Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy należy się zachowek po partnerce?

Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2013-08-21

Przez ponad dziesięć lat byłem w związku z wdową. Niedawno moja partnerka zmarła. W testamencie zapisała mi jedynie 10 tys. zł (podobno, bo nawet nie widziałem testamentu), a cały spadek odziedziczył jej jedyny syn, który jest bardzo zamożny. Ja musiałem wyprowadzić się z domu, w którym mieszkaliśmy. Teraz zachorowałem i leki kosztują mnie tyle, że żyję na skraju ubóstwa. Czy należy się zachowek po partnerce

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Ponieważ nie był Pan formalnie mężem spadkodawcy, w ogóle nie służy Panu prawo do zachowku po zmarłej partnerce (konkubinie). Żaden sąd nie uzna, że może Pan, wbrew treści przepisów prawa materialnego, dochodzić roszczenia o zachowek, dlatego wytaczanie procesu jest z góry skazane na niepowodzenie.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jak stanowi przepis art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Ustawa nie przewiduje powołania do spadku konkubenta, czyli osoby pozostającej w faktycznym wspólnym pożyciu, bez związania węzłem małżeńskim; nie ma znaczenia czas trwania konkubinatu. Ponieważ partnerka miała tylko jednego syna, to on nabędzie całość spadku po matce (art. 931 § 1 K.c.). To, że sam doszedł do znacznego majątku, nie może ograniczać jego prawa do dziedziczenia po matce. Mimo że nie był Pan mężem spadkodawczyni, chroni Pana czasowo przepis art. 923 § 1 K.c., zgodnie z którym małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy (także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu – przyp. aut.), które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od dnia otwarcia spadku (od dnia śmierci spadkodawcy – art. 924 K.c.) z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Po tym okresie syn partnerki mógł skutecznie żądać opuszczenia przez Pana zajmowanego domu lub lokalu mieszkalnego.

Pani partnerka uczyniła natomiast na Pana rzecz zapis sumy pieniężnej w wysokości 10 tys. zł. Może to być albo zapis zwykły, albo zapis windykacyjny; różnica polega na sposobie wykonania woli spadkodawcy. O tym, jaki jest to zapis, decyduje treść testamentu. Bez jej znajomości nie można tego ocenić, dlatego należy dokładnie zapoznać się z treścią ostatniej woli Pana partnerki.

Jak wynika z przepisu art. 968 § 1 K.c., spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły). W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca może żądać wykonania zapisu niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu (art. 970 K.c.). Przekazanie Panu tytułem zapisu zwykłego kwoty pieniężnej musi więc nastąpić przez spadkobiercę. Jeśli treścią testamentu jest powołanie jedynego syna do całości spadku, to właśnie od niego powinien Pan dochodzić wykonania zapisu.

Testament może również zawierać tylko rozrządzenie dotyczące zapisu na Pana rzecz, a dziedziczenie poddane będzie wówczas regułom wynikającym z ustawy, wtedy także roszczenie o wypłatę zapisu powinna Pani skierować do syna partnera. Roszczenie o wykonanie zapisu przedawnia się z upływem lat pięciu od dnia wymagalności zapisu (art. 981 K.c.), czyli najczęściej od dnia ogłoszenia testamentu. Ogłoszenie testamentu następuje albo u notariusza, jeśli syn zamierza stwierdzić swoje prawa do spadku w drodze notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, albo przed sądem w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku (art. 1025 § 1 K.c.).

Jeśli natomiast partnerka uczyniła na Pana rzecz zapis windykacyjny w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, w ten sposób od razu z chwilą swojej śmierci stworzyła Panu możliwość nabycia przedmiotu tego zapisu, bez konieczności realizacji jego woli przez spadkobiercę (por. art. 9811 § 1 K.c.). Dysponując takim testamentem, może Pan udać się do kancelarii notarialnej lub sporządzić wniosek do sądu w celu potwierdzenia swoich praw do przedmiotu zapisu windykacyjnego. Wniosek do sądu o wydanie postanowienia częściowego w sprawie stwierdzenia nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego podlega stałej opłacie sądowej w wysokości 50 zł, natomiast notarialne poświadczenia dziedziczenia testamentowego z zapisem windykacyjnym – nie więcej niż 100 zł plus 23% podatku od towarów i usług.

Przez wzgląd na Pana trudną sytuację życiową i materialną informuję również, że nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem zapisu zwykłego lub zapisu windykacyjnego podlega podatkowi od spadków i darowizn. Konkubenci są w świetle prawa podatkowego osobami obcymi, zaliczonymi do trzeciej grupy podatkowej, w której kwota wolna wynosi tylko 4 902 zł. Podstawa opodatkowania, przy kwocie zapisu 10 000 zł, wyniesie więc 5098 zł. Podatek jest płatny w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a zeznanie o nabyciu rzeczy (w tym pieniędzy) lub praw majątkowych należy złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego. W przypadku zapisu zwykłego, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania tego zapisu przez spadkobiercę, a w przypadku zapisu windykacyjnego – z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, postanowienia częściowego stwierdzającego nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kto jest uprawniony do zachowku?

Moi rodzice nie żyją. Miałem dwie siostry – jedna zmarła kilka miesięcy temu. Okazało się, że przed śmiercią spisała testament. Cały majątek ma...

Jak obliczyć zachowek?

Mama przekazała mnie oraz dwojgu mojego rodzeństwa mieszkanie w testamencie. Jeden z naszych braci zmarł na długo przed śmiercią mamy, osierocając syna....

Jak uniknąć zachowku?

Mój ojciec zostawił testament, w którym powołał do spadku syna (mnie), pomijając córkę. Jak długo po przeprowadzeniu sprawy spadkowej moja...

Zachowek po matce

Niedawno zmarła moja matka. Pozostawiła dom, w którym żyła przez wiele lat ze swoim partnerem (nigdy nie rozwiodła się z moim ojcem,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »