Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zabezpieczenie darowizny przed roszczeniami o zachowek

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2018-12-03

Mąż rozwiódł się z pierwszą żoną przed kilkunastu laty, zrzekł się całego majątku na jej rzecz. Majątek stanowiło mieszkanie 2-pokojowe zakupione z jego pieniędzy, zamienione przy udziale pieniędzy żony we wspólne duże mieszkanie. Zamieszkał w moim mieszkaniu, wzięliśmy ślub. Niedługo po rozwodzie była żona zmarła i mieszkanie z umeblowaniem przeszło na ich jedyne dziecko. W zeszłym roku mąż przepisał mi w formie darowizny mieszkanie, które przed paru laty odziedziczył po swoim ojcu. Chcę zabezpieczyć tę darowiznę przed roszczeniami o zachowek ze strony dziecka mojego męża. Czy np. sporządzenie właściwego testamentu byłoby tu skuteczne? Proszę mi doradzić!

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Bardzo szybko i w sposób jasny otrzymałam odpowiedz. 
 
Agata
Po raz kolejny korzystam z Państwa pomocy, za pierwszym razem efekt był pozytywny, myślę że teraz również.
Ewa, 56 lat, ekonomistka
Dziękuję za pomoc. Pomogliście mi Państwo i rozwialiście wątpliwości.
Iza
Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata
Konkretnie, rzeczowo i na temat
Tomasz, chemik, 46 lat
Dziękuję, b. fachowa i wyczerpująca odpowiedz nie rozczarowałam się obsługą choć miałam wątpliwości.
Katarzyna, 40 lat
500% OK!!!
Rafał
 Możliwość uzyskania rzetelnej informacji z domu
Krzysztof, 54 lata
Szybki kontakt z prawnikiem, rzeczowa porada, ludzkie podejście do sprawy. Tacy powinni być prawnicy.
Krzysztof
Jestem bardzo zadowolona z pomocy pana Janusza Polanowskiego której mi udzielił wyczerpującej odpowiedzi.Polecam wszystkim
Wiola
Jak zwykle szybko i rzetelnie.
Joanna
Jestem bardzo zadowolona z porady, jasna wyczerpująca odpowiedz na każde pytanie. Polecam.
Ewa
Dziękuję prawnikowi, który bardzo mi pomógł w zawikłanej dla mnie sprawie, nikt inny jak w "eporady24" nie pomógłby mi lepiej, wielki szacunek dla Pana !!! dziękuję za tak wyczerpujące informacje, opinia dla Pana to 5x2/5 ocen najwyższych, polecam wszystkim zainteresowanych swoimi problemami tylko w : eporady24...
Janina
Odpowiedz udzielona bardzo szybko, precyzyjnie, konkretnie. W końcu zrozumiałam dlaczego tak a nie inaczej mam postąpić. Jestem bardzo zadowolona z porady.
Agnieszka
Kompetentna i szybka odpowiedź powołująca się na konkretne przepisy prawne i orzeczenia Sądu. Miły kontakt Ekspertem.
Ewa, nauczyciel
O pomoc prawna zwracałam się już dwukrotnie. Pytania dotyczyły różnych zagadnień. W obu przypadkach otrzymałam profesjonalne, wyczerpujące odpowiedzi . Wytłumaczono mi moje prawa i obowiązki. Za każdym razem po zadaniu dodatkowych pytań na mój panel przychodziła informacja, która rozwiewała moje wątpliwości. Odpowiedzi są udzielane prawie natychmiast. 
Elżbieta
Jestem bardzo zadowolony ze szczegółowej i szybkiej odpowiedzi 
Piotr, logistyk, 49 lat
Bardzo dziękuję za odpowiedź, która wyjaśniła wszystkie moje wątpliwości. Szybka i fachowa porada, bez wychodzenia z domu. Sprawa godna polecenia każdemu, kto takiej pomocy potrzebuje!
Teresa
Odpowiedz byla wyczerpująca i pomocna w mojej sytuacji.
Stanisława
Super!!! Odpowiedz na pytanie sprawnie i szybko zostało załatwione.
Gabriela, ekonomista. 61 lat
Szybka wyczerpującą porada, cena przystępna
Andrzej, kierownik wsparcia, 64 lata
Korzystam od czasu do czasu i otrzymuję wyczerpujące odpowiedzi.
Aleksandra
Dziękuję za udzielenie wyczerpującej informacji
lidia

Uprawnienie do zachowku wynika z art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.), zgodnie z którym:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają następujące zasady:

  • roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu);
  • roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny i/lub zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym okresie czasu.

Uprawnienie do zachowku opiera się na istnieniu bliskiej więzi rodzinnej między spadkodawcą a uprawnionym. Ustawa zakreśla więc krąg uprawnionych podmiotów stosunkowo wąsko. Zgodnie z powyższym przepisem są to jedynie zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki itd.), małżonek oraz rodzice spadkodawcy.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jako zasadę ustawa przyjmuje, że wysokość zachowku należnego uprawnionemu odpowiada połowie wartości udziału, który przypadałby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Odstępstwo od tej zasady zostało przewidziane jedynie w przypadku małoletnich zstępnych oraz dla osób trwale niezdolnych do pracy. Te kategorie uprawnionych są traktowane w sposób uprzywilejowany – ich zachowek wynosi 2/3 wartości udziału spadkowego, który otrzymaliby przy dziedziczeniu ustawowym.

Roszczenie z tytułu zachowku przedawnia się w terminie 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, w skrócie: „K.p.c.”) albo od dnia otwarcia spadku (którym jest dzień śmierci spadkodawcy), jeżeli zmarły testamentu nie pozostawił.

Otrzymała Pani w darowiźnie od męża nieruchomość. Zatem zgodnie z tym, co napisałam, dziecku Pani męża będzie się po śmierci męża należał zachowek od wartości poczynionej na Pani rzecz darowizny.

Dopóki jeszcze Pani mąż żyje, można spróbować pozbawić syna męża prawa do zachowku. Niestety sporządzenie testamentu nic Pani w tej sytuacji nie pomoże, ponieważ mąż nie jest już właścicielem darowanej nieruchomości i nie może nią rozporządzać w testamencie.

W opisanej przez Panią sytuacji prawo przewiduje trzy sposoby na pozbawienie dziecka męża zachowku:

– wydziedziczenie dziecka w testamencie przez Pani męża

„Spadkodawca może wydziedziczyć spadkobiercę wyłącznie jeżeli:

1. Spadkobierca wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

2. Spadkobierca dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci.

3. Spadkobierca uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.”

Zatem Pani mąż może wydziedziczyć swoje dziecko z pierwszego małżeństwa tylko jeżeli zachodzi któraś z powyższych sytuacji.

– zrzeczenie się przez dziecko dziedziczenia po ojcu

W tej sytuacji Pani mąż i jego dziecko musieliby udać się do notariusza i sporządzić umowę, w której dziecko dobrowolnie zrzekłoby się dziedziczenia po ojcu, gdy ten umrze.

– odrzucenie przez Panią spadku po mężu po jego śmierci

To wydaje się najlepszym wyjściem w Pani sytuacji. Jeżeli mąż nie posiada już żadnego znacznego majątku, który mogłaby Pani odziedziczyć po jego śmierci, to w ciągu 6 miesięcy od dnia śmierci męża ma Pani prawo odrzucić po nim spadek.

Odrzucenie spadku powoduje wyłączenie spadkobiercy z dziedziczenia, tak jakby spadkobierca nie dożył otwarcia spadku i do spadku zostają powołani spadkobiercy w dalszej kolejności. Zgodnie z art. 994 § 1 Kodeksu cywilnego – przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Przepis ten oznacza, że do zapłaty zachowku nie są zobowiązane osoby, które nie należą do kręgu spadkobierców, a darowizna została uczyniona na ich rzecz przed więcej niż 10 laty od chwili darowizny do chwili śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że jeżeli Pani mąż umrze później niż 10 lat od chwili dokonania na Pani rzecz darowizny, a Pani odrzuci po nim spadek po jego śmierci, to nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty zachowku od tej darowizny.

Zrzeczenia się majątku na rzecz pierwszej żony przez Pani męża nie ma żadnego wpływu na kwestie spadkowe po nim. Tak jak Pani napisała mąż przekazał żonie swoją część majątku jeszcze za życia, tak więc w chwili śmierci tego majątku już nie posiadał. To, co żona zrobiła dalej z tym majątkiem, nie ma już znaczenia w aspekcie dziedziczenia po Pani mężu. Są to dwie odrębne sprawy: dziedziczenie po pierwszej żonie Pani męża i po Pani mężu. To, że dziecko Pani męża i jego pierwszej żony otrzymało w spadku po niej majątek, którego wcześniej cześć należała do Pani męża, nie ma żadnego wpływu na dziedziczenie po Pani mężu. Od Pani męża to Pani otrzymała póki co darowiznę, a nie dziecko męża. On w świetle prawa bezpośrednio od Pani męża nie otrzymał niczego, bowiem to, co otrzymał, otrzymał w spadku po matce, a nie po ojcu. Nie ma tu znaczenia, od kogo majątek ten otrzymała matka dziecka. Darowizny, aby były zaliczane na poczet spadku, muszą być dokonywane przez spadkobiercę bezpośrednio danej osobie, tak jak w Pani przypadku, gdy otrzymała Pani darowiznę bezpośrednio od męża.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Spadek i długi w spisie inwentarza

Niedawno zmarł mój mąż. Przed śmiercią sporządził umowę dożywocia, w wyniku której otrzymałam dom. Mąż miał dzieci z pierwszego małżeństwa. Przyjęliśmy spadek z dobrodziejstwem inwentarza, sąd wyznaczył komornika do spisu. Czy dom wejdzie w masę spadkową? Po śmierci męża oddałam za dług kosiarkę – co z tym faktem? Spłaciłam też debet męża ze swoich środków, czy to uzna komornik za dług? Czy będę musiała opłacić komornika, choć to nie ja złożyłam wniosek do sądu? Czy rzeczy nienależące do męża (np. moich rodziców) komornik może wciągnąć do spisu – jak tego uniknąć?

Zachowek z odsetkami

Sąd przyznał zachowek mojej rodzinie z odsetkami od dnia złożenia pozwu, to jest od lutego 2015 r. Sprawa się przeciągała, gdyż najpierw sąd zmieniał lokalizację, rodzina odwoływała sesję sądową, a żądanie zachowku było dwukrotnie wyższe od przyznanego. Potrzebna była opinia rzeczoznawcy. Publikacja wyroku odbyła się 30 stycznia 2017 r. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny, a sąd każe naliczać już odsetki i samemu je policzyć. Czy muszę płacić odsetki, czy mogę się od nich wybronić?

Obawy o roszczenia rodzeństwa po śmierci rodziców.

Otrzymałam 10 lat temu od rodziców w darowiźnie dom ze służebnością osobistą mieszkania dla nich, tj. mogą dożywotnio i nieodpłatnie korzystać z całego budynku. Pomagam im finansowo (koszty utrzymania domu). Mam jednak obawy o przyszłe roszczenia ze strony mojego rodzeństwa po śmierci rodziców. Czy słusznie?

Czy mam prawo do zachowku?

Mam pytanie, czy mam prawo do zachowku po mamie? Zmarła moja mama, która nie pozostawiła testamentu. Do dziedziczenia po niej zostaliśmy powołani: ja, brat i tata po 1/3 spadku (sprawa spadkowa została już przeprowadzona). Mama była wyłączną właścicielką działki o wartości ok. 450 tys. zł i domu o wartości 380 tys. zł (nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym), który przekazała darowizną kilka lat temu mojemu bratu. Nie wiem, czy w akcie notarialnym jest zapis o wyłączeniu darowizny z masy spadkowej. Mama przed śmiercią była schorowana i opiekował się nią tata, a brat otrzymał darowiznę za opiekę i mieszkał cały czas z rodzicami i swoją żoną. Czy do podziału zalicza się tylko działka po jednej trzeciej, czy też nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym przekazana w formie darowizny? Czy mam prawo wystąpić o zachowek?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »