Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zmiana wartości spadku z powodu upływu czasu

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2015-03-27

W 2005 r. wniosłam sprawę o uregulowanie majątku po zmarłej babci. Dowiedziałam się, że jest testament, złożyłam go do sądu, co zostało na nim odnotowane. Z powodu niedostarczenia wszystkich dokumentów sąd w 2009 r. umorzył postępowanie. W 2011 r. ponownie wniosłam sprawę, sąd ogłosił postanowienie zgodnie z zapisem testamentowym. Czy rok 2005 jest datą otwarcia testamentu? Czy roszczenia o zachowek są przedawnione? Czy spadek zmienił wartość z powodu upływu czasu? Jak określić jego wartość i ewentualne zachowki?

Katarzyna Siwiec

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Z opisu stanu faktycznego wynika, że chyba doszło do otwarcia i ogłoszenia testamentu, piszę „chyba”, bo nie do końca wiem, co Pani ma na myśli, pisząc, że odnotowano na nim jego złożenie. Wytłumaczę jak najprościej i przy tym najpewniej to ustalić, bo otwarcie i ogłoszenie testamentu tak naprawdę nie musi, a jedynie może mieć miejsce w postępowaniu o stwierdzenia nabycia spadku. Więc umorzenie poprzedniego nie oznacza w żadnym razie, że do otwarcia i ogłoszenia nie doszło.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Stosownie do treści art. 649 kodeksu postępowania cywilnego:

„§ 1. Sąd albo notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy.

§ 2. O terminie otwarcia i ogłoszenia nie zawiadamia się osób zainteresowanych, jednakże mogą one być obecne przy tej czynności”.

Tak więc o otwarciu i ogłoszeniu testamentu osoby zainteresowane z reguły nie wiedzą, więc nie są obecne.

Dopiero po otwarciu testamentu – ta czynność polega zasadniczo tylko na zabezpieczeniu testamentu poprzez przechowywanie go w sądzie, a nie uzyskaniu jakichś praw do spadku – zgodnie z art. 652 Kodeksu postępowania cywilnego sąd spadku albo notariusz zawiadamia w miarę możności osoby, których rozrządzenia testamentowe dotyczą, oraz wykonawcę testamentu i kuratora spadku o otwarciu i ogłoszeniu testamentu – i tu chyba postępowanie z 2005 roku utknęło w martwym punkcie i zakończyło się w 2009 roku umorzeniem.

Zgodnie z art. 653 „testament wraz z protokołem otwarcia i ogłoszenia przechowuje się w sądzie spadku, chyba że został złożony u notariusza. Jednakże na żądanie sądu spadku notariusz przesyła złożony testament temu sądowi”.

Regulamin urzędowania sądów powszechnych mówi zaś w § 143, że jeżeli ogłoszenia testamentu dokonuje sąd w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, należy sporządzić oddzielny protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu. Po uprawomocnieniu się postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, w której sąd dokonał ogłoszenia testamentu, testament z odpisem protokołu otwarcia i ogłoszenia zabezpiecza się w sądzie w przeznaczonej do tego celu kasie pancernej. Oryginał protokołu pozostaje w aktach sprawy.

Może Pani zatem sprawdzić, kiedy testament został otwarty i ogłoszony ze 100% pewnością, bo protokół otwarcia ogłoszenia jest w aktach sprawy.

Jest to bardzo istotne z uwagi właśnie na bieg przedawnienia roszczenia o zachowek, albowiem art. 1007 Kodeksu cywilnego, obecnie obowiązujący stanowi, iż:

„§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców

o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się

z upływem lat pięciu od otwarcia spadku”.

Poprzednio, do dnia 23 października 2011 roku, przepis ten brzmiał:

„§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców

o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu.

§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku”.

Ustawa nowelizująca z dnia 18 marca 2011 roku w art. 8 przesądziła, że „do roszczeń, o których mowa w art. 1007 ustawy, o której mowa w art. 1, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nie przedawnionych, stosuje się przepisy tego artykułu w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, a więc doszło niejako do wydłużenia tegoż terminu”.

Aczkolwiek akurat przepisy przejściowe nie są tak ważne, bo jeśli ogłoszenie miało miejsce w 2005 roku, to roszczenie o zachowek już dawno się przedawniło i wystarczy tylko, aby podniosła Pani zarzut przedawnienia, a powództwo zostanie oddalone, jeśli zaś dopiero w 2011 roku – to z pewnością się nie przedawniło.

Co do pytania o wartość zachowku, to wyjaśniam, że nie ma powodu do obaw w tym sensie, że wartość spadku ustala się według cen z daty orzekania o roszczeniach z tytułu zachowku. Nie wynika to co prawda wprost z przepisów prawa, ale taki pogląd dominuje w orzecznictwie sądowym. Celem zapewnienia Pani o poprawności tego stanowiska załączam kilka orzeczeń potwierdzających, iż taka wartość należy przyjąć, natomiast Pani oczywiście winna starać się wykazać, że jak najmniej rzeczy w składa tego spadku wchodziło, choć oczywiście nieruchomości będą, że tak to ujmę, widoczne. Orzeczenia sądów z załącznika: sygn. akt I ACa 1105/12, wyrok sądu apelacyjnego z 06.11.2012 r. we Wrocławiu; sygn. akt I CSK 599/11, wyrok Sądu Najwyższego z 04.07.2012 r.; sygn. akt I ACa 110/12, wyrok sądu apelacyjnego z 02.03.2012 r. we Wrocławiu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Nabycie spadku na podstawie testamentu

Dwa tygodnie temu zmarł mój mąż. Nabędę spadek na podstawie testamentu – wolą męża było uczynienie mnie jedyną spadkobierczynią....

Zagubiony testament

Co zrobić, jeśli wiem o pozostawionym przez spadkodawcę testamencie, a osoba, która jest w jego posiadaniu, nie chce go ujawnić i twierdzi,...

Dziedziczenie w Polsce na podstawie testamentu sporządzonego za granicą

Mam obywatelstwo polskie i amerykańskie, na stałe mieszkam w USA. Moje dzieci są obywatelami amerykańskimi. Posiadam w Polsce nieruchomości...

Jak uniknąć konieczności sprzedaży domu po śmierci małżonka?

Jak sporządzić testament, żeby zabezpieczyć się wzajemnie w małżeństwie (w przypadku śmierci jednego z nas) od konieczności przekazania...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »