Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odmowa ujawnienia testamentu przez siostrę

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2018-12-24

Tato zmarł 8 lat temu, 5 lat po jego śmierci ja i brat zostaliśmy poinformowani, że oboje rodzice spisali testament za dożywocie dla naszej siostry. Siostra odmawia ujawnienia treści testamentu, a obecnie chce oddać matkę staruszkę do domu opieki. Nie takie były między nami ustalenia. Wiem, że rodzice, oprócz nieruchomości, mieli oszczędności (m.in. obligacje skarbowe). Czy one także przepadły na rzecz siostry? Chciałabym poznać treść testamentu, jeśli rzeczywiście istnieje, bo podejrzewam, że siostra coś ukrywa. Co mogę zrobić? Mamę pamięć zawodzi, więc nie można się opierać na jej wyjaśnieniach. Co można w tej sytuacji zrobić?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję bardzo państwa odpowiedzi na zadane pytania bardzo mi pomogły dziękuję za fachową pomoc pozdrawiam.
Adam, technik budowlany, 37 lat
Szybkość i jasność udzielonej porady
Henryk, 69 lat, Emeryt
Dziękuję bardzo za pomoc
Justyna, 40 lat
Jestem bardzo zadowolona, że sięgnęłam po tę formę pomocy, po prostu ceny w tradycyjnych kancelariach są nie do przyjęcia, a czasem potrzeba zwykłej podstawowej prawmiczej wiedzy, rozmowy wyjaśniającej. Polecam
Anna
Bardzo sprawna, szybka i kompetentna usługa prawna, która spełniła moje oczekiwania. W przyszłości z pewnością skorzystam znowu i polecę Państwa adres innym. 
Piotr, lekarz, 67 lat
Dziękuję bardzo za opracowanie umowy współpracy. Zawiera newralgiczne zapisy, które wg mnie jednoznacznie różnią się od umowy o pracę. Myślę, że instytucje kontrolne również będą miały takie zdanie. W przyszłości, po kontroli napiszę czy rzeczywiście tak się stało. Będę przyszłościowo korzystała z Państwa usług, a także polecę znajomym, którzy będą mieli taką potrzebę
Barbara
Doskonała i kompetentna obsługa prawna. Odpowiedzi na pytania wyczerpujące, poparte odpowiednimi odniesieniami do aktów prawnych. Bardzo szybka odpowiedz na dodatkowe, uzupełniające pytania.
Katarzyna, Informatyk, wykładowca akademicki, 46 lat
Dziękuję. Porada mi bardzo pomogła
Andrzej, elektronik, 50 lat
Profesjonalizm, rzetelność, zaangażowanie, cierpliwość (dot. dodatkowych pytań :) ), wyczerpujące odpowiedzi poparte przepisami prawa, wycena konkurencyjna :) Jestem bardzo zadowolona.
Jolanta, pracownik biurowy, 60 lat
Bardzo precyzyjna i wyczerpująca odpowiedz która mi bardzo pomogła. Dziękuję
Michał, 54 lata
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedż.
Jolanta
Z usługi skorzystałam po raz kolejny. Uczciwe, wnikliwe i miłe podejście do problemu nieznanej osoby, z którą nie ma się bezpośredniego kontaktu. Serdecznie dziękuję
Elżbieta, 65 lat, technik technolog żywienia
Bardzo szybko i w sposób jasny otrzymałam odpowiedz. 
 
Agata
Po raz kolejny korzystam z Państwa pomocy, za pierwszym razem efekt był pozytywny, myślę że teraz również.
Ewa, 56 lat, ekonomistka
Dziękuję za pomoc. Pomogliście mi Państwo i rozwialiście wątpliwości.
Iza
Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata
Konkretnie, rzeczowo i na temat
Tomasz, chemik, 46 lat
Dziękuję, b. fachowa i wyczerpująca odpowiedz nie rozczarowałam się obsługą choć miałam wątpliwości.
Katarzyna, 40 lat
500% OK!!!
Rafał
 Możliwość uzyskania rzetelnej informacji z domu
Krzysztof, 54 lata
Szybki kontakt z prawnikiem, rzeczowa porada, ludzkie podejście do sprawy. Tacy powinni być prawnicy.
Krzysztof
Jestem bardzo zadowolona z pomocy pana Janusza Polanowskiego której mi udzielił wyczerpującej odpowiedzi.Polecam wszystkim
Wiola
Jak zwykle szybko i rzetelnie.
Joanna

Na początku należy zastrzec, że testament nabiera mocy prawnej z chwilą śmierci testatora, czyli osoby, która go sporządziła – w tym wypadku Pana taty. Skoro Pana mama żyje, to pozostawiony przez nią testament otworzy się z chwilą jej śmierci, chyba że zostanie przez nią odwołany albo zmieniony, bowiem dopóki mama żyje, może zmienić swoją wolę.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

W przypadku natomiast niepozostawienia przez spadkodawcę testamentu, Kodeks cywilny (K.c.) w wyraźny sposób określa grupy spadkobierców ustawowych, które kolejno dochodzą do dziedziczenia po spadkodawcy. W pierwszej kolejności powołane są do dziedziczenia dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Porządek, w jakim dziedziczą poszczególne osoby zgodnie z art. 931-935 K.c., wygląda następująco:

W przypadku, gdy zmarły pozostawił potomstwo, dziedziczą jego dzieci, a jeżeli nie dożyły otwarcia spadku – wnuki, prawnuki itd. oraz małżonek. W takiej sytuacji zstępni i małżonek dziedziczą w częściach równych, z tym jednak, że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 spadku, co ma znaczenie, gdy zmarły pozostawił więcej niż troje dzieci.

W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa, dziedziczy małżonek oraz rodzice, przy czym udział małżonka wynosi połowę spadku.

W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa i jeden z rodziców nie żyje, dziedziczy:

  • małżonek,
  • żyjący rodzic,
  • rodzeństwo, a jeżeli któreś z nich nie dożyło otwarcia spadku – ich zstępni, przy czym udział spadkowy małżonka dziedziczącego wraz z żyjącym rodzicem, rodzeństwem lub ich zstępnymi wynosi połowę.

W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa, małżonka, rodziców, rodzeństwa bądź zstępnych rodzeństwa:

  • dziadkowie, w częściach równych,
  • jeśli dziadkowie nie dożyli otwarcia spadku, ich miejsce zajmują ich zstępni (stryjowie, wujowie, ciotki).

W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił nikogo z wymienionych powyżej, uprawnieni do dziedziczenia są pasierbowie, a w przypadku ich braku dziedziczy gmina lub Skarb Państwa.

Zatem jeżeli Pana tata faktycznie pozostawił testament, to spadkobiercą jest osoba wskazana w jego treści.

Fakt posiadania przez Pańską siostrę testamentu ojca nie oznacza jednak, że nie musi ona przeprowadzać postępowania spadkowego. Nieuzasadniona jest zatem odmowa siostry ujawnienia treści testamentu.

Przepisy prawa zawierają dwie dalsze drogi postępowania. Pierwszą z nich jest skierowanie do sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy wniosku o otwarcie i ogłoszenie testamentu, bądź skierowanie do sądu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku (bądź skorzystanie z usług notariusza, w takim wypadku akt przez niego sporządzony będzie miał skutek ten sam, co postanowienie sądu).

Zgodnie z treścią art. 646 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) – osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza. Kto bezzasadnie uchyla się od wykonania powyższego obowiązku, ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Powinien więc Pan poinformować o tym siostrę. Ponadto sąd spadku może nałożyć na uchylającego się grzywnę. Załącznikami są testament oraz akt zgonu zmarłego. Jak podkreśla się w literaturze, niedołączenie do wniosku o otwarcie i ogłoszenie testamentu oryginału dokumentu obejmującego tę czynność prawną jest brakiem formalnym w rozumieniu art. 130 § 1 w zw. z art. 13 § 2 K.p.c.

Sąd dokona otwarcia i ogłoszenia testamentu, a następnie powiadomi osoby, których dotyczą rozrządzenia testamentowe.

W sytuacji złożenia testamentu u notariusza, notariusz w ramach prowadzonego postępowania dokonuje jego otwarcia i ogłoszenia, sporządzając w tym zakresie odrębny protokół.

Zgodnie z art. 649-653 K.p.c. Sąd albo notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy. Jest nim akt zgonu. W protokole otwarcia i ogłoszenia testamentu opisuje się jego stan zewnętrzny oraz wymienia się jego datę, datę złożenia i osobę, która testament złożyła. Na testamencie zamieszcza się datę otwarcia i ogłoszenia.

O dokonanym otwarciu i ogłoszeniu testamentu sąd spadku albo notariusz zawiadamia w miarę możności osoby, których rozrządzenia testamentowe dotyczą, oraz wykonawcę testamentu i kuratora spadku – celem złożenia oświadczeń, o których napiszę poniżej. Notariusz niezwłocznie zawiadamia o tym sąd spadku, przesyłając odpis sporządzonego protokołu. W dalszej kolejności – konsekwencją pracy notariusza będzie sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia.

Testament wraz z protokołem otwarcia i ogłoszenia przechowuje się w sądzie spadku, chyba że został złożony u notariusza. Jednakże na żądanie sądu spadku notariusz przesyła złożony testament temu sądowi.

Drugą możliwością jest złożenie – również do sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy – wniosku o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu.

W toku postępowania sąd również dokona otwarcia i ogłoszenia testamentu, jeżeli wcześniej to nie nastąpiło. Osoby powołane do spadku w testamencie muszą złożyć stosowne oświadczenia dotyczące tego, czy przyjmują spadek, czy też nie. Oświadczenia te mogą zostać złożone przed notariuszem, który wówczas sporządza akt poświadczenia dziedziczenia, bądź w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku składa się do sądu rejonowego właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy.

Zgodnie z art. 1012 K.c. – spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

Zgodnie z art. 1015 K.c. – oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Wyłączona jest możliwość odwołania złożonego oświadczenia. Termin ten dla spadkobierców rozpoczyna się z dniem, w którym dowiedzieli się oni o tytule swego powołania. Z reguły będzie to dzień dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy. Ten sześciomiesięczny termin jest zachowany, gdy przed jego upływem zostanie złożone oświadczenie w sądzie rejonowym lub przed notariuszem, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie.

Zgodnie z art. 1018 § 3 K.c. – oświadczenie można złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym.

Obowiązkiem notariusza, a także sądu, gdy nie jest to sąd, w którego okręgu mieszkał spadkodawca, jest niezwłoczne przesłanie oświadczeń, wraz z załącznikami, do sądu spadku.

Skutkiem złożenia oświadczeń o przyjęciu spadku jest, zgodnie z art. 922 K.c., przejście praw i obowiązków zmarłego z chwilą jego śmierci na spadkobierców, czego potwierdzeniem jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku bądź sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Od tej chwili spadkobiercy, którzy przyjęli spadek, odpowiadają także za zaciągnięte przez zmarłego zobowiązania.

Jeżeli byłaby założona księga wieczysta na nieruchomości, to na podstawie jej numeru można sprawdzić w Internecie dane dotyczące prawa własności domu, czy zostały one zmienione. Od 5 października 2011 r. działa Notarialny Rejestr Testamentów, ale wpis do takiego rejestru jest dobrowolny i bezpłatny, co oznacza, że po pierwsze, Pani tata nie musiał wnosić o wpis do rejestru, a po drugie – testament musiałby być w formie notarialnej. Notariusz dokonuje wpisu na wniosek testatora. W Notarialnym Rejestrze Testamentów nie jest zamieszczona treść sporządzonego testamentu, a jedynie zostaje potwierdzone, że został on sporządzony. W rejestrze można także odnaleźć informację na temat tego, w której kancelarii został złożony testament. Gdyby było przeprowadzane postępowanie spadkowe, to Pani powinna była zostać o tym poinformowana, jeżeli wnioskodawca wpisał we wniosku uczestników postępowania – moim zdaniem powinna Pani być wskazana jako uczestnik postępowania, wtedy sąd wysyła do Pani wniosek o stwierdzenie nabycia spadku razem z testamentem, do którego może Pani wnieść zastrzeżenia. Skoro Pani nic nie dostała, to albo nie podano Pani danych, albo testament nie został ogłoszony, a jak pisałam – sąd zawiadamia o ogłoszeniu osoby, których dotyczą rozrządzenia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Testament kuzynki i dalsze dziedziczenie

Kuzynka zmarła w 2013 r. i pozostawiła testament, w którym cały swój majątek w postaci mieszkania przekazała mojej cioci. Nie była mężatką, nie miała dzieci, rodzeństwa, a rodzice nie żyli. Ciocia, spadkobierczyni testamentowa kuzynki, zmarła w 2015 r. – nie posiadała dzieci, a mąż zmarł przed nią. Jej rodzice nie żyją i rodzeństwo również. Jedynie brat cioci pozostawił 2 synów i córkę, tj. 2 bratanków i bratanicę. Jeden bratanek i bratanica nie żyją i pozostawili po sobie dzieci (3 dzieci po bratanku, 2 dzieci po bratanicy). Czy w takiej sytuacji rodzinnej po kuzynce dziedziczą żyjący bratanek cioci i dzieci nieżyjącego bratanka i bratanicy? Jaka jest opłata sądowa za stwierdzenie nabycia spadku po kuzynce?

Liczne rodzeństwo i testament ojca

Przed kilkoma dniami zmarł mój tato. Zostawił testament, w którym do całości spadku powołał mnie. W 2000 r. zmarła moja mama, która testamentu nie zostawiła. Sprawa spadkowa po mamie także nie została przeprowadzona. Mam 9 rodzeństwa. Troje mieszka poza krajem. Jak przeprowadzić sprawę spadkową, aby móc dysponować odziedziczonym mieszkaniem?

Czy rodzina może dziedziczyć testament?

Ponieważ nie posiadam ustawowych spadkobierców, spisałam notarialnie testament na rzecz mojej sąsiadki, która mi pomaga. Ja mam 83 lata, a sąsiadka 77 lat. Co się stanie, gdy sąsiadka umrze przede mną? Czy jej rodzina może dziedziczyć testament? Czy też z jej śmiercią testament traci ważność?

Czy testament napisany przed śmiercią jest ważny?

Mój tata zmarł 6 lat temu, przepisał wszystko na brata (mam dwóch, w tym jeden z drugiego małżeństwa taty i to właśnie on dziedziczył spadek. Drugi brat złożył pozew o zachowek. Niestety pierwszy brat zmarł, więc sprawa się nie odbędzie. Brat, umierając, kilka godzin przed śmiercią w szpitalu podpisał lub napisał (tego jeszcze nie wiem) testament na dziecko brata, bo na to go brat namówił. Czy taki testament jest ważny i czy to znaczy, że ani matka tego brata, ani ja jako siostra nie dziedziczymy po synu i bracie?

Zakwestionowanie testamentu i doprowadzenie do równego podziału spadku

Mama przed śmiercią sporządziła testament u notariusza, w który wyznaczyła mnie jedynym spadkobiercą, pomijając w dziedziczeniu mojego brata. Uważam, że kierowała nią niechęć do bratowej i że jest to krzywdzące dla mojego brata i jego dzieci. Ja mam córkę. Jak mogę zakwestionować taki testament i doprowadzić do równego podziału spadku pomiędzy mnie i brata?

Czy spisanie testamentu rozwiązuje sprawę dziedziczenia?

Ojciec jest ciężko chory. Mama żyje, rodzice mieli nas trzech. Dwóch braci nie żyje, jednak jest 5 ich dzieci – wnucząt taty. Ojciec ma pewną sumę na koncie w banku oraz mieszkanie własnościowe – oboje z mamą są jego właścicielami. Ojciec mówi, że chce mi wszystko przekazać, nie spisał testamentu. Kto w razie jego śmierci dziedziczy i w jakich częściach? Czy spisanie testamentu rozwiązuje sprawę dziedziczenia, jeśli tak, to jakiej treści?

Czy świadkowie sporządzenia testamentu muszą być obecni na jego odczytaniu?

Czy świadkowie sporządzenia testamentu muszą być obecni na jego odczytaniu w sądzie?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »