Darowizna, testament i służebność, spokojna starość bez pułapek prawnych
• Data: 2025-10-02 • Autor: Katarzyna Bereda
Jesteśmy małżeństwem od 40 lat. Chciałbym, aby żona została jedyną właścicielką nieruchomości, która obecnie jest naszą wspólną własnością i oboje figurujemy w księdze wieczystej. Jesteśmy zgodni, aby po śmierci obojga dom przypadł naszym dzieciom. Zależałoby mi jedynie na jakiejś gwarancji na wypadek, gdyby żona odeszła pierwsza, żebym mógł tam spokojnie dożyć swoich dni. Jak zrealizować przedstawiony zamiar w świetle prawa?
.jpg)
Na czym polega przekazanie nieruchomości żonie?
Jeżeli Państwa wolą jest przekazanie całości nieruchomości na rzecz żony, a następnie na rzecz dzieci, to jedynym rozwiązaniem jest obecnie przekazanie udziału w nieruchomości w drodze darowizny na rzecz żony – tak aby nieruchomość weszła do jej majątku osobistego, a następnie małżonka sporządzi testament, w którym powoła do dziedziczenia całości masy spadkowej – Państwa dzieci.
Jak najlepiej sporządzić testament?
Zgodnie bowiem z treścią art. 949 Kodeksu cywilnego (K.c.): § 1. Spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. § 2. Jednakże brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.
Testament notarialny czy odręczny? Wady i zalety
Testament własnoręczny cechują przede wszystkim: prostota formy, silna ochrona prywatności testatora co do treści jego rozrządzeń oraz brak kosztów związanych z jego sporządzeniem. Sporządzenie testamentu holograficznego polega na spisaniu treści ostatniej woli przez spadkodawcę.
Prostota tej formy jest jednak pozorna, co niejednokrotnie prowadzi do skutecznego kwestionowania ważności lub skuteczności tak sporządzonych aktów ostatniej woli. Mimo lakonicznego brzmienia, art. 949 K.c. zawiera bowiem pewne rygorystyczne wymagania, których testatorzy mogą nie być świadomi.
Jak zabezpieczyć dalsze zamieszkiwanie w domu?
Z uwagi na trudność w podważeniu proponuję, aby małżonka sporządziła testament notarialny. Jednocześnie, podczas dokonywania darowizny mogą Państwo wskazać służebność osobistą mieszkania w nieruchomości na Pana rzecz, aby miał Pan pewność pozostania w mieszkaniu do końca życia. Wszystkich tych czynności mogą Państwo dokonać podczas jednej wizyty u notariusza.
Przykłady
„Zanim odejdę, chcę mieć pewność” – historia pana Jana. Pan Jan, emeryt z Mazur, postanowił przekazać swój dom żonie w formie darowizny, aby po jego śmierci nie musiała zmagać się z formalnościami spadkowymi. W umowie darowizny ustanowiono na jego rzecz służebność osobistą mieszkania. Dzięki temu miał prawne zabezpieczenie, że nawet jeśli żona odejdzie wcześniej, to będzie mógł mieszkać w domu do końca życia, niezależnie od tego, kto go odziedziczy.
Testament odręczny – dobry, ale czy wystarczający? Pani Zofia spisała testament odręczny, w którym cały majątek zapisała swojej córce. Po jej śmierci, syn zakwestionował dokument – wskazując brak daty oraz nieczytelne fragmenty tekstu. Sąd miał wątpliwości, czy testament był ważny. Gdyby sporządziła testament u notariusza, wszystko byłoby jednoznaczne i spór nie miałby miejsca. Dziś jej córka ostrzega znajomych: „Nie warto oszczędzać na notariuszu, jeśli chodzi o spokój w rodzinie”.
Darowizna z planem na przyszłość. Małżeństwo Kowalskich postanowiło przekazać cały swój dom żonie, która była zdrowsza i bardziej zorganizowana. Mąż jednocześnie poprosił, by przy darowiźnie zawrzeć służebność, a żona obiecała uregulować sprawy testamentowe u notariusza. W ciągu jednej wizyty u notariusza dokonano darowizny, ustanowiono służebność i spisano testament. Dzięki temu oboje czuli się bezpiecznie, a ich dzieci miały jasno określoną przyszłość majątku rodzinnego.
Podsumowanie
Spokojna starość to nie tylko kwestia zdrowia, ale i mądrych decyzji prawnych. Właściwie sporządzona darowizna, przemyślany testament oraz zabezpieczenie w postaci służebności pozwalają uniknąć rodzinnych sporów i dają gwarancję, że najbliżsi będą chronieni – tak za życia, jak i po śmierci.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy przy sporządzeniu testamentu, umowy darowizny lub ustanowieniu służebności? Udzielamy indywidualnych porad prawnych online i przygotowujemy profesjonalne pisma. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.
.jpg "Broń w spadku i niepełnoletni spadkobierca")
.jpg "Podział spadku po zmarłym a jednostki funduszu inwestycyjnego")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Zachowek po darowiznach, gdy spadkodawca rozdał cały majątek za życia
» Jak uregulować formalności po śmierci rodziców – przepisanie umów i postępowanie spadkowe krok po kroku
» Obowiązek wykonania zapisu zwykłego w testamencie
» Dziedziczenie mieszkania po siostrze dziadka a podatek
» Odrzucenie spadku przez dalszą rodzinę, kiedy zaczyna się bieg terminu?
