Testament i umowa o zrzeczenie się dziedziczenia jako sposób na uniknięcie sporu o zachowek

Spisanie testamentu i umowy o zrzeczeniu się dziedziczenia

Państwa zamiarem jest, aby pominięta córka – w zamian za otrzymaną darowiznę lub zapis w testamencie – nie ubiegała się o zachowek. Jedynym rozwiązaniem jest więc sporządzenie przez Pani teścia testamentu, w którym do całości spadku, a więc posiadanego pojazdu, powoła tę swoją córkę. Dobrze byłoby – wobec tego, iż nie wiemy, w jakiej wysokości miałaby ona roszczenie o zachowek – aby zrzekła się jednocześnie dziedziczenia po rodzicu.

Zgodnie z treścią art. 1048 Kodeksu cywilnego (K.c.): Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się po nim dziedziczenia. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Umowę o zrzeczenie się dziedziczenia zawierają: z jednej strony – potencjalny spadkobierca ustawowy, z drugiej zaś – jego przyszły spadkodawca, a więc pominięta córka. Należy przy tym podnieść, iż zrzeczenie się obejmuje jedynie dziedziczenie ustawowe. Nie wyłącza zatem dziedziczenia testamentowego zrzekającego się. Zrzekający się może dziedziczyć na podstawie testamentu sporządzonego zarówno przed zrzeczeniem, jak i po zrzeczeniu się dziedziczenia (tak: uchw. SN z 15.5.1972 r., III CZP 26/72).

Należy także wskazać, iż ustawodawca dla ważności zrzeczenia się dziedziczenia wymaga formy aktu notarialnego. Dlatego zarówno testament, jak i tę umowę można sporządzić jednocześnie u notariusza.

Wyłączenie roszczenia o zachowek

Dopiero taka umowa skutecznie spowoduje, iż siostra Pani męża nie będzie posiadała roszczenia o zachowek. Nawet gdyby po otrzymaniu samochodu jej roszczenie o zachowek przekraczało jego wartość wobec wysokości dokonanych uprzednio na Państwa rzecz darowizn.

Zgodnie bowiem z treścią art. 991 K.c.: § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). § 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1972 r., III CZP 26/72

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.