Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zgoda sądu na sprzedaż odziedziczonego mieszkania

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-09-01

W 2014 r. nabyłem w spadku wraz z matką po połowie mieszkanie po moim bracie. Sąd rejonowy stwierdził, że do śmierci matki nie mogę sprzedać tego mieszkania bez zgody sądu (byłem opiekunem prawnym matki). Matka zmarła 2 tygodnie temu. Czy teraz, po jej śmierci mogę sprzedać mieszkanie bez żadnych konsekwencji prawnych i finansowych? Postanowienie sądu o ustanowieniu mnie opiekunem prawnym zostało zwrócone do sądu.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy jako przesłanki ustania z mocy prawa opieki nad ubezwłasnowolnionym wymienia wprawdzie tylko uchylenie ubezwłasnowolnienia oraz zmianę ubezwłasnowolnienia całkowitego na częściowe, jednak oczywistym powinno być, że także śmierć ubezwłasnowolnionego powoduje z mocy prawa ustanie opieki nad nim (por. Marek Andrzejewski, Komentarz do art. 177 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Lex). Celem ustanowienia opieki jest bowiem ochrona interesów osoby niebędącej w stanie kierować swoim postępowaniem. Po śmierci tej osoby nie zachodzi już potrzeba ochrony jej interesów, które stają się odtąd, w przypadku praw zbywalnych, co najwyżej interesami następców prawnych zmarłego.

Zatem po śmierci Pana mamy ustała z mocy prawa opieka, którą był Pan zobowiązany nad nią sprawować. Jako spadkobierca mamy wstąpił Pan w jej prawa i obowiązki, jakie posiadała za życia, tyczy się to również jej majątku (w tym oczywiście udziału w mieszkaniu, które Pana mama odziedziczyła z kolei po Pana bracie).

Jeżeli Pani mama zmarła, nie pozostawiając testamentu, to miało miejsce dziedziczenie ustawowe.

Stosownie do art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.): „w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku”.

Z uwagi na to należy stwierdzić, że spadek po Pana mamie, jeżeli w chwili śmierci mama nie miała męża ani innych dzieci, nabył w całości Pan jako jej jedyny żyjący syn (zakładam, że zmarły Pana brat nie miał dzieci).

Tak więc w chwili obecnej jedynym właścicielem mieszkania stał się Pan. Aby móc tym mieszkaniem rozporządzać, czyli np. sprzedać go, wynająć, itp., musi Pan przeprowadzić postępowanie spadkowe po mamie.

Postępowanie mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku wszczyna się poprzez złożenie w sądzie rejonowym, właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby zmarłej, wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

Wniosek taki powinien zawierać:

  1. imię i nazwisko, datę i miejsce śmierci spadkodawcy oraz wskazanie ostatniego miejsca jego stałego zamieszkania;
  2. imię, nazwisko i adres wnioskodawcy;
  3. wskazanie pozostałych poza wnioskodawcą uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (osób, które mogą być spadkobiercami) – imiona, nazwiska i adresy – czyli np. rodzeństwa Pana mamy;
  4. żądanie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym;
  5. informacje o testamentach pozostawionych przez zmarłego;
  6. informację o tym, czy poszczególni uczestnicy postępowania złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku;
  7. wskazanie interesu, jaki wnioskodawca ma we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku;
  8. uzasadnienie zawierające w szczególności opis pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą i uczestnikami postępowania.

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).

Generalnie wnosząc do sądu sprawę o ustalenie praw do spadku, trzeba wymienić wszystkich spadkobierców, którzy, nawet potencjalnie, mogą dziedziczyć po osobie zmarłej.

Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym sąd stwierdzi, kto dziedziczy spadek po spadkodawcy.

Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę. Opłata ta jest stała i wynosi 50 zł.

Postępowanie przed notariuszem:

Od marca 2009 r. drugim sposobem na potwierdzenie przez spadkobiercę prawa do spadku jest notarialne poświadczenie dziedziczenia. Taki dokument ma taką samą moc prawną jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Warto pamiętać, że akt poświadczenia dziedziczenia może sporządzić każdy notariusz i nie ma tutaj znaczenia ostatnie miejsce zamieszkania zmarły (jak to jest w postępowaniu sądowym).

Spadkobiercy nie muszą składać żadnych wniosków oraz pism procesowych. Muszą jednak spełnić następujące warunki:

  • do kancelarii notarialnej przychodzą wszystkie osoby, które mogą być brane pod uwagę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi;
  • nie może być żadnych sporów między nimi w kwestii podziału spadku – czyli tego, kto jest spadkobiercą (gdy spadkobiercy sprzeczają się w tej sprawie, to spór rozstrzyga się na drodze sądowej).

Wybór notariusza zapewnia sprawne, szybkie, łatwiejsze, a przede wszystkim mniej sformalizowane przeprowadzenie sprawy spadkowej.

Na początek należy umówić się na spotkanie z notariuszem. Można to zrobić osobiście lub telefonicznie. Notariusz informuje o tym, jakie dokumenty trzeba ze sobą zabrać, aby móc poświadczyć dziedziczenie (m.in. akt zgonu spadkodawcy, akty urodzenia i małżeństwa potencjalnych spadkobierców, testament, gdy dziedziczenie jest na podstawie testamentu).

Notariusz w obecności spadkobierców sporządza protokół dziedziczenia (będzie to akt notarialny).

W przypadku poświadczenia dziedziczenia, które następuje przed upływem sześciu miesięcy od daty śmierci spadkodawcy, spadkobiercy składają oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

Notariusz na podstawie protokołu dziedziczenia sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia. Określi on krąg spadkobierców oraz ich udziały w dziedziczonym majątku. Nabierze jednak mocy prawnej dopiero, gdy zostanie zarejestrowany w elektronicznym rejestrze poświadczeń dziedziczenia.

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza kosztuje 150 zł (100 zł za protokół dziedziczenia, 50 zł za sporządzenie aktu poświadczenia). Cena jest taka sama bez względu na liczbę osób, które biorą udział w tej czynności. Do tej sumy należy dodać jeszcze 23% podatku VAT.

Opłaty nie obejmują jednak kosztów, które są związane z wypisem aktów poświadczenia dziedziczenia. Każdy spadkobierca, którego dotyczy sprawa, może żądać wypisów aktu w dowolnej ilości. Taki wypis kosztuje 6 złotych netto od każdej strony dokumentu.

Jak zatem Pan widzi, postępowanie przed notariuszem jest szybsze, ale droższe. Z kolei postępowanie przed sądem trwa dłużej, ale jest tańsze.

Po uzyskaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia będzie mógł Pan dokonać stosownych zmian w księdze wieczystej nieruchomości i wpisać się do niej jako właściciel. Da to Panu prawo do sprzedania tej nieruchomości.

Bez przeprowadzenia sprawy spadkowej nie może Pani sprzedać mieszkania, właśnie ze względu na to że nie jest uregulowana sprawa dziedziczenia po drugim współwłaścicielu, czyli Pana matce. Obecnie może Pan sprzedać co najwyżej swój udział w mieszkaniu, a udział po matce dopiero po przeprowadzeniu sprawy spadkowej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Przekazanie pieniędzy na konto a spadek

Matka przed śmiercią przekazała mi pieniądze przelewem (z konta na konto). Czy te pieniądze liczą się do masy spadkowej?

Co zrobić, gdy siostra sprzedała wspólny spadek?

Moja siostra sprzedała wspólny spadek – działkę z domem – bez mojej wiedzy. Postanowienie sądu stwierdza, że ojciec był właścicielem...

Przeniesienie własności nieruchomości położonej w Polsce przez cudzoziemca

Cudzoziemiec, obywatel Austrii posiada dom w Polsce. Chciałby przenieść prawo własności tego domu na osobę z rodziny, która mieszka w Polsce....

Jak zrzec się samochodu po ojcu przebywając za granicą?

Mieszkam za granicą i nie mam możliwości przyjazdu do Polski w tej chwili. Mój tata zmarł kilka miesięcy temu i muszę zrzec się samochodów...

Czy można odrzucić spadek u notariusza bez czekania na sprawę spadkową?

Niedawno zmarł ojciec mojego męża. Teść opuścił swoją rodzinę, gdy mąż miał rok, i nigdy się nie kontaktowali. Wiemy jednak, że zmarły...

Kto ma prawo do ustawowego dziedziczenia po mojej żonie?

Zmarła moja żona. Nie mieliśmy dzieci. Nie żyje jej ojciec i matka. Żyje jej przyrodni brat (z drugiego małżeństwa ojca) i ojczym (drugi...

Jak postąpić, żeby przejąć mieszkanie po zmarłej?

Niedawno w Polsce zmarła moja mama (ojciec zmarł dawno temu). Mama była właścicielką mieszkania własnościowego, a jestem jedynym spadkobiercą...

Przejęcie mieszkania własnościowego po ojcu

Ostatnio zmarł mój ojciec. Jestem jego jedynym dzieckiem. Czy muszę wystąpić do sądu, aby przejąć po nim mieszkanie własnościowe?

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »