliwość podważenia zapisów testamentów istnieje w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Oczywiście wymaga to przeprowadzenia postępowania dowodowego skutkującego podważeniem zapisów. Stan faktyczny sugeruje, iż to ojciec odmawiał i unikał kontaktów z synem. Oczywiście należy te sytuacje wykazać w toku postępowania dowodowego przeprowadzonego w toku sprawy spadkowej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Wydziedziczenie testamentowe

Niedawno odbyła się sprawa, na której zostało przyznane prawo do spadku po matce jej trzem synom. Wszyscy utrzymywali, że matka nie zostawiła testamentu. Po...

Wydziedziczenie syna

Chcę wydziedziczyć swojego syna . Przyczyny do tego są następujące: uporczywie nie dopełnia wobec mnie obowiązków rodzinnych, nie...

Wydziedziczenie córki

W 2009 r. rozwiodłem się. Cały majątek (łącznie z domem) zostawiłem byłej żonie z myślą o zabezpieczeniu córki. Obecnie jestem...

Wydziedziczenie w znaczeniu ustawowym

Moja matka zmarła niedawno, pozostawiwszy testament, w którym mnie wydziedziczyła. Powodem był rzekomy brak kontaktu – mam jednak dowody na to, że...

Rozporządzenie konkretnymi składnikami majątku

Mam córkę i żonę oraz syna z pierwszego związku. Chciałbym sporządzić testament, przekazując konkretne składniki majątku dla danej osoby (np....

Postępowanie zgodne z wolą zmarłego

Niedawno zmarł mój tata. Jestem w posiadaniu jego potwierdzonego notarialnie testamentu, w którym jedynym spadkobiercą ustala moją siostrę, która...

Zagubiony testament

Co zrobić, jeśli wiem o pozostawionym przez spadkodawcę testamencie, a osoba, która jest w jego posiadaniu, nie chce go ujawnić i twierdzi,...

Słowa obietnicy przed śmiercią - testament ustny

Czy ma to jakieś znaczenie dla sądu, że moja babcia śp. mówiła, że wszystko zapisze mi i mojej siostrze? Nie zdążyła tego zrobić przed śmiercią....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »