Testament rodziców i prawa do domu rodzinnego – jak to sprawdzić?

Jeżeli po śmierci ojca pojawia się informacja, że dom rodzinny został zapisany albo przepisany jednej osobie, najpierw trzeba ustalić aktualny stan prawny nieruchomości: numer księgi wieczystej, właściciela z działu II, podstawę wpisu oraz to, czy po ojcu przeprowadzono sprawę...

Podejrzenie fałszerstwa testamentu i ukrywania majątku – co robić?

Jeżeli po śmierci bliskiej osoby ktoś nie chce pokazać testamentu, zabiera klucze do domu albo samodzielnie rozporządza rzeczami zmarłego, warto szybko zabezpieczyć swoje prawa w sądzie. W artykule wyjaśniamy, jak złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, jak żądać...

Dziedziczenie po przyjacielu z testamentu a poszukiwanie krewnych

Testament notarialny, w którym przyjaciel powołał Panią do całego spadku, co do zasady ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Nie oznacza to jednak, że notariusz zawsze sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia bez udziału lub ustalenia osób, które mogłyby wchodzić w...

Testament cioci na połowę mieszkania a późniejsze nabycie całości

Jeżeli testament cioci wskazuje tylko udział 1/2 w mieszkaniu, a później ciocia stała się właścicielką całego lokalu, ostateczny skutek zależy od dokładnej treści testamentu. Sam fakt późniejszego nabycia drugiej połowy mieszkania nie zawsze oznacza, że zapis obejmie...

Darowizna domu dla siostrzenicy, testament czy dożywocie?

Ciocia może przekazać siostrzenicy dom przez darowiznę, testament albo umowę dożywocia. Każde rozwiązanie inaczej wpływa na własność nieruchomości, podatek i ewentualne roszczenia o zachowek. Wyjaśniamy, kiedy siostrzenica należy do II grupy podatkowej, czy dalsza rodzina...

Darowizna, testament i służebność – jak zabezpieczyć dom i mieszkanie

Przekazanie domu żonie i jednoczesne zabezpieczenie prawa męża do mieszkania wymaga nie tylko testamentu, ale też prawidłowej czynności notarialnej. Jeżeli nieruchomość jest majątkiem wspólnym małżonków, nie można automatycznie traktować jej jak dwóch zwykłych udziałów po...

Dziedziczenie po osobie samotnej – jak wyłączyć dalszych krewnych?

Osoba samotna, która nie chce, aby jej majątek trafił do dalszych krewnych w ramach dziedziczenia ustawowego, powinna sporządzić testament i jasno wskazać spadkobierców. Można też zastosować podstawienie, czyli wskazać kolejne osoby na wypadek, gdyby pierwsza osoba nie chciała albo...

Błędy w testamencie a jego ważność – co zrobić po śmierci spadkodawcy?

Błędne imiona rodziców spadkobiercy, brak numeru PESEL albo numeru dowodu osobistego nie przekreślają automatycznie testamentu, jeżeli z treści dokumentu i okoliczności można ustalić, kogo spadkodawca chciał powołać do spadku. W artykule wyjaśniamy, kiedy błąd w...

Wydziedziczenie bez powodu – jak sprawdzić i podważyć testament?

Wydziedziczenie nie jest skuteczne tylko dlatego, że spadkodawca wpisał je do testamentu. Przyczyna musi wynikać z testamentu, odpowiadać przesłankom z Kodeksu cywilnego i rzeczywiście istnieć. W artykule wyjaśniamy, kiedy testament odręczny jest ważny, jak zakwestionować...

Jak przekazać mieszkanie fundacji w testamencie?

Tak, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu można przekazać w testamencie fundacji albo innej organizacji, jeżeli podmiot ten może dziedziczyć i istnieje w chwili otwarcia spadku. Najbezpieczniej wskazać pełną nazwę, numer KRS oraz zdecydować, czy fundacja ma być...

Testament ustny czy notarialny, co wybrać?

Przy ciężkiej chorobie spadkodawcy testament ustny może być dopuszczalny, ale jest formą wyjątkową i znacznie bardziej ryzykowną niż testament notarialny. Jeżeli osoba nadal świadomie i swobodnie podejmuje decyzje, najbezpieczniej jak najszybciej sporządzić testament u...

Koszty sprawy spadkowej przy sporze o testament

W sprawie o stwierdzenie nabycia spadku sąd co do zasady stosuje regułę, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Inaczej może być wtedy, gdy interesy uczestników są sprzeczne, ktoś przegrywa spór o ważność testamentu albo działa...

Wynajem mieszkania przed sprawą spadkową

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy, ale w praktyce dopiero postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia pozwala bezpiecznie wykazać prawa do mieszkania. Wynajem lokalu przed zakończeniem formalności jest możliwy tylko z dużą ostrożnością....

Podstawienie powiernicze w testamencie

W polskim prawie nie można skutecznie zastrzec, że mieszkanie po śmierci męża przejdzie na żonę, a dopiero po jej śmierci automatycznie na dzieci męża. Takie postanowienie traktuje się co do zasady jak podstawienie zwykłe, a nie powiernicze. Można jednak zaplanować...

Odrzucenie spadku przy testamencie

Jeżeli ważny testament powołuje do całości spadku jedną osobę, pozostali krewni co do zasady nie muszą odrzucać spadku tylko dlatego, że dziedziczyliby z ustawy. Nie są powołani do dziedziczenia, dopóki testamentowy spadkobierca nie odrzuci spadku albo powołanie z testamentu nie...

Czy rodzeństwo męża ma prawo do zachowku?

Rodzeństwo męża nie należy do osób uprawnionych do zachowku, więc co do zasady nie może żądać pieniędzy tylko dlatego, że zostało pominięte w testamencie. Inaczej może wyglądać sytuacja ojca męża, jeżeli przy dziedziczeniu ustawowym byłby powołany do...

Testament z obowiązkiem opieki nad ojczymem

Jeżeli mama jest wyłącznym właścicielem mieszkania, może rozporządzić nim w testamencie. Sam zapis o opiece nad ojczymem nie zawsze oznacza, że brak osobistej opieki odbierze spadkobiercy prawo do udziału w mieszkaniu. Kluczowe jest ustalenie, czy testament zawiera...

Jak zabezpieczyć ostatnią wolę rodziców?

Sama ustna wola rodziców, że cały majątek ma przypaść jednemu dziecku, co do zasady nie wystarcza do przejęcia spadku z pominięciem rodzeństwa. Po śmierci matki trzeba najpierw formalnie potwierdzić dziedziczenie i rozliczyć jej udział w majątku. Na przyszłość...

Testament po rozwodzie bez podziału majątku

Po rozwodzie były małżonek nie dziedziczy ustawowo, ale brak podziału majątku oznacza, że do spadku wejdzie udział w majątku wspólnym po ustaniu wspólności. Testament można sporządzić także wtedy, gdy nie wiadomo jeszcze dokładnie, które składniki przypadną...

Dziedziczenie mieszkania po bezdzietnym bracie

Jeżeli brat zmarł bez dzieci, małżonka i rodziców, a nie zostawił ważnego testamentu, jego spadkobiercami ustawowymi są co do zasady rodzeństwo w częściach równych. Trzeba jednak osobno rozliczyć wcześniejszy spadek po jego żonie, bo część mieszkania mogła już należeć do...

Dziedziczenie po siostrze, która miała męża

Jeżeli siostra zmarła bez testamentu, nie miała dzieci, a rodzice nie żyją, jej mąż co do zasady dziedziczy połowę spadku, a rodzeństwo dzieli między siebie drugą połowę. Jeżeli któreś z rodzeństwa nie dożyło otwarcia spadku, jego udział mogą przejąć jego...

Czy testament i zapis testamentowy się przedawniają?

Sam testament co do zasady się nie przedawnia, ale przedawnieniu mogą ulec roszczenia wynikające z testamentu, w szczególności roszczenie o wykonanie zapisu zwykłego albo roszczenie o zachowek. Jeżeli po latach dowiadujesz się, że w testamencie miało znaleźć się polecenie...

Czy można wydziedziczyć brata i jego dzieci?

Brata nie obejmuje wydziedziczenie w ścisłym znaczeniu, bo rodzeństwo nie ma prawa do zachowku. Jeżeli nie chce Pan, aby brat lub jego potomkowie dziedziczyli, kluczowe jest prawidłowe sporządzenie testamentu, a nie samo użycie słowa „wydziedziczam”. W artykule wyjaśniamy,...

Odnaleziony testament po latach – co dalej?

Odnalezienie testamentu po wielu latach nie oznacza automatycznie, że trzeba komukolwiek zapłacić. Najpierw dokument powinien trafić do sądu, a sąd musi ocenić jego autentyczność, ważność i wpływ na wcześniejsze postanowienie spadkowe. W artykule wyjaśniamy, kto może...

Odwołanie po unieważnieniu testamentu

Jeżeli sąd uznał testament notarialny za nieważny, można zaskarżyć postanowienie apelacją, ale trzeba pilnować krótkich terminów procesowych. Kluczowe znaczenie ma szybkie złożenie wniosku o uzasadnienie i przygotowanie konkretnych zarzutów do opinii biegłego oraz oceny...

Ustna wola zmarłego bez testamentu

Jeżeli zmarły nie zostawił ważnego testamentu, sama ustna deklaracja, że chce przekazać majątek konkretnej osobie, zwykle nie wystarczy do zmiany dziedziczenia ustawowego. Wyjątkiem może być testament ustny, ale tylko przy spełnieniu surowych warunków. W artykule wyjaśniamy,...

Drugi testament bez odwołania poprzedniego

Jeżeli spadkodawca sporządził późniejszy testament i nie napisał w nim wprost, że odwołuje poprzedni, wcześniejsze postanowienia tracą moc tylko w takim zakresie, w jakim nie da się ich pogodzić z nową wolą spadkodawcy. Gdy pierwszy testament powołuje do całego spadku...

Czy spadkobierca ma wgląd do testamentu?

Potencjalny spadkobierca co do zasady nie ma automatycznego prawa żądać od notariusza albo innych osób ujawnienia treści testamentu za życia spadkodawcy. Treść testamentu może poznać przed śmiercią spadkodawcy głównie wtedy, gdy sam spadkodawca zdecyduje się ją...

Wydziedziczenie w testamencie a zachowek dzieci

Wydziedziczenie w testamencie jest skuteczne tylko wtedy, gdy wskazana przyczyna mieści się w przesłankach z Kodeksu cywilnego i rzeczywiście istniała. Sama rzekoma pomoc przy budowie domu nie jest typową ustawową podstawą pozbawienia zachowku. W artykule wyjaśniamy, czy...

Długi dorosłego syna a spadek i wydziedziczenie

Rodzice co do zasady nie odpowiadają za długi pełnoletniego dziecka, jeżeli sami nie podpisali umowy, poręczenia ani nie przyjęli na siebie zobowiązania. Inaczej wygląda sytuacja spadkowa: po śmierci dziecka można zostać powołanym do dziedziczenia, także gdy w spadku są...

Podważenie wydziedziczenia z testamentu

Wydziedziczenie dzieci w testamencie nie zawsze zamyka drogę do zachowku. Jeżeli przyczyny wskazane przez spadkodawcę były nieprawdziwe, zbyt ogólne albo wynikały z konfliktu zawinionego przez samego spadkodawcę, można je kwestionować w procesie o zachowek. W praktyce trzeba...

Spadek w Polsce dla dzieci z USA

Tak, dzieci mieszkające w USA i posiadające obywatelstwo amerykańskie mogą dziedziczyć nieruchomości położone w Polsce na podstawie testamentu. Kluczowe jest jednak to, aby testament był ważny co do formy i aby w polskim postępowaniu spadkowym można było ustalić właściwe prawo...

Otwarcie testamentu i zachowek dla dzieci

Jeżeli ojciec w testamencie powołał do całości spadku żonę, pełnoletnie dzieci pominięte w testamencie co do zasady mogą żądać zachowku, o ile nie zostały wydziedziczone, nie odrzuciły spadku ani nie otrzymały należnej wartości w innej formie. W opisanej konfiguracji...

Jak zabezpieczyć dom po śmierci małżonka

Małżonkowie nie mogą sporządzić jednego wspólnego testamentu, ale mogą przygotować dwa osobne testamenty i dodatkowe umowy, które zmniejszą ryzyko sprzedaży domu po śmierci jednego z nich. Trzeba jednak pamiętać o zachowku: dzieci pominięte w testamencie zwykle mogą...

Darowizna z Kanady i testament zagraniczny

Darowizna pieniędzy od matki mieszkającej w Kanadzie może korzystać w Polsce ze zwolnienia z podatku, ale trzeba zachować termin zgłoszenia i udokumentować przelew. Testament sporządzony za granicą może być skuteczny w Polsce, jeżeli spełnia wymogi formy przewidziane przez...

Czy trzeba stawić się w sądzie w sprawie spadkowej?

Jeżeli sąd wezwał uczestnika sprawy spadkowej, ale wskazał, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe, nieobecność zwykle nie blokuje postępowania ani nie przekreśla testamentu. W praktyce warto jednak sprawdzić treść pisma z sądu i rozważyć krótkie stanowisko na piśmie,...

Ujawnienie testamentu po stwierdzeniu nabycia spadku

Odnalezienie testamentu po prawomocnym stwierdzeniu nabycia spadku nie zamyka sprawy. Jeżeli testament rzeczywiście powołuje inną osobę do spadku lub zmienia udziały spadkowe, można żądać zmiany postanowienia w trybie art. 679 K.p.c. Jeśli osoba wskazana w testamencie...

Zapis windykacyjny mieszkania a zachowek

Zapis windykacyjny udziału w mieszkaniu na rzecz jednej córki nie pozbawia drugiej córki prawa do zachowku. Uprawniona może żądać zapłaty pieniędzy, jeżeli nie otrzymała należnej jej wartości w spadku, darowiźnie albo innym rozliczeniu. W artykule wyjaśniamy, jak liczy...

Sprzedaż mieszkania z testamentu, gdy żyje matka

Nie można swobodnie sprzedać całego mieszkania rodziców tylko dlatego, że w testamencie wskazano, iż po ich śmierci ma ono przypaść dziecku. Dopóki matka żyje, jej udział w lokalu nadal należy do niej, a testament wywoła skutki dopiero po jej śmierci. W praktyce trzeba...

Testament, darowizna auta i zrzeczenie się zachowku

Sam testament albo zapisanie auta pominiętej córce może zmniejszyć ryzyko sporu o zachowek, ale nie zawsze je wyłączy. Jeżeli wartość auta będzie niższa niż należny zachowek, uprawniona nadal może żądać dopłaty. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest notarialna umowa z...

Zapis dożywotniego mieszkania w testamencie

Odręczny testament może zawierać zapis zwykły zobowiązujący spadkobiercę do zapewnienia innej osobie prawa do mieszkania, ale nie ustanawia automatycznie służebności mieszkania tak jak zapis windykacyjny w testamencie notarialnym. W artykule wyjaśniamy, kiedy taki zapis jest...

Jak zabezpieczyć mieszkanie po ojcu przed rodziną macochy?

Siostry macochy nie mają prawa do zachowku po macosze, ale przy braku skutecznego testamentu mogą w określonych sytuacjach dziedziczyć po niej ustawowo. Sam testament można też próbować podważać, dlatego przy mieszkaniu warto rozważyć rozwiązania dające większą pewność. ...

Rozporządzenie mieszkaniem na wypadek śmierci małżonków

Jeżeli mieszkanie zostało nabyte przed ślubem, co do zasady należy do majątku osobistego właściciela. Po sprzedaży takiego lokalu i zakupie nowego trzeba jednak precyzyjnie ustalić, kto będzie właścicielem nowej nieruchomości i z jakich środków zostanie kupiona. W...

Konkubinat, testament i podatek – co warto uregulować, zanim będzie za późno

W konkubinacie partner nie dziedziczy z ustawy i co do zasady należy do III grupy podatkowej. Jeżeli chory partner chce przekazać partnerce udział w domu, najbezpieczniej rozważyć testament notarialny, zwłaszcza gdy stan zdrowia może później wywołać spór o ważność...

Wydziedziczenie w testamencie – jak je podważyć?

W sprawie o stwierdzenie nabycia spadku można zakwestionować zarówno ważność testamentu, jak i skuteczność wydziedziczenia, także wtedy, gdy testament sporządzono u notariusza. Trzeba jednak przedstawić konkretne zarzuty i dowody: dokumentację medyczną, świadków, zdjęcia, filmy...

Testament na osobę obcą a zachowek dla matki

Testament na rzecz osoby obcej nie pozbawia automatycznie matki prawa do zachowku, jeżeli przy dziedziczeniu ustawowym byłaby powołana do spadku. Samo zapisanie jej drobnej rzeczy albo niewielkiej kwoty zwykle nie wystarczy, jeżeli wartość tego przysporzenia nie pokrywa należnego...

Formalności spadkowe po śmierci rodzica

Po śmierci rodzica trzeba przede wszystkim potwierdzić prawa do spadku: w sądzie przez stwierdzenie nabycia spadku albo u notariusza przez akt poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli rodzic zostawił testament, trzeba go ujawnić i uwzględnić w procedurze. W artykule wyjaśniamy,...

Odmowa ujawnienia testamentu przez siostrę – co zrobić?

Osoba, u której znajduje się testament zmarłego, nie może dowolnie odmawiać jego ujawnienia. Po śmierci spadkodawcy ma obowiązek złożyć testament w sądzie spadku albo u notariusza, a sąd może nałożyć grzywnę za bezzasadne uchylanie się od tego obowiązku. W praktyce...

Testament sprzed lat – co zrobić po odnalezieniu?

Testament odnaleziony wiele lat po śmierci spadkodawcy nadal może mieć znaczenie, jeżeli jest ważny i nie został skutecznie odwołany. Osoba, u której znajduje się testament, powinna złożyć go w sądzie spadku albo u notariusza. W artykule wyjaśniamy, jak wygląda otwarcie i...

Czy żona może wydziedziczyć męża?

Żona może w testamencie przekazać swój majątek osobisty dzieciom, ale samo pominięcie męża w testamencie nie zawsze pozbawia go prawa do zachowku. Skuteczne wydziedziczenie małżonka wymaga wskazania w testamencie rzeczywistej przyczyny z art. 1008 Kodeksu cywilnego. W artykule...

Testament - Porady prawne

Testament, czyli ostatnia wola, jest wyjątkowym dokumentem, o sporządzeniu którego każdy z nas powinien zawczasu pomyśleć. To w nim możemy zadecydować o majątku całego naszego życia – komu i w jakich częściach powinien przypaść, aby zapewnić bliskim osobom godne życie, gdy nas już nie będzie. Albo może nam zależeć na otoczeniu szczególną opieką niepełnosprawnego członka rodziny, czy zamierzamy zadbać o dalsze funkcjonowanie rodzinnej firmy – jak zatem napisać testament? Jakie są rodzaje testamentów? Gdzie go należy złożyć – o tym i o wielu innych zagadnieniach przeczytają Państwo w dziale „Testament”, który zawiera porady na temat dziedziczenia testamentowego w świetle polskiego prawa.

Kwestii związanych z ostatnią wolą jest naprawdę wiele, znajdą tu Państwo praktyczne podpowiedzi, jak przyjąć spadek na podstawie testamentu, czyli doprowadzić do jego ogłoszenia i otwarcia przez sąd spadku, albo jakie podjąć kroki, jeśli nie wiemy, gdzie przebywają spadkobiercy. Warto również zapoznać się z poradami spadkowymi, które mówią o wydziedziczeniu w testamencie albo dotyczą zapisu windykacyjnego.

Odrębnym zagadnieniem jest powództwo o podważenie testamentu, które mogą wytoczyć członkowie rodziny zmarłego – takie sprawy nie należą do rzadkości. Osoby, które żyją w związku nieformalnym, partnerskim powinny szczególnie zadbać o sprawy związane z wzajemnym dziedziczeniem, aby w przyszłości nie być pozbawionym majątku czy nawet dachu nad głową. Zachęcamy do lektury! A zarazem informujemy, że autorzy prezentowanych porad spadkowych – nasi prawnicy – pozostają do Państwa dyspozycji na wypadek problemów z dziedziczeniem i prawem spadkowym.