Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zaciąganie długów i kredytów przez emeryta - jak się zabezpieczyć przed ich dziedziczeniem?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2018-05-14

Moja mama emerytka zaciąga długi i kredyty w różnych bankach. Nie jestem w stanie tego kontrolować, bo z nią nie mieszkam. Jak mam się zabezpieczyć, żeby nie spłacać po niej tych długów?

Podstawę prawną odpowiedzi na przedstawione pytanie stanowi art. 1048 Kodeksu cywilnego (K.c.). Zgodnie z jego treścią: „Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego”.

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia to umowa, na mocy której spadkobierca zrzeka się dziedziczenia ustawowego po swym spadkodawcy.

Umowę tę zawierają z jednej strony spadkobierca ustawowy, z drugiej zaś – jego przyszły spadkodawca.

Jak zatem Pani widzi, żeby zrzec się dziedziczenia jeszcze za życia mamy, musi między Paniami zostać spisana umowa notarialna.

Zatem może Pani z mamą spisać przed notariuszem umowę o zrzeczeniu się dziedziczenia po jej śmierci. Wówczas nie będziecie Pani po jej śmierci niczego dziedziczyć: ani aktywów, ani pasywów, czyli długów.

Zgodnie z art. 1049 K.c.:

„§ 1. Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej.

§ 2. Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku”.

Zrzeczenie się dziedziczenia wywołuje skutki prawne w chwili śmierci spadkodawcy (otwarcia spadku). Zrzekający się lub jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku. Nie mają też prawa do zachowku po spadkodawcy.

Zrzeczenie się dziedziczenia jest najskuteczniejszym sposobem, aby nie dziedziczyć długów po śmierci spadkodawcy. Zrzeczenie następuje w drodze umowy, stąd też do jej zawarcia niezbędna jest wola Pani mamy. Zrzec się dziedziczenia można więc w każdym czasie, a termin końcowy wyznacza chwila otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy.

Jeżeli nie uda się Pani zrzec dziedziczenia za życia mamy, to po jej śmierci może Pani spadek po niej odrzucić. Kwestię odrzucenia spadku reguluje art. 1012 K.c.: „spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić”. Z kolei zgodnie z treścią art. 1015 K.c.:

„§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza”.

Spadek odrzucony przechodzi na dalszych zstępnych spadkodawcy, a więc na Pani dzieci. W celu uniknięcia takich konsekwencji Pani dorosłe dzieci muszą również spadek odrzucić, natomiast w imieniu dzieci małoletnich może Pani jako ich przedstawiciel ustawowy złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w ich imieniu po uzyskaniu zgody sądu rodzinnego.

Podsumowując, trzeba stwierdzić, że ma Pani dwie możliwości, aby nie dziedziczyć po mamie: zrzeczenie się dziedziczenia (forma umowy notarialnej, która może być zawarta w każdej chwili za życia spadkodawcy) lub odrzucenie spadku w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule powołania, co w zasadzie odpowiada chwili śmierci spadkodawcy. Oświadczenie takie może Pani złożyć przed sądem rejonowym ostatniego miejsca zamieszkania mamy bądź przed notariuszem.

Na koniec dodam, że jeżeli Pani mama nie jest ubezwłasnowolniona, to nie ma Pani możliwości, aby powstrzymać ją od zaciągania długów. Jeżeli mama jest w pełni władz umysłowych, to ma pełne prawo dowolnie dysponować swoimi pieniędzmi i majątkiem, a także zaciągać zobowiązania. Dopóki żyje, to wyłącznie ona odpowiada za swoje długi.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Odrzucenie spadku po ojcu przez syna i jego dzieci

Mój syn wystąpił o odrzucenie spadku po zmarłym w ubiegłym roku ojcu, a moim byłym mężu (mieliśmy rozdzielność majątkową,...

Zadłużona część nieruchomości ze spadku

Spadek jak dotąd nie został podzielony między spadkobierców. Konkretnie jest to udział w nieruchomości, a spadkobierców jest czterech, każdy...

Śmierć ojca rozwiedzionego z matką

Miesiąc temu zmarł mój ojciec, rodzice są po rozwodzie 10 lat. Ojciec miał straszne długi, ale niewiele o nich wiemy. Problemy są następujące. Matka...

Długi zmarłej teściowej

Niedawno zmarła matka mojego męża. Zmarła nie pozostawiła żadnego majątku, nie miała żadnych nieruchomości, miała za to długi o niewiadomej...

Śmierć ojca, z którym nie miałem kontaktu

Mój ojciec zmarł w 5 miesięcy temu. Nie utrzymywaliśmy kontaktu. Nie wiem, czy coś po sobie zostawił, nie wiem też, czy miał jakieś długi. Obawiam...

Odrzucenie spadku a zwrot kosztów pogrzebu

Mama zmarła miesiąc temu. Ze względu na to, że zadłużenie mojej mamy było wyższe niż jej majątek, chciałbym odrzucić spadek. Moja rodzina to ja, żona...

Przejęcie nieruchomości ze spadku z długami

Moja babcia wraz z ciocią (mama mojego ojca i jego siostra) zaciągnęły kredyt pod zastaw domu. Babcia nie żyje o 18 lat, ciotka natomiast...

Jak nie przejąć długów zmarłego dalekiego krewnego?

Niedawno zmarł przyrodni brat mojego dziadka (mieli wspólną matkę). Okazało się, że zostawił po sobie długi; bliższa część jego rodziny odrzuciła...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »