Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dwa testamenty o różnej treści

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-08-20

Dostałam wezwanie na rozprawę dotyczącą spadku po babci. Posiadam jej testament z 1970 r., w którym zapisała mi połowę majątku. Okazało się jednak, że 12 lat później napisała drugi testament o innej treści (przekazanie całości majątku swojemu synowi, dla mnie mała rekompensata). Czy mam ujawnić mój testament? Kiedy? Czy oba testamenty będą brane pod uwagę?

Kwestie testamentów zostały szczegółowo uregulowane w księdze IV Kodeksu cywilnego (K.c.) zatytułowanej „Spadki”. Możemy tutaj odnaleźć nie tylko regulacje odnoszące się do dziedziczenia testamentowego jako takiego, ale również sporządzania ostatniej woli spadkobiercy, formy poszczególnych testamentów zwykłych i szczególnych oraz sytuacji, gdy pozostawiono dwa lub większą ilość testamentów.

Spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia. Odwołanie sporządzonego już testamentu może nastąpić w różny sposób. Przede wszystkim spadkodawca może go odwołać poprzez pozbawienie testamentu cech, od których zależy jego ważność – np. przy testamencie własnoręcznym zamaże podpis i poskreśla datę jego sporządzenia. Może oczywiście podrzeć także testament. Innym sposobem jest również sporządzenie nowego testamentu.

Zgodnie z art. 946 i nast. K.c. odwołanie testamentu może nastąpić bądź w ten sposób, że spadkodawca sporządzi nowy testament, bądź też w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność, bądź wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień. Jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament, nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu. Powyższa regulacja ma zatem zastosowanie w przypadku, gdy spadkobierca pozostawił po sobie dwa różne testamenty.

Generalna zasada, jaka jest stosowana w takiej sytuacji, to, że testament późniejszy uchyla testament wcześniejszy. Nie jest ważna forma poszczególnych testamentów. Oczywiście musimy mieć na względzie ważność obydwu testamentów. Zasadniczo zatem z reguły będzie obowiązywać testament późniejszy – decyduje jak najbardziej data jego sporządzenia. Jeżeli jednak późniejszy testament okaże się z jakichkolwiek przyczyn nieważny (np. zmarły nie miał już zdolności do jego sporządzenia, bo został ubezwłasnowolniony całkowicie), to nie będzie miał on jakiejkolwiek mocy wiążącej. Tym samym ważny będzie pierwszy testament. Dodatkowo jeśli drugi testament tylko częściowo jest sprzeczny z treścią pierwszego testamentu, to ważne będą dwa z nich – ale tylko co do części ze sobą niesprzecznej. Niedające się ze sobą pogodzić sprzeczności rozstrzyga się na korzyść nowego, późniejszego testamentu i w tym zakresie to on będzie obowiązywał.

Tak więc w Pani sprawie, jeżeli drugi, późniejszy testament okaże się ważny, to on będzie obowiązywał i na jego podstawie będzie odbywało się dziedziczenie. Ważność testamentu nowego i starego będzie badał sąd, dlatego powinna Pani albo napisać do sądu pismo, w którym opisze Pani sprawę tak jak w niniejszym pytaniu, i dołączy do pisma poprzedni testament, albo może to Pani zrobić na rozprawie, na którą zapewne zostanie Pani wezwana wraz z innymi spadkobiercami babci. Tak czy inaczej nie może Pani ukrywać istnienia pierwszego testamentu babci, gdyż gdyby ten drugi okazał się nieważny, to dziedziczenie będzie się odbywało na podstawie tego pierwszego. Poza tym zgodnie z art. 646 Kodeksu postępowania cywilnego każda osoba, u której znajduje się testament, obowiązana jest złożyć go w sądzie spadku (czyli sądzie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy), gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła ten testament u notariusza. W przypadku gdy testament, o którym wiadomo, że został spisany, do sądu lub do notariusza jednak nie wpływa, ten, kto bezzasadnie uchyla się od wykonania obowiązku jego przedłożenia, ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Ponadto sąd spadku może nałożyć na uchylającego się grzywnę.

Co się tyczy kwestii zapewnienia spadkowego, to jego istota polega na tym, iż spadkobierca, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadcza o wszystkim, co mu jest wiadome co do istnienia lub nieistnienia osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi oraz o testamentach spadkodawcy. Jeżeli Pani tego zapewnienia jeszcze nie składała, to będzie musiała Pani to zrobić na pierwszej rozprawie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego?

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego ?

Testament negatywny a wydziedziczenie

W roku 1986 zmarł mój ojciec, który za życia dokonał darowizny na moją rzecz w wysokości 1/7 udziału w nieruchomości. Akurat taka wysokość...

Przekazanie udziału w nieruchomości wspólnej

Rodzice zmarli 15 lat temu. Dom rodzinny został sądownie podzielony po 1/5 udziału na każde z dzieci (jest nas pięcioro). Jak dotąd nie...

Testament kuzynki i dalsze dziedziczenie

Kuzynka zmarła w 2013 r. i pozostawiła testament, w którym cały swój majątek w postaci mieszkania przekazała mojej cioci. Nie była...

Odrzucenie spadku przez osoby pominięte w testamencie

Czy w przypadku, gdy jest testament i powołany w nim tylko jeden spadkobierca (wnuczka spadkodawcy), pozostali spadkobiercy (w tym ja córka...

Mieszkanie po sąsiedzie w testamencie

Rok temu mój sąsiad w obecności notariusza sporządził testament, w którym do całego spadku (mieszkanie) powołał mnie. W dniu wczorajszym...

Odwołanie od orzeczenia sądu pierwszej instancji w sprawie testamentu

Krewna w testamencie notarialnym przekazała mi mieszkanie, ponieważ jej córka nie utrzymywała z nią kontaktu. Niestety przegrałem sprawę...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »