Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Przejęcie firmy pozostawionej przez zmarłą mamę, jakie formalności należy dopełnić?

• Data: 2026-03-30 • Autor: Katarzyna Nosal

We wrześniu ubiegłego roku zmarła moja mama, która prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą. Jestem jej zarządcą sukcesyjnym. Przed śmiercią mama podarowała mi budynek (jej własność), w którym prowadziła JDG, ale nie zdążyła przepisać na mnie przedsiębiorstwa. W spadku pozostawiła przedsiębiorstwo, którego jestem zarządcą sukcesyjnym, oraz działkę niezwiązaną z przedsiębiorstwem. Do spadku po niej uprawniony jestem ja i moje dwie siostry. Uzgodniliśmy między sobą, że ja będę prowadzić dalej firmę mamy, a siostry wezmą działkę. Jakie kroki powinienem teraz podjąć, abym mógł prowadzić działalność już pod swoim nazwiskiem? Czy najpierw należy sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia przed upływem 6 miesięcy od śmierci mamy? Czy w momencie poświadczenia dziedziczenia firma mamy ulega likwidacji?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Przejęcie firmy pozostawionej przez zmarłą mamę, jakie formalności należy dopełnić?

Stwierdzenie nabycia spadku

Przeanalizowałam dokładnie przepisy związane z zarządem sukcesyjnym i sama ustawa regulująca majątek w spadku i zarząd sukcesyjny nie wskazuje na odmienne od Kodeksu cywilnego zasady postępowania z przedsiębiorstwem w spadku w zakresie czynności związanych z dziedziczeniem. Nie omawiam tu kwestii związanych z prowadzeniem zarządu, ponieważ – jak rozumiem – jest Pan, jako prowadzący aktualnie przedsiębiorstwo, z nimi zapoznany.

Zgodnie z art. 1027 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) „Względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia”. W związku z tym w pierwszej kolejności należy uzyskać stwierdzenie nabycia spadku. Najszybciej będzie w tym konkretnym przypadku skorzystać z opcji poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Jeśli wszyscy spadkobiercy są dostępni i mogą stawić się w jednym miejscu w tym samym czasie, to notariusz może sporządzić protokół dziedziczenia wraz z wcześniejszymi oświadczeniami o przyjęciu spadku, a następnie wydać poświadczenia dziedziczenia niemal od ręki (chociaż w niektórych miejscowościach terminy do notariusza mogą być dłuższe, ale i tak są krótsze niż oczekiwanie na sprawę w sądzie).

Co więcej, nie jestem tu pewna co do praktyki notariuszy, w mojej ocenie nic nie stoi na przeszkodzie, by nawet tego samego dnia dokonać działu spadku. Poświadczenie dziedziczenia notariusz musi zarejestrować w systemie elektronicznym. Odbywa się to w czasie rzeczywistym. Zarejestrowane poświadczenie ma tę samą funkcję, co prawomocne stwierdzenie nabycia spadku. Być może jednak trzeba będzie podjąć dodatkowe czynności związane z ustaleniem wartości spadku (udokumentowaniem wszystkich rozliczeń), ale znów – nie będą to odległe terminy.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Przejęcie przedsiębiorstwa po zmarłej matce

Aby mógł Pan wstąpić do przedsiębiorstwa jako właściciel, należy dokonać działu spadku, przypisując poszczególne składniki spadku poszczególnym spadkobiercom. Ponieważ mamy tu nieruchomość i przedsiębiorstwo, a Państwo są zgodni, można to uczynić w formie umowy przed notariuszem. Już tam ustalone zostanie, że staje się Pan właścicielem przedsiębiorstwa, a siostry właścicielkami (współwłaścicielkami) nieruchomości – możecie dokonać rozliczeń, spłat do wartości udziałów.

Po dziale musi Pan założyć własną działalność (stać się dla CEIDG przedsiębiorcą), a działalność mamy wykreślić. W ten sposób nie będzie przerwy w prowadzeniu firmy, chociaż nazwa i NIP firmy ulegną zmianie.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Przykłady

Prowadzenie firmy po śmierci ojca

Pan Marek prowadził z ojcem zakład stolarski. Po śmierci ojca chciał przejąć firmę, by dalej obsługiwać dotychczasowych klientów. Mimo że w rodzinie nie było sporu co do dziedziczenia urząd skarbowy i banki wymagały dokumentu potwierdzającego jego prawa do spadku. Rodzina udała się do notariusza, który sporządził protokół dziedziczenia i akt poświadczenia dziedziczenia. Tego samego dnia dokonali działu spadku – pan Marek przejął firmę, a siostry dostały inne składniki majątku. Następnie założył własną działalność, a firmę ojca wykreślono. Nie było przerwy w działalności zakładu.

 

Odziedziczenie firmy po wujku

Pan Jan i jego dwie siostry odziedziczyli spadek po zmarłym wujku (w tym małą firmę remontową). Złożyli u notariusza oświadczenia o przyjęciu spadku i uzyskali poświadczenie dziedziczenia. Następnie sporządzili umowę działu spadku, zgodnie z którą pan Jan otrzymał przedsiębiorstwo, a siostry – udziały w nieruchomościach i środkach finansowych. Dzięki temu pan Jan mógł zarejestrować nową działalność gospodarczą na swoje nazwisko i kontynuować prowadzenie firmy bez przestojów.

 

Brak stwierdzenia nabycia spadku – problemy z kontynuacją działalności

Pan Tomasz prowadził firmę po zmarłym wuju w ramach zarządu sukcesyjnego, który ustanowił tuż po śmierci krewnego. Chociaż formalnie działał legalnie, nie mógł zmienić żadnych danych w CEIDG ani otworzyć nowego konta firmowego, bo nie miał stwierdzenia nabycia spadku. Po kilku miesiącach rodzina udała się do sądu, ale postępowanie się przeciągało. Gdy w końcu uzyskali postanowienie sądu o nabyciu spadku, mogli dokonać działu spadku, a pan Tomasz formalnie został właścicielem firmy. Wcześniejsze opóźnienie spowodowało jednak utratę kilku klientów, którzy nie chcieli czekać na uporządkowanie spraw prawnych.

Podsumowanie

Artykuł omawia praktyczne kwestie związane z dziedziczeniem przedsiębiorstwa po zmarłej osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Kluczowym elementem jest stwierdzenie nabycia spadku. Najszybsze rozwiązanie to uzyskanie notarialnego poświadczenia dziedziczenia, o ile wszyscy spadkobiercy są zgodni i mogą być obecni u notariusza. Po jego uzyskaniu można przeprowadzić dział spadku (także u notariusza), przypisując konkretne składniki majątku odpowiednim osobom. Przejęcie firmy przez spadkobiercę wymaga założenia nowej działalności gospodarczej (z odrębnym NIP-em i nazwą) – dotychczasowa działalność zmarłego podlega wykreśleniu z rejestru. Zarząd sukcesyjny umożliwia tymczasowe prowadzenie firmy po śmierci właściciela, ale do pełnego przejęcia potrzebne są dalsze kroki formalne: potwierdzenie dziedziczenia, dział spadku oraz rejestracja nowej działalności.

Oferta porad prawnych

Zastanawiasz się, jakie formalności trzeba spełnić, aby prawidłowo przejąć przedsiębiorstwo po bliskiej osobie? Skorzystaj z naszych porad prawnych online! Nasi doświadczeni prawnicy pomogą Ci zrozumieć obowiązujące przepisy oraz jasno wskażą, jakie kroki należy podjąć, aby sprawnie i zgodnie z prawem uregulować kwestie dziedziczenia i prowadzenia firmy. Skorzystaj z profesjonalnego wsparcia i uniknij niepotrzebnych komplikacji – skontaktuj się z nami już dziś!

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Katarzyna Nosal

O autorze: Katarzyna Nosal

Radca prawny od 2005 roku, absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Udziela porad z prawa cywilnego, pracy oraz rodzinnego, a także z zakresu procedury cywilnej i administracyjnej. Ma wieloletnie doświadczenie w stosowaniu prawa administracyjnego i samorządowego. Ukończyła również aplikację sądową. Obecnie prowadzi własną kancelarię prawną.


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

rozwodowy.pl