Depozyt po zmarłym mieszkańcu DPS, leki, ubrania, brak spadkobierców

Faktury za leki wystawione przed śmiercią

Koszty zakupu leków co do zasady stanowią długi spadkowe w rozumieniu art. 922 § 3 k.c. Długi spadkowe obejmują zobowiązania finansowe zmarłego, które nie wygasają z chwilą jego śmierci i przechodzą na spadkobierców.
Mogą one zostać pokryte ze środków pozostawionych przez zmarłego, jednak wyłącznie w ramach postępowania spadkowego lub – w przypadku braku spadkobierców – przez gminę, która dziedziczy spadek z mocy ustawy.
Dom pomocy społecznej ani opiekun prawny nie mają kompetencji do samodzielnego przeznaczenia środków z depozytu na zapłatę takich faktur. Wymagane jest postanowienie sądu, na przykład wydane w trybie zabezpieczenia spadku albo ustanowienia kuratora spadku, o którym mowa w art. 666 k.p.c.

Przekazanie ubrań i rzeczy osobistych po zmarłym

Ubrania oraz inne rzeczy osobiste zmarłego co do zasady wchodzą w skład masy spadkowej.
Do czasu prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku DPS nie może samodzielnie przekazać tych rzeczy innym osobom ani instytucjom, w tym innym mieszkańcom placówki.
W razie braku spadkobierców własność tych rzeczy przechodzi na gminę ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego, zgodnie z art. 935 k.c., jednak również to wymaga potwierdzenia prawomocnym postanowieniem sądu.

Depozyt o wartości niższej niż koszty notarialne

Niska wartość depozytu nie zwalnia z obowiązku przeprowadzenia procedury spadkowej.
Ani DPS, ani opiekun prawny nie są uprawnieni do przekazania środków pieniężnych czy rzeczy innym mieszkańcom placówki, nawet jeśli kwota w depozycie jest symboliczna.
Jedynym podmiotem uprawnionym do nabycia majątku po zmarłym w braku spadkobierców jest gmina, która przejmuje zarówno aktywa, jak i pasywa spadku, na podstawie art. 1023 k.c. Wymaga to jednak uprzedniego stwierdzenia nabycia spadku przez sąd.

Dalsze kroki formalne

W sytuacji, gdy zmarły mieszkaniec DPS nie posiada rodziny ani znanych spadkobierców, należy zawiadomić sąd rejonowy właściwy ze względu na położenie majątku o konieczności zabezpieczenia spadku lub ustanowienia kuratora spadku. Dopiero sąd lub gmina, działając na podstawie prawomocnych orzeczeń, mogą rozporządzać depozytem i rzeczami po zmarłym zgodnie z prawem.
Ani DPS, ani opiekun prawny nie mogą samodzielnie zapłacić faktur za leki z depozytu ani przekazać ubrań czy środków innym mieszkańcom. W braku małżonka, krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo znajdowało się ono za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa, zgodnie z art. 935 k.c.