Wzory pism › Pozew o zapłatę zachowku

Pozew o zapłatę zachowku — wzór (DOCX i PDF)

Stan prawny na dzień: 23.06.2026  •  Wzór pisma (DOCX i PDF)

Konsultacja prawna: Anna Wiśniewska, radca prawny
Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego · Stan prawny: 23.06.2026 · Materiał informacyjny, nie stanowi porady prawnej.

Do czego służy pozew o zachowek?

Pozwem o zapłatę zachowku uprawniony (zstępny, małżonek lub rodzic spadkodawcy, który dziedziczyłby z ustawy) domaga się od spadkobiercy zapłaty sumy odpowiadającej zachowkowi. Co do zasady jest to połowa wartości udziału ustawowego (2/3 dla małoletniego zstępnego albo osoby trwale niezdolnej do pracy).

Zachowek nie daje prawa do konkretnej rzeczy ze spadku — jest roszczeniem pieniężnym. Najpierw warto wezwać zobowiązanego do zapłaty, a dopiero potem składać pozew.

Wartość przedmiotu sporu decyduje o właściwości sądu i wysokości opłaty. Do oszacowania kwoty pomocny jest kalkulator zachowku.

Kiedy użyć tego wzoru?

• gdy zostałeś pominięty w testamencie, choć dziedziczyłbyś z ustawy,
• gdy otrzymałeś mniej, niż wynosi należny Ci zachowek,
• gdy spadkodawca rozdał majątek w darowiznach z pokrzywdzeniem uprawnionego,
• gdy wezwanie do dobrowolnej zapłaty zachowku nie przyniosło skutku,
• gdy zbliża się termin przedawnienia roszczenia o zachowek.

Co zawiera wzór?

Pobrany plik zawiera edytowalny wzór pozwu, który dopasujesz do swojej sprawy (strony, wartość, żądanie, uzasadnienie).

• oznaczenie sądu i stron (powód, pozwany),
• wartość przedmiotu sporu i żądaną kwotę zachowku,
• dokładnie określone żądanie zapłaty wraz z odsetkami,
• uzasadnienie: pokrewieństwo, pominięcie, wartość spadku i darowizn,
• wnioski dowodowe (dokumenty, świadkowie, ewentualnie opinia biegłego),
• podpis i listę załączników.

Przykładowy fragment pisma

Poniższy fragment pokazuje istotę żądania pozwu.

Najważniejsze informacje o piśmie

Do którego sądu złożyć pozew?

O właściwości rzeczowej decyduje wartość przedmiotu sporu: do 100 000 zł sprawę rozpozna sąd rejonowy, powyżej — sąd okręgowy. Pozew o zachowek można wnieść do sądu ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy (właściwość przemienna dla spraw ze spadku) albo do sądu miejsca zamieszkania pozwanego.

Od pozwu pobiera się opłatę stosunkową 5% dochodzonej kwoty. Jeżeli nie stać Cię na opłatę, możesz wnioskować o zwolnienie od kosztów sądowych.

Jak wypełnić pismo krok po kroku?

1. Ustal krąg uprawnionych i zobowiązanych. Kto dziedziczyłby z ustawy i kto faktycznie nabył majątek.
2. Oblicz zachowek. Substrat × udział ustawowy × 1/2 albo 2/3; pomniejsz o świadczenia już otrzymane.
3. Wezwij do zapłaty. Pisemne wezwanie wyznacza początek opóźnienia i odsetek.
4. Określ wartość sporu i sąd. Od kwoty zależy sąd i opłata 5%.
5. Sporządź pozew. Strony, żądanie, uzasadnienie, dowody, załączniki.
6. Złóż pozew i opłać. Dołącz odpis dla strony przeciwnej.

Jakie załączniki dołączyć?

Do pozwu dołącz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, dziedziczenie i wartość majątku.

• odpis aktu zgonu spadkodawcy,
• akty stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo,
• postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia,
• testament (jeśli był) oraz dokumenty darowizn,
• dowody wartości majątku spadkowego,
• potwierdzenie wezwania do zapłaty i dowód opłaty od pozwu.

Kto jest powodem, a kto pozwanym?

Powodem jest osoba uprawniona do zachowku (np. pominięte dziecko). Pozwanym jest ten, kto nabył majątek kosztem uprawnionego — najczęściej spadkobierca powołany w testamencie, a w określonych sytuacjach również obdarowany.

Jeżeli zachowek został tylko częściowo zaspokojony, dochodzi się różnicy (roszczenie o uzupełnienie zachowku).

Kiedy nie używać tego wzoru bez konsultacji?

• gdy w spadku były duże darowizny, zapisy windykacyjne lub fundacja rodzinna,
• gdy wartość majątku jest sporna i potrzebny będzie biegły,
• gdy zobowiązany podnosi zarzut wydziedziczenia lub zrzeczenia się dziedziczenia,
• gdy zbliża się przedawnienie i liczy się każdy dzień.

Najczęstsze błędy

• zaniżenie lub zawyżenie wartości przedmiotu sporu (błędna opłata i sąd),
• pominięcie darowizn doliczanych do substratu zachowku,
• brak wcześniejszego wezwania do zapłaty (odsetki, koszty),
• skierowanie pozwu przeciwko niewłaściwej osobie,
• przeoczenie terminu przedawnienia roszczenia.

Co dzieje się po złożeniu pozwu?

Sąd doręcza pozew pozwanemu i wyznacza dalszy tok sprawy.

• pozwany może uznać żądanie, zaproponować ugodę albo wdać się w spór,
• sąd przeprowadza postępowanie dowodowe (dokumenty, świadkowie, biegły),
• po wyroku możliwe są apelacja i — w razie potrzeby — egzekucja komornicza.

Powiązane wzory i poradniki

Najczęstsze pytania (FAQ)

Ile wynosi zachowek?

Co do zasady połowa wartości udziału, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Dla małoletniego zstępnego albo osoby trwale niezdolnej do pracy — 2/3 tego udziału.

Od kogo żądać zachowku?

Przede wszystkim od spadkobiercy, który nabył majątek. W określonych przypadkach roszczenie kieruje się także przeciwko osobie obdarowanej przez spadkodawcę.

Ile czasu mam na pozew o zachowek?

Roszczenie przedawnia się zasadniczo po 5 latach (art. 1007 K.c.); początek biegu zależy od podstawy — np. od ogłoszenia testamentu albo otwarcia spadku przy roszczeniu przeciwko obdarowanemu.

Ile kosztuje pozew o zachowek?

Opłata sądowa wynosi 5% dochodzonej kwoty (wartości przedmiotu sporu). Przy trudnej sytuacji finansowej można wnioskować o zwolnienie od kosztów.

Powiązane: wszystkie wzory pism spadkowych  ·  Kodeks cywilny — spadki  ·  zapytaj prawnika

Wzór ma charakter informacyjny i wymaga dostosowania do indywidualnej sprawy. Nie stanowi porady prawnej. Przed złożeniem pisma sprawdź aktualne wymogi sądu/organu, opłaty i załączniki.