Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podważenie testamentu ze względu na alkoholizm

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-01-05

Czy można podważyć testament osoby uzależnionej skrajnie od alkoholu? Zmarły leczył się kilkakrotnie w szpitalu (detoks), jednak nieskutecznie. Sąsiedzi uznawali go za osobę uciążliwą, notorycznie pijaną. Zgon nastąpił w skutek zaburzenia krążenia. Znaleźli go sąsiedzi po kilku dniach. Jest testament spisany na rzekomego opiekuna, którym był brat zmarłego. Czy istnieje jakaś szansa na unieważnienie testamentu?

Podstawę prawną sytuacji zaprezentowanej w pytaniu stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) dotyczące dziedziczenia.

Zgodnie z treścią art. 945 K.c.:

„Art. 945. § 1. Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3) pod wpływem groźby.

§ 2. Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku”.

Jedną z przyczyn nieważności testamentu jest jego sporządzenie w stanie wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

Stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli może wynikać w szczególności z choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Należy podkreślić, iż wystarczające jest, by wada istniała tylko w momencie składania przez spadkodawcę oświadczenia ostatniej woli. W rezultacie do nieważności testamentu dojdzie, jeżeli w chwili jego sporządzenia wystąpiły choćby przemijające zaburzenia czynności psychicznych (np. wskutek nadużycia alkoholu, przedawkowania lekarstw, wysokiej gorączki, braku snu), z drugiej natomiast strony testament może zostać ważnie sporządzony, gdy choroba psychiczna testatora uległa okresowemu cofnięciu (tzwlucidum intervallum).

Bez wątpienia testament może zostać podważony także w razie złożenia oświadczenia woli w stanie upojenia alkoholowego.

W postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 14 grudnia 2011 r. (I CSK 115/2011, opubl. LexPolonica nr 3057518, Biuletyn Sądu Najwyższego 2012/2, OSNC 2012/C, poz. 61) wskazano, iż „nieważny jest testament sporządzony przez spadkodawcę, który z powodu wieku i chorób osłabiających jego aktywność i siłę woli nie jest w stanie przeciwstawić się naciskom i sugestiom osób trzecich, pod których opieką pozostaje (art. 945 § 1 pkt 1 k.c.)”.

Stwierdzenie u spadkodawcy choroby psychicznej nie powoduje samo przez się nieważności testamentu (art. 945 § 1 pkt 1 K.c.). W takim wypadku niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia zdolności testowania spadkodawcy w chwili sporządzenia przez niego testamentu. Stąd też sam fakt, iż zmarły dotknięty był chorobą alkoholową, nie przesądza, iż działał w stanie wyłączającym swobodne i świadome podjęcie decyzji. Okoliczności te muszą być udowodnione w trakcie postępowania w drodze opinii biegłego sądowego.

Proszę także pamiętać, iż na wady oświadczenia woli można powoływać się nie później niż trzy lata od dowiedzenia się o wadzie i dziesięć lat od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Po tym terminie wzruszenie testamentu z powyższych przyczyn jest niemożliwe.

Reasumując, choroba alkoholowa jak najbardziej może być podstawą unieważnienia testamentu, lecz trzeba to udowodnić przed sądem. Przede wszystkim, że zmarły faktycznie był alkoholikiem, że leczył się z tego powodu oraz że był w stanie upojenia alkoholowego w chwili sporządzania testamentu. Należałoby również dowieść, że osoba, która opiekowała się spadkodawcą, mogła go siłą lub podstępem zmusić do spisania testamentu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Rodzice spisali testamenty tej samej treści

Rodzice męża spisali testamenty tej samej treści, 5 miesięcy temu zmarł teść. Testamenty nie były rejestrowane. Co teraz trzeba zrobić w sprawie...

Dalszy tok sprawy związanej z testamentem

W kwietniu zmarł mój ojciec. Zgodnie z testamentem do dziedziczenia w całości powołany jestem ja. Tata drugiej żonie i siostrze nie zapisał...

Pominięcie w testamencie jednego z wnuków

Moja mama zmarła w 2009 r., miała dwóch synów. Zostawiła testament napisany w 1999 r., w którym swój majątek (udziały w kamienicy)...

Testament spisany cudzą ręką

Dziadkowie zapisali dom i gospodarstwo wujkowi, który nigdy się nie ożenił i nie miał dzieci. W domu mieszkały z nim od zawsze dwie ciocie...

Zabezpieczenie majątku dla dzieci z pierwszego małżeństwa

Mam dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa, mój obecny partner też. Jestem jedyną właścicielką domu. Partner nie posiada znacznego majątku. Planujemy...

Jak zrzec się spadku, mając obce obywatelstwo?

Mój brat był obywatelem polskim i pozostawił po sobie długi. Ja mam obywatelstwo polsko-niemieckie, a moje dzieci niemieckie. W jaki sposób mogę zrzec się...

Testament na osobę obcą, jak zwolnić ją z zachowku?

Jestem kawalerem, nie mam dzieci, nie mam rodzeństwa, mojego ojca nie znam. Planuję sporządzić testament notarialny, w którym cały swój majątek...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »