Wzory pism › Oświadczenie o odrzuceniu spadku
Wzór pisma · prawo spadkoweTen wzór jest dla Ciebie, jeżeli chcesz uwolnić się od długów spadkowych i nie chcesz dziedziczyć po zmarłym. Po skutecznym odrzuceniu spadku jesteś traktowany tak, jakbyś nie dożył jego otwarcia, a Twój udział przechodzi na kolejne osoby (najczęściej Twoje dzieci).
Oświadczeniem o odrzuceniu spadku spadkobierca rezygnuje z dziedziczenia w całości — zarówno z majątku, jak i z długów spadkowych. Składa się je przed notariuszem albo przed sądem, w nieprzekraczalnym terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania.
Odrzucenie dotyczy całego spadku — nie można odrzucić tylko długów, a zatrzymać majątku. Skutek jest taki, że spadkobiercę pomija się przy dziedziczeniu, a jego udział przypada osobom, które dziedziczyłyby, gdyby nie dożył otwarcia spadku.
Jeżeli zależy Ci tylko na ograniczeniu odpowiedzialności za długi do wartości spadku, zamiast odrzucenia rozważ przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Pobrany plik zawiera edytowalny wzór oświadczenia. Wystarczy uzupełnić dane i dopasować treść do tego, czy oświadczenie składasz u notariusza, czy w sądzie.
Poniższy fragment pokazuje istotę oświadczenia. W gotowym piśmie trzeba je dopasować do sprawy, zwłaszcza gdy odrzucasz spadek także w imieniu dziecka.
| Rodzaj pisma | Oświadczenie spadkowe (składane przed notariuszem albo przed sądem) |
|---|---|
| Kto może złożyć | Spadkobierca powołany do dziedziczenia — z ustawy albo z testamentu; za małoletniego — rodzic lub opiekun (po spełnieniu warunków) |
| Właściwy organ | Dowolny notariusz albo sąd rejonowy miejsca zamieszkania lub pobytu składającego (oświadczenie można też złożyć w toku sprawy spadkowej przed sądem spadku) |
| Termin | 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania — termin nieprzekraczalny (zawity) |
| Opłata | U notariusza — taksa za przyjęcie oświadczenia (rzędu kilkudziesięciu złotych + VAT) oraz opłata za wypisy; w sądzie — opłata od wniosku o odebranie oświadczenia |
| Podstawa prawna | art. 1012, art. 1015 i art. 1020 Kodeksu cywilnego |
Oświadczenie można złożyć na dwa sposoby: u dowolnego notariusza (zwykle od ręki) albo przed sądem rejonowym. Wybór notariusza jest najczęściej najszybszy w prostych sprawach dorosłych spadkobierców.
Droga sądowa bywa konieczna m.in. przy odrzucaniu spadku w imieniu małoletniego dziecka albo gdy oświadczenie składasz już w toku toczącego się postępowania spadkowego. Niezależnie od formy, najważniejsze jest dotrzymanie 6-miesięcznego terminu.
Do oświadczenia (zwłaszcza w sądzie) warto przygotować dokumenty potwierdzające zgon spadkodawcy i Twoje powołanie do spadku.
Uwaga: odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka zwykle wymaga zgody sądu opiekuńczego. Od 15 listopada 2023 r. w prostych sprawach — gdy rodzic sam wcześniej odrzucił spadek, a dziecko dziedziczy wyłącznie wskutek tego odrzucenia i odrzucają wszyscy uprawnieni — zgoda sądu może nie być potrzebna. Warunki warto sprawdzić w konkretnej sprawie.
Po odrzuceniu spadku jesteś traktowany tak, jakbyś nie dożył jego otwarcia. Twój udział przechodzi na osoby, które dziedziczyłyby w dalszej kolejności — najczęściej na Twoje dzieci, a gdy ich nie ma, na dalszych krewnych.
Dlatego odrzucenie w zadłużonym spadku często wywołuje „efekt domina”: kolejne osoby również muszą złożyć oświadczenia w swoim terminie, w tym rodzice w imieniu małoletnich dzieci. Warto zaplanować to z wyprzedzeniem, aby żadna osoba nie przekroczyła swojego terminu.
Samo odrzucenie nie kończy zwykle sprawy w rodzinie. Po nim mogą być potrzebne kolejne kroki:
Od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania — zwykle od dnia śmierci spadkodawcy, a dla dalszych spadkobierców od dnia, w którym dowiedzieli się o odrzuceniu przez osobę dziedziczącą przed nimi.
Po upływie terminu następuje przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza — odpowiadasz za długi, ale tylko do wartości spadku. W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest uchylenie się od skutków oświadczenia przed sądem.
Nie. Spadek przyjmuje się albo odrzuca w całości. Nie można zatrzymać majątku, a pozbyć się samych długów.
Jeżeli po Twoim odrzuceniu dzieci dochodzą do dziedziczenia, a spadek jest zadłużony — zwykle tak. Odrzucenie za małoletniego co do zasady wymaga zgody sądu opiekuńczego; od 15 listopada 2023 r. w prostych sprawach może nie być potrzebne.
U notariusza zwykle szybciej i wygodniej. Sąd bywa konieczny m.in. przy odrzucaniu w imieniu małoletnich albo w toku trwającego postępowania spadkowego.
Co do zasady nie. Skuteczne oświadczenie jest definitywne; jego skutki można podważyć tylko wyjątkowo, np. gdy złożono je pod wpływem błędu lub groźby — wówczas konieczne jest postępowanie sądowe.
To zależy od sytuacji. Odrzucenie spadku i uprawnienie do zachowku to odrębne kwestie — przy wątpliwościach skonsultuj sprawę z prawnikiem.
Powiązane: wszystkie wzory pism spadkowych · Kodeks cywilny — spadki · zapytaj prawnika
Wzór ma charakter informacyjny i wymaga dostosowania do indywidualnej sprawy. Nie stanowi porady prawnej. Przed złożeniem pisma sprawdź aktualne wymogi sądu/organu, opłaty i załączniki.