Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podważenie testamentu ze względu na alkoholizm

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-01-05

Czy można podważyć testament osoby uzależnionej skrajnie od alkoholu? Zmarły leczył się kilkakrotnie w szpitalu (detoks), jednak nieskutecznie. Sąsiedzi uznawali go za osobę uciążliwą, notorycznie pijaną. Zgon nastąpił w skutek zaburzenia krążenia. Znaleźli go sąsiedzi po kilku dniach. Jest testament spisany na rzekomego opiekuna, którym był brat zmarłego. Czy istnieje jakaś szansa na unieważnienie testamentu?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną sytuacji zaprezentowanej w pytaniu stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) dotyczące dziedziczenia.

Zgodnie z treścią art. 945 K.c.:

„Art. 945. § 1. Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3) pod wpływem groźby.

§ 2. Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku”.

Jedną z przyczyn nieważności testamentu jest jego sporządzenie w stanie wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

Stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli może wynikać w szczególności z choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Należy podkreślić, iż wystarczające jest, by wada istniała tylko w momencie składania przez spadkodawcę oświadczenia ostatniej woli. W rezultacie do nieważności testamentu dojdzie, jeżeli w chwili jego sporządzenia wystąpiły choćby przemijające zaburzenia czynności psychicznych (np. wskutek nadużycia alkoholu, przedawkowania lekarstw, wysokiej gorączki, braku snu), z drugiej natomiast strony testament może zostać ważnie sporządzony, gdy choroba psychiczna testatora uległa okresowemu cofnięciu (tzwlucidum intervallum).

Bez wątpienia testament może zostać podważony także w razie złożenia oświadczenia woli w stanie upojenia alkoholowego.

W postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 14 grudnia 2011 r. (I CSK 115/2011, opubl. LexPolonica nr 3057518, Biuletyn Sądu Najwyższego 2012/2, OSNC 2012/C, poz. 61) wskazano, iż „nieważny jest testament sporządzony przez spadkodawcę, który z powodu wieku i chorób osłabiających jego aktywność i siłę woli nie jest w stanie przeciwstawić się naciskom i sugestiom osób trzecich, pod których opieką pozostaje (art. 945 § 1 pkt 1 k.c.)”.

Stwierdzenie u spadkodawcy choroby psychicznej nie powoduje samo przez się nieważności testamentu (art. 945 § 1 pkt 1 K.c.). W takim wypadku niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia zdolności testowania spadkodawcy w chwili sporządzenia przez niego testamentu. Stąd też sam fakt, iż zmarły dotknięty był chorobą alkoholową, nie przesądza, iż działał w stanie wyłączającym swobodne i świadome podjęcie decyzji. Okoliczności te muszą być udowodnione w trakcie postępowania w drodze opinii biegłego sądowego.

Proszę także pamiętać, iż na wady oświadczenia woli można powoływać się nie później niż trzy lata od dowiedzenia się o wadzie i dziesięć lat od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Po tym terminie wzruszenie testamentu z powyższych przyczyn jest niemożliwe.

Reasumując, choroba alkoholowa jak najbardziej może być podstawą unieważnienia testamentu, lecz trzeba to udowodnić przed sądem. Przede wszystkim, że zmarły faktycznie był alkoholikiem, że leczył się z tego powodu oraz że był w stanie upojenia alkoholowego w chwili sporządzania testamentu. Należałoby również dowieść, że osoba, która opiekowała się spadkodawcą, mogła go siłą lub podstępem zmusić do spisania testamentu.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Dalszy tok sprawy związanej z testamentem

W kwietniu zmarł mój ojciec. Zgodnie z testamentem do dziedziczenia w całości powołany jestem ja. Tata drugiej żonie i siostrze nie zapisał...

 

Jak zrzec się spadku, mając obce obywatelstwo?

Mój brat był obywatelem polskim i pozostawił po sobie długi. Ja mam obywatelstwo polsko-niemieckie, a moje dzieci niemieckie. W jaki sposób mogę zrzec się...

 

Testament na osobę obcą, jak zwolnić ją z zachowku?

Jestem kawalerem, nie mam dzieci, nie mam rodzeństwa, mojego ojca nie znam. Planuję sporządzić testament notarialny, w którym cały swój majątek...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »