Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek dla dziecka z pierwszego małżeństwa od darowizny dla dziecka z drugiego małżeństwa

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2018-01-10

Mój przyjaciel jest synem z pierwszego małżeństwa swojego ojca. Jego ojciec zmarł w 2015 r., ale dużo wcześniej rozwiódł się z jego matką i ożenił się po raz drugi. Z drugiego małżeństwa miał córkę. W 2013 r. dokonał działu spadku z córką i inną nieznaną osobą, w wyniku którego swój udział w nieruchomości, którą miał z drugą żoną (co najmniej 50%), przeniósł nieodpłatnie na rzecz córki z drugiego małżeństwa. Czy mój przyjaciel, jako dziecko z pierwszego małżeństwa, może żądać od przyrodniej siostry zapłaty zachowku, skoro otrzymała za darmo przy dziale spadku udział w nieruchomości swojego ojca?

Ojciec Pani przyjaciela był współwłaścicielem nieruchomości ze swoją drugą żoną. Jak rozumiem, nie zostawił testamentu – a zatem mamy do czynienia ze spadkobraniem ustawowym. Pisze Pani, że za życia doszło do działu spadku po ojcu Pani przyjaciela. Coś takiego nie mogło się wydarzyć, albowiem dział spadku następuje po śmierci spadkodawcy. Nie mogło dojść do umowy o podziale spadku za życia ojca, albowiem taka umowa byłaby nieważna. Moim zdaniem doszło do darowizn ze strony ojca Pani przyjaciela na rzecz jego córki i ewentualnie osoby trzeciej.

Według polskich przepisów – zstępnym (dzieciom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Wobec braku testamentu ojca, jego syn (o ile spadku nie odrzucił) został powołany do spadku po swoim ojcu. Teoretycznie więc otrzymał w tej formie należny mu zachowek. Jednak Pani przyjaciel nie otrzymał zachowku w postaci darowizny dla niego.

Jeżeli okazało się, że jego ojciec nie pozostawił żadnego majątku, to i wartość zachowku jest zerowa.

ALE: Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Darowizna dla córki z drugiego małżeństwa to darowizna dokonana przed mniej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, oraz darowizna na rzecz osoby będącej spadkobiercą i uprawnioną do zachowku. Darowiznę dla niej dolicza się do spadku dla celów obliczenia zachowku zawsze.

Zatem Pani przyjaciel, jako uprawniony, nie mogąc otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy, może żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku (czyli od przyrodniej siostry), sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku.

Jednakże obdarowana jest obowiązana do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny. Córka z drugiego małżeństwa jako obdarowana sama jest uprawniona do zachowku, ponosi więc odpowiedzialność względem swojego przyrodniego brata i innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek.

Ustalenie, czy Pani przyjaciel miałby szansę na „wyrwanie” zachodu od przyrodniej siostry, zależy od wartości spadku oraz wartości darowizny, jaką otrzymała przyrodnia siostra od ojca. Np.:

  • wartość spadku – 12,
  • wartość darowizny – 51,
  • razem spadek dla celów zachowku – 63,
  • udział spadkobiercy – 1/3
  • zachowek spadkobiercy – 1/6 (połowa z 1/3),
  • wartość zachowku bez darowizny – 2 (połowa z 4)
  • wartość zachowku z uwzględnieniem darowizny – 10,5 (połowa z 21)
  • Pani przyjaciel mógłby zażądać od przyrodniej siostry 8,5 (10,5 – 2).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Darowizna do majątku wspólnego a zachowek

Przed 18 laty zmarł mój ojciec i tego samego roku, 3 miesiące później –  mój brat. Kilka lat później przeprowadziliśmy sądownie...

Wznowienie postępowania spadkowego po latach

Moja babcia zmarła 25 lat temu, miała dwójkę dzieci (mojego ojca i jego siostrę). Babcia była jedyną właścicielką mieszkania własnościowego, nie...

Przedawniony zachowek

Sprawa dotyczy przedawnionego zachowku. Przed 26 laty umową darowizny otrzymałem od rodziców dom w zamian za ich dożywocie w tym domu. Dom...

Przepisanie gospodarstwa bratu a zachowek po śmierci ojca

Za dwa miesiące minie 5 lat od śmierci ojca. Mama nadal żyje i cieszy się dobrym zdrowiem. Ile mam jeszcze czasu, by wnioskować o zachowek, skoro nie...

Pominięcie w testamencie a należny zachowek

Moja ciocia i mój ojciec zapisali mi w testamencie cały swój spadek. Ciocia oddzielnie i ojciec też oddzielnie. Jest jeszcze mój brat, którego...

Mieszkanie zapisane w testamencie wnukowi a prawo do zachowku dla córki

Moja mama jest właścicielką mieszkania. Ostatnio poinformowała mnie, że sporządziła u notariusza testament, w którym mieszkanie zapisuje wnukowi...

Jak przekazać mieszkanie żeby nie płacić zachowku?

Pozostało mi niewiele czasu, jestem nieuleczalnie chora, dlatego chciałabym przekazać córce mieszkanie własnościowe, tak by nie płaciła zachowku drugiej...

Czy wnuk jest obowiązany wypłacić zachowek swojemu ojcu?

W 2002 r. otrzymałem od babci mieszkanie w bloku (aktem darowizny). Wyremontowałem je, płaciłem czynsz, babcia tam mieszkała aż do swojej śmierci....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »