Kategoria: Spadek

Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jakie trzeba dopełnić formalności po śmierci mamy?

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2018-12-22

Jakie trzeba dopełnić formalności po śmierci mamy? Nie zostawiła testamentu. Jestem jedynym synem (mam żonę i dziecko). Mama ma jeszcze żyjącą siostrę. Moje pytanie dotyczy dziedziczenia mieszkania, kont bankowych i innych rzeczy oraz formalności, których muszę dopełnić. Mama miała kartę kredytową i konto w banku, mogła mieć jakieś zobowiązania z tego tytułu, nie wiem, czy były inne. Czy można się tego w jakiś sposób dowiedzieć? Od czego powinienem zacząć? Jakie są formalności po śmierci matki?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof

Jeżeli Pana mama nie pozostawiła po śmierci testamentu to miało miejsce dziedziczenie ustawowe. Oznacza to, że jeżeli jest Pan jedynym dzieckiem matki, a mąż mamy nie żyje lub takowego nie miała, to cały spadek po mamie odziedziczył wyłącznie Pan. W związku z tym w ciągu 6 miesięcy od śmierci mamy może Pan złożyć oświadczenie przed sądem lub przed notariuszem o przyjęciu po mamie spadku wprost, z dobrodziejstwem inwentarza lub o odrzuceniu spadku. Jeżeli przez też czas nie złoży Pan żadnego oświadczenia o sposobie przyjęcia spadku, to po upływie 6 miesięcy od śmierci mamy automatycznie spadek przejdzie na Pana z dobrodziejstwem inwentarza. Przyjęcie spadku w ten sposób oznacza, że aktywa spadku przyjmuje Pan w całości, a za długi będzie Pan odpowiadał wyłącznie do wartości odziedziczonych aktywów. Np. wartość spadku wynosi 100, a wartość długów po zmarłym 150. Przyjmując spadek z dobrodziejstwem inwentarza za długi odpowiada Pan tylko do wysokości 100. Taki sposób przyjęcia spadku jest dobry wówczas, gdy spadkobierca nie wie, czy spadek jest zadłużony i w jakiej wysokości. Przyjęcie spadku wprost oznacza przyjęcie go w pełnym wymiarze wraz z pełną odpowiedzialnością za wszystkie długi, z kolei odrzucić spadek warto wówczas, gdy składa się praktycznie z samych długów. Jeżeli przyjmie Pan spadek z dobrodziejstwem inwentarza (co Panu radzę, jeżeli nie wie Pan czy i jakie długi wchodzą w skład spadku) będzie Pan musiał w tej sytuacji wykonać spis inwentarza, czyli spisać, co dokładnie wchodzi w skład spadku (jakie aktywa i jakie długi). Zamiast samodzielnie sporządzać wykaz inwentarza, może Pani również zlecić sporządzenie takiego dokumentu komornikowi. Wówczas to komornik sprawdza, co Pana mama pozostawiła po śmierci, jaki majątek i jakie długi. Jednakże za dokonanie takiego spisu komornik pobierze od Pana wynagrodzenie. Co do konkretnych kwot musi Pan skontaktować się z komornikiem.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Pyta Pan jak dowiedzieć się, co wchodziło w skład spadku po mamie. Nie ma jednego miejsca, w którym może Pan sprawdzić, jaki majątek i jakie długi pozostawiła Pana mama. Musi Pan, tak jak pisałam powyżej, albo odszukać składniki majątku mamy na własną rękę, albo zlecić taką usługę komornikowi.

Zatem obecnie powinien Pan przeprowadzić postępowanie spadkowe po mamie, aby stać się jej oficjalnym spadkobiercą. Aby przeprowadzić sprawę spadkową ma Pani dwie możliwości: albo złożyć wniosek do sądu albo przeprowadzić postępowanie u notariusza.

Droga sądowa

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku składany do sądu powinien zawierać:

  1. imię i nazwisko, datę i miejsce śmierci spadkodawcy oraz wskazanie ostatniego miejsca jego stałego zamieszkania;
  2. imię, nazwisko i adres wnioskodawcy;
  3. wskazanie pozostałych poza wnioskodawcą uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (osób, które mogą być spadkobiercami) – imiona, nazwiska i adresy;
  4. żądanie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym;
  5. informacje o ewentualnych testamentach pozostawionych przez zmarłego;
  6. informację o tym, czy poszczególni uczestnicy postępowania złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku;
  7. wskazanie interesu, jaki wnioskodawca ma we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku;
  8. uzasadnienie zawierające w szczególności opis pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą i uczestnikami postępowania.

Do wniosku powinny zostać dołączone następujące dokumenty:

  1. odpis aktu zgonu spadkodawcy;
  2. odpisy aktów stanu cywilnego, na podstawie których można ustalić pokrewieństwo uczestników postępowania ze zmarłym (odpisy skrócone aktu urodzenia lub odpisy skrócone aktu małżeństwa);
  3. testament lub testamenty, jeżeli zmarły takowe zostawił, a wnioskodawca jest w ich posiadaniu; ewentualnie należy wskazać miejsce przechowywania testamentu lub osobę, która jest w posiadaniu testamentu, jeżeli wnioskodawca posiada taką wiedzę (osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza);
  4. odpisy wniosku dla każdego z uczestników postępowania.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1026 Kodeksu cywilnego (K.c.) – stwierdzenie nabycia spadku nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku (od dnia śmierci spadkodawcy), chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku.

Zgodnie z art. 628 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) – właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku jest sąd rejonowy, w okręgu którego spadkodawca miał ostatnie miejsce zamieszkania. Jeżeli miejsca zamieszkania nie da się ustalić, wniosek należy złożyć w sądzie rejonowym, w okręgu którego znajduje się majątek spadkowy lub jego części. Jeżeli i ten fakt nie jest możliwy do ustalenia, wniosek należy skierować do Sądu Rejonowego dla Miasta Stołecznego Warszawy.

Wniosek podlega opłacie 50 zł. W postępowaniu wszczętym takim wnioskiem sąd bada, kto jest spadkobiercą zmarłego i stwierdza, kto i w jakiej ułamkowej części odziedziczył spadek po zmarłym.

Postępowanie spadkowe przed notariuszem:

Aby notariusz sporządził akt poświadczenia dziedziczenia testamentowego, konieczne jest stawienie się przed notariuszem wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi.

Również notariuszowi należy przedstawić akty stanu cywilnego – akt zgonu spadkodawcy oraz akty urodzenia bądź małżeństwa.

W pierwszej kolejności notariusz spisze protokół dziedziczenia. Notariusz ma obowiązek pouczyć stawiających się o obowiązku ujawnienia wszelkich okoliczności objętych treścią protokołu oraz o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Spadkobierca powinien złożyć u notariusza takie same dokumenty, które są niezbędne, aby sąd wydał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Będą to: odpis aktu zgonu spadkodawcy oraz odpis aktu urodzenia spadkobierców (w przypadku mężatek odpis aktu małżeństwa).

W protokole dziedziczenia notariusz zamieści w szczególności:

  1. zgodne żądanie poświadczenia dziedziczenia złożone przez osoby biorące udział w spisywaniu protokołu;
  2. oświadczenie o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi;
  3. oświadczenie o znanych testamentach spadkodawcy lub braku takich testamentów;
  4. oświadczenie, że w odniesieniu do spadku nie zostało uprzednio wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i nie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ani nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia;
  5. oświadczenie, czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne oraz który spośród spadkobierców powołanych do spadku z ustawy odpowiada warunkom przewidzianym do dziedziczenia gospodarstwa rolnego;
  6. oświadczenie, czy spadkodawca w chwili śmierci był cudzoziemcem lub nie posiadał żadnego obywatelstwa, nie zamieszkiwał w Rzeczypospolitej Polskiej albo w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położonej za granicą;
  7. oświadczenie, czy były składane oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, czy zostało wydane orzeczenie dotyczące niegodności dziedziczenia oraz czy były zawierane umowy z przyszłym spadkodawcą w przedmiocie zrzeczenia się dziedziczenia po nim;
  8. wzmiankę o pouczeniu przez notariusza o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Na podstawie protokołu dziedziczenia notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Sporządzenie tego aktu jest możliwe jedynie, jeżeli nie ma wątpliwości co do osoby spadkobiercy i wysokości udziałów w spadku.

Akt poświadczenia dziedziczenia powinien być podpisany przez wszystkich biorących udział w spisywaniu protokołu dziedziczenia i powinien zawierać m.in. dzień, miesiąc i rok oraz miejsce sporządzenia aktu, dane dotyczące notariusza i siedziby kancelarii notarialnej, dane dotyczące spadkodawcy, datę i miejsce zgonu spadkodawcy i jego ostatnie miejsce zamieszkania, wskazanie spadkobierców, którym przypadł spadek, tytuł powołania do spadku i wysokość udziałów w spadku.

Po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz zarejestruje go w elektronicznym rejestrze prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną. Spadkobierca otrzyma od notariusza wypisy z oryginalnego aktu poświadczenia dziedziczenia, które są podstawą do wykazywania prawa do spadku.

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Maksymalna opłata notarialna za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego wynosi 50 zł. Za sporządzenie protokołu dziedziczenia maksymalna stawka to 100 zł, a za sporządzenie protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu maksymalna stawka wynosi 50 zł. Do opłaty notarialnej należy doliczyć 23% VAT.

Wybór drogi postępowania spadkowego (przed sądem lub u notariusza) zależy od Pana.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »