Kategoria: Spadek

Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zasady przepisywania majątku na dzieci

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2018-02-19

Mieszkam z moimi rodzicami i bratem w jednym gospodarstwie rolnym, część ziemi jest własnością brata, natomiast budynki łącznie z domem są własnością ojca lub obojga rodziców. Wcześniej czy później rodzice majątek będą przypisywać na swoje dzieci. Brat wraz z rodziną zajmuje piętro domu. Obaj bracia mają zamiar budować własne domy, a przynajmniej ten brat, który nie mieszka w tym samym gospodarstwie. Jakie są zasady przepisywania majątku na dzieci? Czy ojciec musi rozpisać nieruchomości po równo dla każdego z synów? Czy może zapisać nieruchomość na jednego z nas trzech a jeśli tak czy pozostali mogą zadać jakiegoś zadość uczynienia od tego obdarowanego lub czy pozostali mogą się nie zgodzić na zapisanie nieruchomości tylko na jedną osobę? Dodam, że opłaciłem niedawno remont domu.

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Pana rodzice ze swoją częścią własności w gospodarstwie mogą zrobić, co tylko zechcą. Mogą ją sprzedać, darować komukolwiek, jak tylko będą chcieli i w takiej ułamkowej części, w jakiej będą chcieli – bez niczyjej zgody. Tak samo Pana brat będący właścicielem pozostałej części gospodarstwa też może jako właściciel dowolnie nią rozporządzać. Wynika to z art. 140 Kodeksu cywilnego (K.c.), zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Zatem Pana rodzice mogą rozporządzić swoją częścią gospodarstwa jeszcze za życia, np. poprzez darowanie części gospodarstwa każdemu z synów wedle własnego uznania, albo też mogą rozporządzić nią na wypadek śmierci spisując testament, w którym wskażą jaka część ich własności przypadnie jakiemu synowi albo nawet mogą wskazać do dziedziczenia zupełnie obcą osobę.

Jeżeli okazałoby się, że Pana rodzice nie obdarowali sprawiedliwie każdego z synów, ponieważ np. pominęli Pana, albo sporządzili testamenty i nie powołali Pana do dziedziczenia to wówczas będzie Panu przysługiwał tzw. zachowek od tej osoby/osób, które zostały darowane lub powołane do dziedziczenia w testamencie.

Zgodnie z art. 991 K.c., zgodnie z którym:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają następujące zasady:

  • roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu);
  • roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny i/lub zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym okresie czasu.

Uprawnienie do zachowku opiera się na istnieniu bliskiej więzi rodzinnej między spadkodawcą a uprawnionym. Ustawa zakreśla więc krąg uprawnionych podmiotów stosunkowo wąsko. Zgodnie z powyższym przepisem są to jedynie zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki itd.), małżonek oraz rodzice spadkodawcy.

Jako zasadę ustawa przyjmuje, że wysokość zachowku należnego uprawnionemu odpowiada połowie wartości udziału, który przypadałby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Odstępstwo od tej zasady zostało przewidziane jedynie w przypadku małoletnich zstępnych oraz dla osób trwale niezdolnych do pracy. Te kategorie uprawnionych są traktowane w sposób uprzywilejowany – ich zachowek wynosi 2/3 wartości udziału spadkowego, który otrzymaliby przy dziedziczeniu ustawowym.

Roszczenie z tytułu zachowku przedawnia się w terminie 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego) albo od dnia otwarcia spadku (którym jest dzień śmierci spadkodawcy), jeżeli zmarły testamentu nie pozostawił.

Co się tyczy kwestii nakładów poczynionych na nieruchomość Pana rodziców, to oczywiście może Pan żądać od nich zwrotu tych nakładów na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, ale tego typu sprawy są zwykle czasochłonne, tak więc najlepiej, gdyby udało się Panu polubownie załatwić sprawę z rodzicami, aby przy podziale majątku uwzględnili Pana nakłady na ich nieruchomości. 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »