Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak załatwić sprawy spadkowe mimo braku kontaktu z bratem?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-07-08

Szesnaście lat temu zmarła moja mama, pozostawiając małą nieruchomość. Spadkobiercami jestem ja i brat. Brat nie interesuje się spadkiem, mimo prób kontaktu nie mam od niego żadnych wieści, prawdopodobnie nie ma go w kraju. W jaki sposób załatwić sprawę spadkową, mimo braku kontaktu z bratem? Podatki płacę ja. Domek wymaga remontu, a nie chcę inwestować w coś, co nie należy w całości do mnie. Jak rozwiązać ten problem?

W Pani sytuacji nie ma innej możliwości jak przeprowadzenie działu spadku i tym samym ostateczne rozstrzygnięcie kwestii własnościowych po Pani mamie. O dział spadku może wystąpić każdy ze spadkobierców.

Jak rozumiem posiada Pani już postanowienie spadkowe po mamie, w którym do dziedziczenia zostali powołani Pani oraz brat. Może Pani zatem bez problemu przeprowadzić procedurę podziału spadku.

Zgodnie z art. 1037 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy (aktu notarialnego) między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Do przeprowadzenia działu spadku należy przedłożyć przede wszystkim postanowienie sądu bądź akt poświadczenia dziedziczenia stwierdzający nabycie spadku. Z dokumentów tych wynikać będzie krąg spadkobierców. Spadkobiercy do dokonania działu spadku powinni dostarczyć tytuły prawne spadkodawcy do poszczególnych składników majątku spadkowego, np. aktualny odpis księgi wieczystej, akt własności ziemi, akt uzyskania własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. Jeśli w skład spadku wchodzi nieruchomość gruntowa, to oprócz aktualnego odpisu księgi wieczystej należy dołączyć aktualny wypis z rejestru gruntów, a gdy chodzi o spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu bądź lokal stanowiący odrębną nieruchomość – zaświadczenie ze spółdzielni bądź od zarządcy nieruchomości o niezaleganiu w bieżących opłatach.

Dział spadku można przeprowadzić u każdego notariusza (pod warunkiem że będzie zgoda między spadkobiercami co do działu spadku) lub w sądzie.

Jeśli chodzi o koszty notarialne działu spadku, to podstawą do określenia maksymalnej stawki taksy notarialnej jest ogólna wartość majątku podlegającego działowi.

Koszty notarialne oblicza notariusz w zależności od tego, jaką stawkę przyjmie. Stawki określone są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28.06.2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.

Maksymalna stawka taksy notarialnej jest zależna od wartości majątku podlegającego działowi, wynosi od wartości majątku:

  • do 3000 zł – maksymalna opłata 100 zł,
  • powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł,
  • powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
  • powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
  • powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000zł,
  • powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł,
  • powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowiźnie więcej niż 7500 zł.

Powyższe kwoty są kwotami maksymalnymi, jakie może naliczyć notariusz. Do kwot tych notariusz doliczy 23% podatku VAT.

Notarialny dział spadku jest szybszy i nie tak sformalizowany jak sądowy, jednakże dużo droższy. Notarialny dział spadku można załatwić w ciągu jednego dnia.

Co się tyczy trybu sądowego działu spadku:

We wniosku o dział spadku (który składa się do sądu właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli tego nie można ustalić – ze względu na położenie majątku spadkowego) należy powołać:

  • postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia,
  • spis inwentarza,
  • jak również podać, jakie spadkodawca sporządził testamenty, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują.

Jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu.

W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy, należy więc dołączyć odpis z księgi wieczystej.

W postępowaniu spadkowym zarówno skład, jak i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd, który dokonuje tego na podstawie wyjaśnień uczestników postępowania. Od prawidłowego ustalenia wartości majątku spadkowego zależy obliczenie wielkości poszczególnych sched spadkowych przypadających na rzecz poszczególnych współspadkobierców.

W postępowaniu o dział spadku jego stan ustala się według chwili otwarcia spadku, a więc chwili śmierci spadkodawcy, a wartość spadku według cen z chwili dokonania działu spadku. Oznacza to, że przy podziale sąd będzie uwzględniał wartość nieruchomości na dzień dokonywania działu.

Jeżeli uczestnicy zgodnie określą wartość przedmiotów wchodzących w skład spadku sąd nie będzie ustalał wartości przedmiotów spadkowych. W przypadku sporu pomiędzy uczestnikami co do wartości poszczególnych przedmiotów spadkowych sąd powoła biegłego.

Sposób dokonania działu spadku:

Z punktu widzenia sposobu dokonania działu spadku, zarówno w trybie umownym, jak i spadkowym, można wyróżnić:

  1. podział fizyczny spadku – podział w naturze,
  2. przyznanie przedmiotów spadkowych jednemu spadkobiercy, z obowiązkiem (lub bez) spłaty pozostałych,
  3. podział cywilny – polega na sprzedaży przedmiotów wchodzących w skład spadku i podziale uzyskanej w tej sumy między współspadkobiercami.

Wniosek o dział spadku powinien być należycie opłacony. Opłata od wniosku jest stała i wynosi 500 zł, a jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt działu spadku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 zł. Jeżeli wniosek o dział spadku zawiera żądanie zniesienia współwłasności, opłata wynosi 1000 zł, a jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 zł.

Jak zatem Pani widzi postępowanie przed notariuszem jest prostsze, szybsze, ale za to droższe. Z kolei plusem postępowania przed sądem jest to, że jest tańsze. Sądowy dział spadku jest faktycznie najtańszą formą przeprowadzenia postępowania działowego, jeżeli w skład spadku wchodzą przedmioty majątkowe o dużej wartości.

Jeżeli uda się Pani jednak porozumieć z bratem, wówczas możecie Państwo bez problemu dokonać zgodnego podziału spadku przed notariuszem albo przed sądem. Jeżeli jednak zgody brata na zaproponowany przez Panią podział nie będzie (a z Pani opisu tak wynika), wówczas powinna Pani złożyć do sądu wniosek o dział spadku wedle zaproponowanego przez Panią sposobu (czyli np. otrzymanie całości nieruchomości na własność i spłatę brata). Sąd po przeprowadzeniu postępowania zdecyduje ostatecznie jak spadek (w tym nieruchomość) zostanie podzielony.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Jak sprawiedliwie podzielić nieruchomości?

Ja i siostra otrzymałyśmy spadek po zmarłych rodzicach. Są to nieruchomości rolne i budowlane oraz stary, rozwalony dom. Siostra chce przejąć...

Denominacja kwoty przy ustalaniu wartości spadku

We wniosku o dział spadku należy podać wartość otrzymanych prezentów. W moim przypadku jest to dopłata do mieszkania własnościowego dokonana...

Dział spadku bez jednego spadkobiercy

Jestem jednym z trzech spadkobierców mieszkania po zmarłym ojcu. Spadek został orzeczeniem sądu podzielony na równe części bez udziału jednego ze...

Podział majątku między dzieci za życia rodzica

Moje pytanie dotyczy podziału majątku między dzieci za życia rodzica. Tata od 6 lat nie żyje. Jest mama i trójka dorosłych dzieci. Wszyscy mieszkamy...

Co po stwierdzeniu nabycia spadku? – procedury spadkowe

Złożyłam dzisiaj w sądzie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu, który zmarł 18 lat temu i zostawił testament. W tym testamencie...

Zgodny podział majątku spadkowego – jak przeprowadzić?

Pół roku temu zmarła moja mama, pozostawiając testament. Całą swoją część majątku (współwłasność z ojcem) zapisała dla mnie (jest to działka...

Odpis części nieruchomości a dział spadku

W 2010 roku zmarła moja mama, tata żyje, do podziału jest gospodarstwo rolne z nieruchomością gruntową z budynkami i domem mieszkalnym. Mam...

Udział w spadku – jak dzieci mogą przekazać ojcu?

Siedem lat temu zmarła moja mama, nie pozostawiła testamentu. Nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Chcemy zrzec się swoich części na rzecz ojca....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »