Dziedziczenie po mężu z którym byłam w separacji
• Data: 2025-08-27 • Autor: Marek Gola
Byliśmy małżeństwem w formalnej separacji, nie było uporządkowana sprawa mieszkania własnościowego. Mąż zmarł i chciałabym się dowiedzieć, co powinnam teraz zrobić, aby uporządkować własność mieszkania i co z dziedziczeniem po mężu. Mamy dwoje dzieci z mężem i jednego syna, który nie jest biologicznym synem męża. Chciałabym, aby po mojej śmierci cała trójka dziedziczyła po równo. Dzieci męża są zgodne, aby się zrzec na mnie swoje udziały i wówczas ja byłabym właścicielką całości, ale nie wiem, jaka powinna być kolejność postępowania. Co i jak powinnam zrobić, kto powinien wystąpić z wnioskiem do sądu o przeprowadzenie postępowania spadkowego? Ja chyba nie, bo nie dziedziczę po zmarłym mężu.
Pozostawanie w separacji a dziedziczenie po śmierci małżonka
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż jeżeli separacja była orzeczona wyrokiem sądu okręgowego, to nie dziedziczy Pani po byłym mężu. W świetle przepisów prawa byliście dla siebie obcymi ludźmi. W tej sytuacji, jeżeli były mąż nie pozostawił po sobie testamentu, dziedziczenie nastąpi na mocy ustawy. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Pani małżonkiem nie była na dzień śmierci, a zatem nie może być Pani powołana do spadku. Każde z dzieci byłego męża jest uprawnione do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu.
Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia oraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, przed sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. Opłata sądowa od wniosku wynosi 50 zł bez względu na liczbę uczestników postępowania plus 5 zł.
Na sprawie sądowej wystarczy, że stawi jedno dziecko, a drugie napisze w odpowiedzi na wniosek, kto wchodzi w krąg spadkobierców ustawowych. Sąd wyda wówczas postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, które uprawomocni się po 21 dniach od jego wydania.
Istnieje także możliwość przeprowadzenia postępowania spadkowego przed notariuszem – notarialne poświadczenie dziedziczenia – ale do tego konieczne jest stawiennictwo wszystkich spadkobierców jednocześnie. Dodatkowo notarialne poświadczenie dziedziczenia będzie wiązało się z kosztami rzędu 700 zł.
Dysponując postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnym poświadczeniem dziedziczenia, zasadne jest przeniesienie na Panią prawa do lokalu.
Zobacz również: Czy była zona dziedziczy po mężu?
Przykłady
Anna i Piotr przez lata żyli osobno, ale nigdy nie wystąpili do sądu o separację ani rozwód. Gdy Piotr nagle zmarł, okazało się, że mimo wieloletniego rozstania Anna jako żona nadal dziedziczy razem z ich dorosłymi dziećmi. Sytuacja była dla niej zaskoczeniem, bo sądziła, że skoro od dawna nie mieli wspólnego życia, to nie ma już żadnych praw do majątku męża.
Maria i Krzysztof uzyskali w sądzie orzeczenie separacji. Po śmierci Krzysztofa spadek po nim przypadł wyłącznie jego dwójce dzieci, ponieważ formalna separacja całkowicie wyłączyła Marię z dziedziczenia. Dopiero po przeprowadzeniu sprawy spadkowej dzieci mogły zdecydować, że przekażą jej mieszkanie, aby dalej mogła w nim mieszkać i być jedyną właścicielką.
Ewa wychowywała syna z poprzedniego związku oraz córkę wspólną z mężem. Kiedy mąż zmarł, dzieci musiały podzielić się spadkiem. Syn Ewy, który nie był biologicznym dzieckiem zmarłego, nie miał prawa do udziału w spadku. Ewa postanowiła sporządzić testament, w którym zapisała swój majątek obojgu dzieciom po równo, aby w przyszłości żadne z nich nie czuło się pokrzywdzone.
Podsumowanie
Dziedziczenie w przypadku separacji zależy przede wszystkim od tego, czy była ona formalnie orzeczona przez sąd, czy tylko faktyczna. W pierwszym wariancie małżonek zostaje całkowicie wyłączony ze spadku, a w drugim wciąż dziedziczy razem z dziećmi zmarłego. Aby uniknąć nieporozumień i sporów w przyszłości, warto jak najszybciej uporządkować sprawy spadkowe po śmierci małżonka oraz sporządzić testament, który jasno określi wolę co do podziału majątku. Dzięki temu bliscy będą mieli pewność, że dziedziczenie przebiegnie zgodnie z intencjami i bez zbędnych konfliktów.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych lub chcesz dowiedzieć się, jakie masz prawa po śmierci bliskiej osoby? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Wystarczy przesłać opis swojej sytuacji, a otrzymasz rzetelną i jasną odpowiedź przygotowaną przez prawnika. Dzięki temu unikniesz błędów i dowiesz się, jakie kroki warto podjąć, by skutecznie zabezpieczyć swoje interesy.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Marek Gola
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Dziedziczenie po ojczymie, odpowiedzialność za długi, krąg spadkobierców
» Odszkodowanie po śmierci wujka, gdy spadkobierca nie udostępnia mieszkania
» Dyspozycja środków z konta IKE po śmierci małżonka, prawa wdowy i zachowek
» Zachowek po darowiznach, gdy spadkodawca rozdał cały majątek za życia
» Jak uregulować formalności po śmierci rodziców – przepisanie umów i postępowanie spadkowe krok po kroku
