Kategoria: Dział spadku

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zobowiązanie ustne w sprawie zachowku

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-01-13

Trzy lata temu zmarła moja mama po ciężkiej chorobie. Przepisała swoją część gospodarstwa w testamencie na swojego męża, a mojego ojca. Podczas odczytu testamentu mój ojciec zobowiązał się że w przeciągu 5 lat przepisze całość na mnie w zamian za zrzeczenie się nas (4 dzieci, w tym ja) zachowku, który nam przysługuje. Obecnie ojciec ma nową partnerkę i odmawia wykonania zobowiązania ustnego. Czy ma ono moc prawną, skoro było wyrażone przed notariuszem?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Zacznę od kwestii ustnego zapewnienia Pana ojca o tym, że przekaże Panu majątek po mamie w zamian za zrzeczenie się zachowku. Niestety takie ustne oświadczenie, nawet złożone w obecności notariusza, ale nigdzie niespisane, nie ma żadnej mocy prawnej. Zgodnie z testamentem Pana mamy to Pana ojciec stał się jedynym spadkobiercą pozostawionego przez nią majątku i może z nim zrobić, co tylko zechce (sprzedać, darować itp.). Z uwagi na to, że ani Pan, ani nikt z Pana rodzeństwa nie został powołany do spadku, nie ma Pan żadnej prawnej możliwości żądania od ojca jakiejkolwiek części majątku po mamie. Na jakąkolwiek umowę z ojcem co do spadku musi mieć Pan jego zgodę. Bez tego nie ma mowy o jakimkolwiek podziale spadku na Pana czy też Pana rodzeństwo.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Pozostaje Panu zatem jedynie możliwość ubiegania się od ojca o należny Panu zachowek.

Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.) spadkobiercom pominiętym w testamencie należy się zachowek w wysokości 1/2 tego, co by im przypadło w razie dziedziczenia ustawowego, którego reguły obowiązują automatycznie, jeśli spadkodawca nie zostawił testamentu. Jeśli jednak spadkobierca jest małoletni albo niezdolny do pracy, należy mu się zachowek w wysokości 2/3 tego, co by mu przypadło w razie dziedziczenia ustawowego.

Według § 2 tego artykułu „jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Z kolei w myśl art. 931:

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”.

Z powyższych przepisów wynika, że zobowiązanym do zapłaty zachowku po śmierci Pana mamy będzie Pana ojciec, jako że został on wskazany w testamencie zmarłej jako jedyny jej spadkobierca.

Aby mógł Pan skutecznie dochodzić zachowku, w pierwszej kolejności powinien Pan wystąpić do ojca z pisemnym wezwaniem o zapłatę zachowku w określonym terminie. Jeżeli nie odpowie on na Pana wezwanie i nie zapłaci należnego zachowku, pozostaje Panu droga sądowa – złożenie pozwu o zachowek.

O zachowek może Pan wystąpić w ciągu 5 lat od otwarcia testamentu. W kwestii zachowku należy wziąć pod uwagę, prócz art. 991 K.c., także inne przepisy tego kodeksu, w szczególności – art. 993–996.

Według art. 993 K.c. „przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę”.

Zgodnie z art. 994 § 1 K.c. „przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku”.

Podstawę ustalenia sumy stanowiącej zachowek stanowi tzw. substrat zachowku. Substrat zachowku to wartość stanu czynnego spadku wraz z wartością darowizn podlegających doliczeniu.

Aby ustalić wysokość należnego zachowku, należy ustalić wartość aktywów spadku pozostawionego przez Pana mamę – należy zsumować wartość przedmiotów spadkowych pozostawionych przez nią oraz odjąć od tej kwoty pasywa spadku (długi spadkowe). Do tego należy doliczyć wartość darowizn, które Pana mama uczyniła na rzecz innych osób uprawnionych do zachowku za swojego życia.

Zachowek wylicza się w następujący sposób:

Wartość spadku ustalona dla potrzeby obliczenia zachowku × (razy) udział danego spadkobiercy wynikający z dziedziczenia ustawowego × (razy) ułamek należnego zachowku - (minus) darowizny (lub wartość majątku, który otrzymał uprawniony do zachowku w spadku) dla uprawnionego do zachowku = wartość zachowku.

Jeżeli zna Pan wszystkie przedmioty spadkowe wchodzące w skład spadku po mamie, może Pan występując o zachowek, obliczyć wartość spadku według cen rynkowych obowiązujących obecnie. Jeżeli ojciec nie zgodzi się z Pana wyliczeniami, to sąd w toku postępowania o zachowek z pewnością powoła biegłego w celu sporządzenia opinii określającej wartość aktywów spadkowych.

Jeżeli będzie Pan miał problem z wyliczeniem zachowku, to proszę o informację. Żeby obliczyć dla Pana zachowek, będę potrzebowała informacji o wartości masy spadkowej po Pana mamie oraz dokładnym kręgu spadkobierców ustawowych.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy można wydziedziczyć brata?

Po śmierci rodziców mamy postanowienie sądu, że każdemu z nas (rodzeństwo) należy się 1/3 spadku. Obecnie w domu po rodzicach zamieszkuje tylko...

Czy współwłasność ułamkowa mieszkania uprawnia do zamieszkania?

Po moim zmarłym mężu jego córka (moja pasierbica) jako spadkobierczyni otrzymała w spadku ułamkowy udział we współwłasności (8 m2)...

Rosnące zadłużenie wspólnej nieruchomości spadkowej

Moja mama zmarła dwa lata temu. Zostawiła po sobie mieszkanie własnościowe, które odziedziczyli w częściach ułamkowych: 1/3 córka (moja siostra), po...

Notariusz kontra sąd spadku

Niedawno zmarł mój mąż. W skład wspólnego majątku wchodzą pieniądze i samochód. Mąż zostawił testament, w którym do spadku powołał...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »