Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zabezpieczenie na wypadek śmierci majątku odrębnego dla wspólnych dzieci

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-12-18

Ja i mąż mamy za sobą nieudane małżeństwa, z tych małżeństw mamy po jednym dziecku. Wspólnych dzieci mamy dwoje. Na kilka lat przed zawarciem związku małżeńskiego kupiłam mieszkanie. Chciałabym się upewnić, że należy ono wyłącznie do mojego majątku osobistego i że na wypadek mojej śmierci dziedziczyłyby je wyłącznie moje dzieci. Pytam o to, bo obecnie chciałabym to mieszkanie sprzedać, a pieniądze przeznaczyć na budowę domu (wspólna działka, kredyt, budowa). Zależy mi na informacji, jak mogę się zabezpieczyć przed tym, by pieniądze ze sprzedaży tej nieruchomości nie stały się majątkiem wspólnym (co zapisać w akcie notarialnym) i jak zabezpieczyć nasze dzieci w razie ewentualnej śmierci mojej lub męża, żeby odziedziczyły moją większą część?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Zgodnie z art. 31. § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

„Art. 33. Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.”

Stosownie do powyższych regulacji – wszystko to, co zostanie nabyte w czasie trwania małżeństwa stanowi majątek wspólny.

W akcie notarialnym kupna może Pani oczywiście zawrzeć zapis, że pieniądze na kupowaną nieruchomość pochodzą ze sprzedaży mieszkania, które wchodziło w skład Pani majątku osobistego. Taki zapis będzie zgodny z prawem. Dzięki niemu zyska Pani niepodważalny dowód, że określone środki na zakup działki pochodziły z Pani majątku odrębnego. Może Pani to dokumentować również w inny sposób (wyciągi z rachunku bankowego, przelewy, oświadczenia itp.).

Na taki zapis musi oczywiście zgodzić się Pani małżonek. Konieczne byłoby zapisanie tego w odrębnym paragrafie umowy. Zawierałby on oświadczenie Pani oraz Pani małżonka, że całość środków na zakup nieruchomości stanowi Pani majątek osobisty pochodzący ze zbycia mieszkania, które do zawarcia małżeństwa należało do Pani majątku osobistego. Ideałem byłoby, gdyby w akcie notarialnym figurowała tylko Pani i jako jedyna właścicielka nieruchomości była wpisana do księgi wieczystej.

Wówczas, jeżeli Pani mąż wystąpiłby o podział majątku wspólnego i we wniosku wskazałby, że składnikiem majątku wspólnego był Państwa dom, będzie Pani mogła wykazać w toku postępowania, że na podstawie umowy kupna, w której będzie odpowiedni zapis o środkach pochodzących na zakup działki, dom stanowi Pani majątek osobisty i jako taki nie podlega podziałowi (dom jest zawsze własnością właściciela gruntu, na którym został zbudowany).

Przejdźmy teraz do kwestii dziedziczenia.

Na wstępie pragnę wyjaśnić, że kwestia dziedziczenia majątku osobistego podlega zasadom ogólnym. Oznacza to, że po Pani śmierci składniki Pani majątku osobistego będą dziedziczone przez wszystkich Pani spadkobierców ustawowych, czyli dzieci i męża. Aby wyłączyć męża od dziedziczenia po Pani śmierci, najlepiej jeżeli spisze Pani testament, w którym do całego swojego majątku powoła tylko swoje dzieci. Niestety nawet w tym przypadku Pani mąż będzie mógł się ubiegać od dzieci zapłaty tzw. zachowku. Bardzo ciężko jest pozbawić drugiego małżonka praw do dziedziczenia. Jedynym wyjściem, aby mąż nie miał żadnego prawa do Pani majątku, byłoby sporządzenie umowy między Panią a mężem, w której zrzekłby się dziedziczenia po Pani przed notariuszem. Oczywiście mąż musi wyrazić zgodę na taką umowę, co jak się domyślam, nie będzie łatwe.

Dziecko męża z poprzedniego małżeństwa nie ma żadnych praw do dziedziczenia po Pani, dlatego o to proszę się nie martwić.

Z kolei jeżeli Pani mąż chciałby zabezpieczyć Państwa wspólne dzieci na wypadek swojej śmierci, to również powinien spisać stosowny testament lub darowiznę. Jednakże w tym wypadku, jeżeli nie powołałby w testamencie również swojego dziecka z poprzedniego małżeństwa do dziedziczenia, wówczas to dziecko mogłoby żądać zapłaty zachowku od Państwa wspólnych dzieci.

Co się tyczy zachowku, to zgodnie z przepisem art. 991 § 1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. – K.c.) zstępnym (dzieciom, wnukom itd.), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – 2/3 wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Zachowek jest zatem roszczeniem, którego można dochodzić przed sądem, przysługującym zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, niepowołanym do dziedziczenia wskutek pozostawienia przez spadkodawcę niekorzystnego dla nich testamentu, o wypłatę wartości części udziału spadkowego, który by im przypadał przy dziedziczeniu ustawowym (w przypadku braku testamentu).

Zapłaty zachowku można uniknąć, ustawodawca przewidział na to trzy sposoby.

Sposób I – przekazanie nieruchomości za pomocą umowy dożywocia.

Według art. 908 § 1 K.c., jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Stosownie do art. 908 § 2 K.c., jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

Sposób II – wydziedziczenie.

Wydziedziczenie może nastąpić, gdy uprawniony do zachowku (czyli dziecko):

  • wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
  • dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  • uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Wydziedziczenie z innych przyczyn niż wyżej wymienione jest niedopuszczalne. Przyczynę wydziedziczenia należy wskazać w testamencie. Jeżeli zachodzi któraś z powyższych przyczyn, to Pani mąż może wydziedziczyć swoje dziecko z pierwszego małżeństwa, pozbawiając go tym samym uprawnień do dziedziczenia.

Sposób III – zrzeczenie się dziedziczenia (pisałam o tym wcześniej).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przeniesienie własności gospodarstwa rolnego na następcę za rentę

Kilka lat temu przejęłam gospodarstwo rolne moich rodziców za rentę. Teraz siostra domaga się 1/2 części tego gospodarstwa. Czy ma do tego prawo?

Jak uniknąć podatku od sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku?

Żona otrzymała spadek w skład którego wchodzi nieruchomość. Chcielibyśmy sprzedać tę nieruchomość i przeznaczyć wszystkie środki na...

Przekazanie części majątku córce za życia, tak aby nie domagała się zachowku

Mój partner ma córkę z poprzedniego związku. Jego córka kończy studia i partner chciałby ją wspomóc finansowo, przekazując jej część swojego...

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto dziedziczy po zmarłym

Niedawno zmarł mój ojciec. Zostałam sama z mamą. Miałam jeszcze brata, który zmarł kilka lat temu i który pozostawił troje dzieci. Dowiedziałam...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »