Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek i darowizna

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-08-05

Przed laty teść przepisał wnukowi mieszkanie w darowiźnie za opiekę. Nie wiem dokładnie, kiedy to miało miejsce, bo brat męża nie może sobie przypomnieć, a jego syn, któremu przypada darowizna, nie chce udostępnić aktu). Mój mąż jest obecnie bardzo chorym człowiekiem, jest po udarze mózgu i dlatego zainteresowaliśmy się sprawą zachowku. Tym bardziej, że wnuk nie opiekował się dziadkiem, a robił to za niego jego ojciec, pobierając za to emeryturę. Czy wobec tego mojemu mężowi należy się zachowek od darowizny dla wnuka?

Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego zstępnym (w przedstawionej sprawie Pani mąż jest właśnie zstępnym po swoim ojcu), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się – jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Według § 2 art. 991 K.c.: „Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Z powyższych przepisów wynika, że zobowiązany do zapłaty zachowku jest spadkobierca (wnuk teścia spadkobiercą nie jest). Jednak z innych przepisów regulujących problematykę zachowku wynika, że również osoba, która otrzymała od spadkobiercy darowiznę doliczoną do spadku, ponosi odpowiedzialność za zapłatę zachowku.

W kwestii zachowku należy wziąć pod uwagę, prócz art. 991 Kodeksu cywilnego, także inne przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 994, 1000 i 1001.

Według art. 993 K.c.: „Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów ani poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę”.

Zgodnie z art. 994 § 1 K.c.: „Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku”.

W opisanej sprawie istotny będzie fakt, kiedy dokładnie została poczyniona darowizna na rzecz wnuka. Darowizna mieszkania dla wnuka uczyniona przez Pani teścia będzie zaliczana do spadku, jeżeli nie jest to drobna darowizna, zwyczajowo w danych stosunkach przyjęta (oczywiście darowizna nieruchomości taką nie jest) i jeżeli została dokonana przed mniej niż 10 laty, licząc od dnia śmierci teścia (dnia otwarcia spadku). Informację dotyczące przepisania nieruchomości można znaleźć w księdze wieczystej nieruchomości.

Jeżeli z treści księgi wieczystej wyniknie, że darowizna została dokona przed mniej niż 10 lat, licząc wstecz od dnia śmierci teścia, to Pani mężowi będzie należał się zachowek od tej darowizny.

Wartość przedmiotu darowizny, stosownie do art. 995 K.c. oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Zachowek obliczamy w następujący sposób:

Wartość spadku ustalona dla potrzeb obliczenia zachowku (wartość spadku + wartość darowizn) x (razy) udział danego spadkodawcy wynikający z dziedziczenia ustawowego x (razy) ułamek należnego zachowku (1/2 lub 2/3) – (minus) darowizny dla uprawnionego do zachowku = wartość zachowku.

Po uzyskaniu przez Panią informacji dotyczącej roku poczynienia darowizny będzie wiadomo, czy należy się zachowek mężowi, czy też nie. Jeśli będzie Pani miała problemy z wyliczeniem należnego zachowku to proszę o kontakt.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Zachowek dla rodzeństwa

Moje pytanie dotyczy zachowku dla rodzeństwa . Mam brata i siostrę. W 2000 r. rodzice przekazali mnie i mojemu mężowi (za pomocą...

Wysokie żądania zapłaty zachowku

Jestem spadkobiercą III grupy. Otrzymałem w spadku (testament) nieruchomość. Zapłaciłem za jej wycenę. Zmarła miała 2 dzieci (dorosły syn...

Słowne ustalenia między spadkobiercami

W 1990 r. zmarł mój ojciec. Na prośbę mamy uregulowałam sytuację prawną. Mama otrzymała większą część nieruchomości, my (rodzeństwo) mniejsze....

Przedawnienie zachowku od darowizny

Dziadkowie przepisali na mnie pole i dom 12 lat temu. Rodzeństwo mamy nic nie dostało (nie chcieli). Dziadek zmarł 8 lat temu, babcia żyje. Teraz wujek...

Darowizna dla siostrzeńca a zachowek

W 2014 r. zmarli moi rodzice. Po śmierci okazało się, że w 2002 r. aktem notarialnym dokonali darowizny mieszkania na rzecz mojego siostrzeńca. Czy...

Komu przysługuje roszczenie o zachowek?

Brat mojego taty zmarł bezdzietnie 5 lat temu, dziadkowie oraz mój tata zmarli wiele lat przed nim. Stryj przed śmiercią sporządził testament, na podstawie...

Czy roszczenie o zachowek to zawsze roszczenie pieniężne?

Mam udział 11/16 w nieruchomości, a brat 5/16, ale korzysta z większej części. W sądzie toczy się sprawa o zachowek, który ja mam...

Rodzic przekazał obcej osobie mieszkanie, czy można to cofnąć?

Moja 80-letnia matka przekazała obcej osobie jedyny majątek, jaki posiadała – mieszkanie. Mnie, swoją jedyną córkę oraz swoją wnuczkę pominęła. Czy...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »