Pobierz wzór pozwu o zapłatę zachowku albo zleć jego przygotowanie prawnikowi
Ten wzór jest dla Ciebie, jeżeli jako osoba najbliższa zostałeś pominięty w testamencie albo nie otrzymałeś należnego zachowku. Zachowek jest roszczeniem o zapłatę sumy pieniężnej — dochodzi się go pozwem przeciwko spadkobiercy lub obdarowanemu.
Do czego służy pozew o zachowek?
Pozwem o zapłatę zachowku uprawniony (zstępny, małżonek lub rodzic spadkodawcy, który dziedziczyłby z ustawy) domaga się od spadkobiercy zapłaty sumy odpowiadającej zachowkowi. Co do zasady jest to połowa wartości udziału ustawowego (2/3 dla małoletniego zstępnego albo osoby trwale niezdolnej do pracy).
Zachowek nie daje prawa do konkretnej rzeczy ze spadku — jest roszczeniem pieniężnym. Najpierw warto wezwać zobowiązanego do zapłaty, a dopiero potem składać pozew.
Wartość przedmiotu sporu decyduje o właściwości sądu i wysokości opłaty. Do oszacowania kwoty pomocny jest kalkulator zachowku.
Kiedy użyć tego wzoru?
- gdy zostałeś pominięty w testamencie, choć dziedziczyłbyś z ustawy,
- gdy otrzymałeś mniej, niż wynosi należny Ci zachowek,
- gdy spadkodawca rozdał majątek w darowiznach z pokrzywdzeniem uprawnionego,
- gdy wezwanie do dobrowolnej zapłaty zachowku nie przyniosło skutku,
- gdy zbliża się termin przedawnienia roszczenia o zachowek.
Co zawiera wzór?
Pobrany plik zawiera edytowalny wzór pozwu, który dopasujesz do swojej sprawy (strony, wartość, żądanie, uzasadnienie).
- oznaczenie sądu i stron (powód, pozwany),
- wartość przedmiotu sporu i żądaną kwotę zachowku,
- dokładnie określone żądanie zapłaty wraz z odsetkami,
- uzasadnienie: pokrewieństwo, pominięcie, wartość spadku i darowizn,
- wnioski dowodowe (dokumenty, świadkowie, ewentualnie opinia biegłego),
- podpis i listę załączników.
Przykładowy fragment pisma
Poniższy fragment pokazuje istotę żądania pozwu.
Najważniejsze informacje o piśmie
| Rodzaj pisma | Pozew o zapłatę (sprawa cywilna) |
|---|---|
| Kto może złożyć | Uprawniony do zachowku: zstępny, małżonek lub rodzic spadkodawcy, który dziedziczyłby z ustawy |
| Właściwy sąd | Sąd rejonowy albo okręgowy (od wartości przedmiotu sporu — granica 100 000 zł); właściwość przemienna: sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy albo miejsca zamieszkania pozwanego |
| Termin | Roszczenie przedawnia się zasadniczo z upływem 5 lat (art. 1007 K.c.) |
| Opłata | Opłata stosunkowa 5% wartości przedmiotu sporu |
| Podstawa prawna | art. 991, art. 993–995, art. 1000 i art. 1007 Kodeksu cywilnego |
Do którego sądu złożyć pozew?
O właściwości rzeczowej decyduje wartość przedmiotu sporu: do 100 000 zł sprawę rozpozna sąd rejonowy, powyżej — sąd okręgowy. Pozew o zachowek można wnieść do sądu ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy (właściwość przemienna dla spraw ze spadku) albo do sądu miejsca zamieszkania pozwanego.
Od pozwu pobiera się opłatę stosunkową 5% dochodzonej kwoty. Jeżeli nie stać Cię na opłatę, możesz wnioskować o zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wypełnić pismo krok po kroku?
- Ustal krąg uprawnionych i zobowiązanych. Kto dziedziczyłby z ustawy i kto faktycznie nabył majątek.
- Oblicz zachowek. Substrat × udział ustawowy × 1/2 albo 2/3; pomniejsz o świadczenia już otrzymane.
- Wezwij do zapłaty. Pisemne wezwanie wyznacza początek opóźnienia i odsetek.
- Określ wartość sporu i sąd. Od kwoty zależy sąd i opłata 5%.
- Sporządź pozew. Strony, żądanie, uzasadnienie, dowody, załączniki.
- Złóż pozew i opłać. Dołącz odpis dla strony przeciwnej.
Jakie załączniki dołączyć?
Do pozwu dołącz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, dziedziczenie i wartość majątku.
- odpis aktu zgonu spadkodawcy,
- akty stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo,
- postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia,
- testament (jeśli był) oraz dokumenty darowizn,
- dowody wartości majątku spadkowego,
- potwierdzenie wezwania do zapłaty i dowód opłaty od pozwu.
Kto jest powodem, a kto pozwanym?
Powodem jest osoba uprawniona do zachowku (np. pominięte dziecko). Pozwanym jest ten, kto nabył majątek kosztem uprawnionego — najczęściej spadkobierca powołany w testamencie, a w określonych sytuacjach również obdarowany.
Jeżeli zachowek został tylko częściowo zaspokojony, dochodzi się różnicy (roszczenie o uzupełnienie zachowku).
Kiedy nie używać tego wzoru bez konsultacji?
- gdy w spadku były duże darowizny, zapisy windykacyjne lub fundacja rodzinna,
- gdy wartość majątku jest sporna i potrzebny będzie biegły,
- gdy zobowiązany podnosi zarzut wydziedziczenia lub zrzeczenia się dziedziczenia,
- gdy zbliża się przedawnienie i liczy się każdy dzień.
Najczęstsze błędy
- zaniżenie lub zawyżenie wartości przedmiotu sporu (błędna opłata i sąd),
- pominięcie darowizn doliczanych do substratu zachowku,
- brak wcześniejszego wezwania do zapłaty (odsetki, koszty),
- skierowanie pozwu przeciwko niewłaściwej osobie,
- przeoczenie terminu przedawnienia roszczenia.
Sprawy o zachowek bywają sporne i dowodowo trudne — warto, by pozew przygotował prawnik. Opisz sprawę prawnikowi i poproś o sprawdzenie pisma › — wycena jest bezpłatna.
Co dzieje się po złożeniu pozwu?
Sąd doręcza pozew pozwanemu i wyznacza dalszy tok sprawy.
- pozwany może uznać żądanie, zaproponować ugodę albo wdać się w spór,
- sąd przeprowadza postępowanie dowodowe (dokumenty, świadkowie, biegły),
- po wyroku możliwe są apelacja i — w razie potrzeby — egzekucja komornicza.
Powiązane wzory i poradniki
- Kalkulator zachowku – Oszacuj kwotę roszczenia przed złożeniem pozwu.
- Stwierdzenie nabycia spadku – Najpierw potwierdź, kto dziedziczy.
- Kodeks cywilny — zachowek – Art. 991 i nast. o zachowku.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ile wynosi zachowek?
Co do zasady połowa wartości udziału, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Dla małoletniego zstępnego albo osoby trwale niezdolnej do pracy — 2/3 tego udziału.
Od kogo żądać zachowku?
Przede wszystkim od spadkobiercy, który nabył majątek. W określonych przypadkach roszczenie kieruje się także przeciwko osobie obdarowanej przez spadkodawcę.
Ile czasu mam na pozew o zachowek?
Roszczenie przedawnia się zasadniczo po 5 latach (art. 1007 K.c.); początek biegu zależy od podstawy — np. od ogłoszenia testamentu albo otwarcia spadku przy roszczeniu przeciwko obdarowanemu.
Ile kosztuje pozew o zachowek?
Opłata sądowa wynosi 5% dochodzonej kwoty (wartości przedmiotu sporu). Przy trudnej sytuacji finansowej można wnioskować o zwolnienie od kosztów.
Wzór ma charakter informacyjny i wymaga dostosowania do indywidualnej sprawy. Nie stanowi porady prawnej. Przed złożeniem pisma sprawdź aktualne wymogi sądu/organu, opłaty i załączniki.