Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zadłużone mieszkanie zapisane w testamencie, jak odrzucić spadek?

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2018-10-01

Po śmierci mamy (dwa tygodnie temu) dowiedzieliśmy się o jej długach przewyższających wartość mieszkania, które przepisała w testamencie siostrze. Testament jest w posiadaniu siostry. Czy mogę odrzucić spadek przed otwarciem testamentu? Czy odrzucenie spadku w moim przypadku załatwia się u notariusza, czy w sądzie, i gdzie jest pewniej, abym mogła spać spokojnie? Posiadam dorosłe dzieci i wnuka. Jak mają się zabezpieczyć przed długami po babci (prababci)?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof

W Pani sytuacji trudnym może okazać się obliczenie terminu na odrzucenie spadku, bo zasadniczo jest testament.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Testament nie może przekazać jedynie określonego składnika na rzecz określonej osoby. Przyjmuje się, że jeśli testament wyczerpuje praktycznie cały spadek, to spadkobierca powołany do tego spadku w testamencie staje się wyłącznym spadkobiercą całego spadku, a więc i długów.

Jeśli siostra przyjęłaby spadek z testamentu, to Pani nie dziedziczy w ogóle. Zostałaby Pani pozbawiona spadku, w tym także długów. Jeśli zaś siostra odrzuci spadek z testamentu – Pani dochodzi do dziedziczenia razem z nią z ustawy. I tu różnie liczy się czas na odrzucenie spadku – w przypadku testamentu w ciągu 6 miesięcy od otwarcia testamentu, a w przypadku ustawy w ciągu 6 miesięcy od otwarcia spadku. A za otwarcie spadku przyjmuje się dzień śmierci spadkodawcy.

Jeśli siostra ukryje testament i go nie ujawni, termin dla Pani liczyć się będzie od dnia śmierci Pani mamy.

Art. 925 Kodeksu cywilnego stanowi, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia tegoż spadku, czyli nabycie praw i obowiązków następuje w momencie śmierci spadkodawcy. Dzieje się tak z mocy samego prawa, więc nabycie nie wymaga ani wiedzy, ani woli osoby uprawnionej.

Proszę więc udać się do notariusza i odrzucić spadek jeśli taka jest Pani wola.

Zgodnie z treścią art. 1015 K.c:

„§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.”

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może zostać złożone w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (art. 1015 § 1). Dotyczy to zarówno spadkobiercy ustawowego, jak i testamentowego.

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie (nie musi więc to być sąd spadku). Notariusz lub sąd niezwłocznie przesyła złożone oświadczenie, wraz z załącznikami, do sądu spadku (art. 640 § 1 K.p.c.). Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być również złożone w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (art. 640 § 2 K.p.c.) lub przed notariuszem w trakcie sporządzania protokołu dziedziczenia.

U notariusza tę sprawę można załatwić szybciej.

Proszę pamiętać, że odrzucenie spadku powoduje, że do dziedziczenia dochodzi Pani córka. Na ewentualne odrzucenie spadku ma ona 6 miesięcy od dnia, kiedy dowiedziała się, że Pani odrzuciła spadek, a potem po jej odrzuceniu kolejne 6 miesięcy na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego. W jego wypadku potrzebna będzie zgoda sądu rodzinnego, aby takie oświadczenie w imieniu małoletniego dziecka złożyć.

Jest jeszcze inna opcja. Obecnie nabywa się spadek albo wprost – jeśli złoży się takie oświadczenie, a jeśli żadnego oświadczenia w terminie 6 miesięcy Pani nie złoży – nabywa Pani spadek z mocy ustawy, ale z dobrodziejstwem inwentarza, co oznacza, że odpowiada Pani do wysokości odziedziczonego po mamie spadku (zgodnie z treściąart. 1031 § 2 K.c.).

Wynikająca z art. 1031 § 2 K.c. norma prawna stanowi, że w razie przyjęcia spadki z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności opada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku, albo podał do inwentarza nieistniejące długi. Trzeba mieć na uwadze, że w określonych sytuacjach spadkobierca można utracić przywilej ograniczonej odpowiedzialności (art. 1031 § 2 zd. 2 K.c. oraz art. 1032 § 2 K.c.).

Spis inwentarza ma istotne znaczenie z samej natury rzeczy w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, bo granicę odpowiedzialności wyznacza wartość ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (art. 1031 § 2 K.c.). Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w różnych kontekstach regulują zagadnienie spisu inwentarza (art. 637, 638, 644 K.p.c.).

Jeśli przyjęłaby Pani spadek z dobrodziejstwem inwentarza, czyli nie składałaby Pani żadnego oświadczenia, a siostra ujawniłaby testament i go przyjęła – przyjęłaby w całości spadek, razem z długami, a Pani, Pani córka i wnuczka byłyby nietykalne w zakresie długu.

Jeśli przyjęłaby Pani spadek z dobrodziejstwem inwentarza – czyli nie składałaby Pani żadnego oświadczenia, a siostra nie ujawniłaby testamentu, to dziedziczyłaby Pani dług tylko do wysokości wartości dodatniej masy spadkowej. Czyli np.: mieszkanie warte jest 100 tys. zł, dług wynosi 300 tys. zł – odpowiadałaby Pani za zobowiązanie tylko do wartości 100 tys. zł (pomijam tu już udziały spadkowe Pani i siostry, bowiem zasady liczenia są te same). I nadal Pani córka i wnuk byliby nietykalni w zakresie zobowiązań.

Jeśli zaś odrzuci Pani spadek, za Panią powinna zrobić to Pani córka – chyba że przyjmie spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zgodnie z tym, co napisałam powyżej odnośnie Pani, chroniąc niejako swoją córkę, i nadal odpowiadając za długi spadkowe do wysokości masy czynnej spadku.

Jeśli zaś córka odrzuci spadek – to samo przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza przechodzi na wnuczkę – chyba że w jej imieniu, za zgodą sądu rodzinnego także zostanie odrzucony spadek, ale nie zawsze sądy dają zgody na takie odrzucenie spadku, a taka zgoda jest obligatoryjna

Musi Pani więc zdecydować, czy odrzuci Pani spadek czy poczeka na reakcję siostry, lub złoży w sądzie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu przez siostrę i sąd zobowiąże siostrę do ujawnienia testamentu.

Zasadniczo od jej decyzji zależy najwięcej, bowiem może okazać się, że w ogóle Pani nie dziedziczy po mamie. Jest to dla Pani chyba najlepsze rozwiązanie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »