Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak napisać testament, aby małżonek dostał całość majątku?

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2019-07-01

Z mężem mam współwłasność małżeńską, chcemy sobie w oddzielnych testamentach przepisać swoją część. Ja mam 3 siostry, mąż mamę i 2 braci. Jak napisać testament, aby małżonek dostał całość majątku i odwrotnie? Czy w takiej formie zapisu wzajemnego rodzeństwo ma prawo do zachowku? Chcę, aby dziedziczył tylko mąż. Nie mamy dzieci.

Jak napisać testament, aby małżonek dostał całość majątku?

Zasadą prawa spadkowego jest, iż w przypadku pozostawienia przez spadkodawcę ważnego testamentu, dziedziczenie na jego podstawie ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Powyższe oznacza, że jak najbardziej Pani (bądź odpowiednio mąż) może sporządzić testament, w którym spadkobiercą będzie mąż (w przypadku, gdy spadkodawcą będzie mąż, to spadkobierczynią Pani).

Proszę pamiętać o tym, że testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy (art. 942 Kodeksu cywilnego) oraz może go sporządzić osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych (art. 944).

Zgodnie z art. 926 § 2 dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą, natomiast § 3 tego przepisu zawiera podobną regulację co do części spadku.  

Jeżeli chodzi o formę testamentu, to Kodeks cywilny przewiduje ich kilka. Najbardziej popularną jest testament własnoręczny oraz notarialny. Testament własnoręczny jest najprostszą formą, musi być w całości napisany przez spadkodawcę pismem ręcznym, przez niego podpisany i opatrzony datą. Powinien zawierać wskazanie osoby spadkodawcy, dane go identyfikujące, wskazanie osoby spadkobiercy, również identyfikujące dane, czy powołanie następuje do całości czy do części spadku.

Najbardziej bezpieczną formą testamentu jest jednak sporządzenie go przez notariusza, ponieważ taki testament zabezpiecza przed ewentualnym podważeniem.

Dla ustalenia ewentualnego prawa do zachowku należałoby ustalić krąg spadkobierców, którzy dziedziczyliby po Pani jak i po mężu, gdyby testamentu nie było. W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa, dziedziczy małżonek oraz rodzice, przy czym udział małżonka wynosi połowę spadku. W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa i jeden z rodziców nie żyje dziedziczy:

  • małżonek,
  • żyjący rodzic,
  • rodzeństwo, a jeżeli któreś z nich nie dożyło otwarcia spadku – ich zstępni, przy czym udział spadkowy małżonka dziedziczącego wraz z żyjącym rodzicem, rodzeństwem lub ich zstępnymi wynosi połowę.
  •  

W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa, małżonka, rodziców, rodzeństwa bądź zstępnych rodzeństwa:

  • dziadkowie, w częściach równych,
  • jeśli dziadkowie nie dożyli otwarcia spadku, ich miejsce zajmują ich zstępni (stryjowie, wujowie, ciotki).

W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił nikogo z wymienionych powyżej, uprawnieni do dziedziczenia są pasierbowie, a w przypadku ich braku dziedziczy gmina lub Skarb Państwa.

Instytucja zachowku uregulowana w Kodeksie cywilnym, w art. 991 wymienia krąg osób uprawnionych do wystąpienia z takim roszczeniem, są to: zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Pomimo więc tego, że rodzeństwo jest uprawnione do dziedziczenia (przede wszystkim po Pani), to nie jest to grupa, której przysługuje roszczenie o zachowek. Mając na uwadze wymienionych przez Panią członków rodziny, do zachowku uprawniona byłaby wyłącznie mama Pani męża.

Wysokość zachowku wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadłby w dziedziczeniu ustawowym (jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości tego udziału). Zgodnie z art. 991 § 2 jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Jeżeli nie chcą Państwo, aby osobie uprawnionej do zachowku przysługiwało takie roszczenie, proszę pomyśleć nad wydziedziczeniem. Jest to instytucja uregulowana w Kodeksie cywilnym, której zastosowanie pozbawia wydziedziczonego prawa do żądania zachowku, czyli pozbawia osobę uprawnioną, która byłaby powołana do spadku w ramach dziedziczenia ustawowego, a wskutek zapisu testamentu nie została spadkobiercą, roszczenia o zapłatę sumy pieniężnej.

Wydziedziczenia można dokonać jedynie w testamencie. Zgodnie z art. 1009 przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z jego treści. Art. 1008 wymaga, aby przyczyna wydziedziczenia odwoływała się do zachowania uprawnionego do zachowku, musi więc dotyczyć konkretnej osoby wskazanej w testamencie.

Przepis ten stanowi, iż „spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych”.

Tak więc ważność i skuteczność wydziedziczenia zależy od:

  1. dokonania go w ważnym testamencie;
  2. dokonania go z przyczyny wymienionej w art. 1008;
  3. nieprzebaczenia przez spadkodawcę osobie uprawnionej do zachowku.

Dla skuteczności wydziedziczenia istotne jest, czy przyczyny wymienione w testamencie były zgodne z rzeczywistością. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na osobie, która twierdzi, że doszło do skutecznego wydziedziczenia (wyrok SA w Krakowie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I ACa 99/13; wyrok SA w Szczecinie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I ACa 304/13). Późniejsza zmiana istniejącej sytuacji może mieć znaczenie dla oceny, czy stan uzasadniający wydziedziczenie miał rzeczywiście charakter trwały. Osoba wydziedziczona może również starać się podważyć testament.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Testament spisany cudzą ręką

Dziadkowie zapisali dom i gospodarstwo wujkowi, który nigdy się nie ożenił i nie miał dzieci. W domu mieszkały z nim od zawsze dwie ciocie...

Czy spadkobierca jest uprawniony znać treść testamentu przed śmiercią spadkodawcy?

Czy spadkobierca jest uprawniony znać treść testamentu notarialnego przed śmiercią spadkodawcy i przed jego otwarciem?

Jak napisać testament, który będzie uwzględniał decyzje w sprawie mieszkania?

Jestem właścicielką mieszkania (spółdzielcze własnościowe), które należało do mnie, zanim wyszłam ponownie za mąż. Chciałabym, by w razie mojej...

Zapisany w testamencie majątek dla partnerki życiowej, odrzucenie spadku

Niedawno zmarł mój ojciec. Pozostawił testament, w którym cały swój majątek przepisał swojej partnerce, z którą mieszkał w związku...

Sprzedaż mieszkania rodziców zapisanego w testamencie gdy żyje matka

Sprzedaż mieszkania rodziców zapisanego w testamencie gdy żyje matka

Posiadam testament napisany przez rodziców, że po ich śmierci ich mieszkanie własnościowe przejdzie na mnie. Ojciec nie żyje, a matka jest...

Testament wzajemny bezdzietnego małżeństwa

Testament wzajemny bezdzietnego małżeństwa

Czy jeśli małżonkowie bezdzietni przepisaliby cały majątek spadkowy testamentem wzajemnym na siebie, to czy zamknie to całym rodzinom małżonków...

Nieruchomość dla wnuka w formie testamentu

Nieruchomość dla wnuka w formie testamentu

Mojego syna wydziedziczyliśmy z ważnych powodów rodzinnych, ale mamy trzech wnuków i jednego z nich chcielibyśmy obdarować nieruchomością....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »