Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek dla pominiętych przy darowiznach

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-11-17

Mój ojciec z mamą kupili plac i postawili dom, po czym mama zmarła. Zostałem ja i siostra. Po kilku latach ojciec się powtórnie ożenił i z drogą żoną miał dwóch synów. Po mamie został przeprowadzony dział spadku u notariusza, w wyniku którego ja i siostra dostaliśmy spłatę, ale nie mamy żadnego dokumentu. Po paru latach nasza macocha wymogła na ojcu, aby dom przepisał na nią, a potem sprzedała połowę placu. Ja i siostra zostaliśmy pominięci przy tej transakcji. Nie wiem, w jakiej formie została przepisana nieruchomość na macochę i czy był to udział 1/2, czy całość. Przed 4 laty zmarł ojciec, a miesiąc temu zmarła macocha. Czy należy mi się zachowek?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Według art. 93 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Według art. 93 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Prześledźmy zatem poszczególne etapy tej sprawy:

Umiera Pana mama – połowa placu wraz z połową domu podlega dziedziczeniu po niej. Jeżeli Pana mama nie pozostawiła testamentu, to spadek po niej odziedziczył Pana ojciec, wraz z Panem i siostrą – każde po 1/3. Pozostaje teraz pytanie, co ze spłatą? Powinien Pan otrzymać udział 1/3 w spadku po mamie, czyli od 1/2 nieruchomości, a otrzymał Pan spłatę – pytanie jak wysoką? Czy pokrywała ona 1/3 wartości Pana udziału w spadku? Nie ma Pan żadnego potwierdzenia tej czynności, być może Pana ojciec je posiadał? Jak udowodni Pan w ewentualnym postępowaniu sądowym, że coś Pan otrzymał? Przyjmijmy jednak, że otrzymał Pan wraz z siostrą spłatę od ojca równą Państwa udziałom w spadku, a w zamian Państwa udziały przeszły w całości na ojca, który w tym momencie stał się jedynym właścicielem całej nieruchomości wraz z domem.

Umiera Pana ojciec – w chwili śmierci nie jest już właścicielem nieruchomości ani domu, ponieważ wcześniej przekazał je swojej drugiej żonie. Tak więc nieruchomości te nie wchodzą w skład spadku po Pana ojcu i nie podlegają dziedziczeniu. Dla porządku dodam, że po śmierci Pana ojca spadek po nim odziedziczyła jego druga żona wraz z Panem i siostrą – każdy po 1/3. Pozostaje zatem kwestia zachowku, jednakże nie wiemy, na jakiej podstawie Pana ojciec nieruchomości przekazał, czy na podstawie umowy darowizny, czy też np. umowy dożywocia. Jeżeli była to zwykła darowizna, może Pan żądać od macochy zachowku, jeżeli umowa dożywocia (lub np. zwykła umowa sprzedaży) – zachowek nie będzie się należał. Sprzedaż nieruchomości przez macochę nie ma wpływu na kwestię zachowku. Na żądanie spłaty zachowku ma Pan 5 lat od chwili śmierci Pana ojca, po tym czasie uprawnienie to ulega „przedawnieniu”.

Umiera Pana macocha – cały spadek po niej dziedziczą jej biologiczne dzieci. Pan wraz z siostrą nie dziedziczycie po macosze (chyba że Pana i siostrę oficjalnie przysposobiła, ale zakładam, że nie). W przyjętych okolicznościach sprawy może Pan zatem jeszcze do końca tego roku wystąpić do spadkobierców Pana macochy, czyli jej dzieci, z żądaniem zapłaty zachowku. Jednakże, tak jak napisałam wcześniej, w Pana sprawie jest dużo niewiadomych, o których wyjaśnienie powinien się Pan postarać przed wszczęciem ewentualnej sprawy sądowej. W pierwszej kolejności powinien Pan poszukać dokumentu notarialnego świadczącego o otrzymaniu przez Pana spłaty od ojca, a następnie spróbować dowiedzieć się o nr księgi wieczystej nieruchomości, aby sprawdzić jej stan prawny na poszczególnych etapach, czyli śmierci Pana mamy, ojca, przekazaniu nieruchomości macosze i jej sprzedaży, aby dowiedzieć się, kto był dokładnie w tym czasie jej właścicielem.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Zasiedzenie mieszkania po ojcu a zachowek

Po śmierci ojca została po nim kawalerka. Ojciec zapisał ją w testamencie mojej siostrze, która mieszka tam przez 22 lata. Czy nastąpiło zasiedzenie...

 

Rozliczenie darowizny w kontekście zachowku

Od mamy otrzymałam tytułem darowizny działkę budowlaną. Aktualnie matka chce pominąć mnie w swoim testamencie. Zastanawiam się, czy darowizna, którą...

 

Zawłaszczenie majątku po rodzicu przez rodzinę brata

Miesiąc temu zmarła mama. Mój brat zawłaszczył po niej cały majątek, nie dopuścił mnie nawet do pamiątek po niej. Było nas troje rodzeństwa, mama miała...

 

Sprzedaż przedmiotu darowizny

W 2010 roku mama darowała mieszkanie mojej siostrze. Niestety w 2014 roku siostra sprzedała mieszkanie. Czy mam prawo do tego majątku i ile mi się...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »