Poradniki krok po kroku › Jak odrzucić spadek i nie odziedziczyć długów
Poradnik krok po kroku · prawo spadkoweSpadek to nie tylko majątek — to także długi zmarłego. Jeśli zobowiązania przewyższają aktywa, możesz spadek odrzucić i uwolnić się od odpowiedzialności. Liczy się jednak czas i prawidłowa forma. Oto jak zrobić to krok po kroku.
Zanim zdecydujesz, ustal aktywa i długi zmarłego (kredyty, pożyczki, zaległości). Jeśli nie masz pewności, bezpieczniejsze bywa przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza niż odrzucenie.
Termin biegnie od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule powołania (zwykle od śmierci spadkodawcy lub od odrzucenia przez osobę przed Tobą). Po jego upływie odrzucenie nie jest już możliwe.
Oświadczenie o odrzuceniu składasz przed notariuszem (od ręki) albo w sądzie rejonowym (wniosek o odebranie oświadczenia). Obie formy są równoważne.
W oświadczeniu wskazujesz spadkodawcę, datę zgonu i dzień, w którym dowiedziałeś się o powołaniu. Gotowy wzór znajdziesz w dziale Wzory pism.
Po Twoim odrzuceniu do dziedziczenia dochodzą Twoi zstępni (dzieci) — często trzeba odrzucić spadek również w ich imieniu. Odrzucenie za małoletniego zwykle wymaga zgody sądu opiekuńczego, ale od 15 listopada 2023 r. w prostych sprawach (gdy rodzic wcześniej sam odrzucił spadek) zgoda może nie być potrzebna — sprawdź warunki.
Po odrzuceniu nie odpowiadasz za długi spadkowe. Zachowaj akt notarialny lub postanowienie — może być potrzebny wierzycielom i w dalszych sprawach rodzinnych.
Od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule powołania do spadku — najczęściej od śmierci spadkodawcy, a dla dalszych spadkobierców od odrzucenia przez osobę przed nimi.
Następuje przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza — odpowiadasz za długi, ale tylko do wartości spadku. Przy wadzie oświadczenia bywa możliwe uchylenie się od skutków — to wymaga sądu.
Jeśli po Twoim odrzuceniu dzieci dochodzą do dziedziczenia i spadek jest zadłużony — tak. Odrzucenie za małoletniego zwykle wymaga zgody sądu opiekuńczego; od 15 listopada 2023 r. w prostych sprawach po wcześniejszym odrzuceniu przez rodzica może nie być potrzebna.
U notariusza zwykle szybciej i od ręki. Sąd bywa konieczny np. przy odrzucaniu w imieniu małoletnich (zwykle po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego; od 15 listopada 2023 r. w prostych sprawach bez zgody).
Nie — spadek przyjmuje się albo odrzuca w całości. Nie można odrzucić długów, a zachować aktywów.
Odrzucenie spadku to skuteczna ochrona przed długami, ale rządzi się sztywnym terminem 6 miesięcy i wymaga prawidłowej formy. Pamiętaj o efekcie domina w rodzinie oraz o tym, że odrzucenie za małoletnich zwykle wymaga zgody sądu — z wyjątkami od 15 listopada 2023 r. w prostych sprawach.
Art. 1012, 1015 i 1020 Kodeksu cywilnego; zgoda sądu opiekuńczego — art. 101 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
› Wzór: Oświadczenie o odrzuceniu spadku
› Poradnik: Stwierdzenie nabycia spadku
› Kalkulator: Termin do odrzucenia spadku
Poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.