Spadek po siostrze prababci, spis inwentarza, obowiązki spadkobierców i problem dzierżawy
• Data: 2026-02-17 • Autor: Aleksandra Pofit
Dowiedziałem się, że moja prababcia, po której odziedziczyliśmy kilka działek, miała siostrę. Była ona panną, nie miała dzieci i zmarła w latach 80., kilka lat po mojej prababci. Prawdopodobnie pozostawiła po sobie działki graniczące z tymi, które odziedziczyliśmy. Chcę złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po siostrze prababci, ponieważ według naszych ustaleń nieruchomości wciąż widnieją w ewidencji na jej nazwisko. Wiem również, że będę musiał zapłacić podatek, ale nie mam pewności co do jego wysokości.
Zastanawiam się:
-
czy mogę wystąpić do komornika o sporządzenie spisu inwentarza jeszcze przed złożeniem wniosku o spadek,
-
czy muszę ustalić wszystkich potencjalnych spadkobierców, czy wystarczy, że zrobi to wnioskodawca,
-
czy na podstawie spisu będzie można naliczyć podatek od spadku.
Dodatkowym problemem jest fakt, że działki były dzierżawione. Dysponuję jedynie kserokopiami umów dzierżawy, a spadkobierca rodziny dzierżawiącej grozi zasiedzeniem. Zastanawiam się, czy taka kserokopia z 1975 roku może być dowodem w sprawie, i czy w ogóle grunt dzierżawiony można zasiedzieć.
.jpg)
Spis inwentarza i ustalenie kręgu spadkobierców
Spadkobiercy mogą złożyć wniosek o spis inwentarza po uzyskaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. We wniosku należy wskazać wszystkich znanych spadkobierców. Wnioskodawca podaje swoje dane (imię, nazwisko, PESEL, adres) oraz dane wszystkich znanych spadkobierców.
Choć sąd ma obowiązek ustalić krąg spadkobierców, w praktyce odpowiedzialność ta spoczywa na wnioskodawcy. Jeśli znane są tylko imiona i nazwiska, ale nie adresy, konieczne może być ustanowienie kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu. Wnioskodawca musi wykazać, że podjął starania w celu ustalenia adresu, np. poprzez wnioski do organów ewidencji ludności. Jeżeli nie wiadomo, kto jest spadkobiercą, konieczne jest ogłoszenie w sądzie o poszukiwaniu spadkobierców.
Obowiązek podatkowy
Obowiązek podatkowy przy nabyciu spadku powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Jeśli spadkobierca nie zgłosi tego faktu samodzielnie, obowiązek podatkowy powstaje ponownie w chwili uprawomocnienia się postanowienia sądu. Sąd przesyła postanowienie do urzędu skarbowego. Zwykle urząd pomaga przy ustalaniu wartości spadku, a w wielu przypadkach spadkobierca jest zwolniony z podatku, co ogranicza znaczenie wyceny.
Dzierżawa a zasiedzenie
Kserokopia umowy dzierżawy z 1975 roku może stanowić dowód w sprawie. Sama umowa dzierżawy nie prowadzi jednak do zasiedzenia. Zgodnie z kodeksem cywilnym zasiedzieć można nieruchomość, jeśli jest posiadana samoistnie przez 20 lat w dobrej wierze lub 30 lat w złej wierze. Dzierżawca jest jedynie posiadaczem zależnym, a więc nie spełnia warunków zasiedzenia.
Podstawa prawna
-
Kodeks postępowania cywilnego: art. 143, 637, 637¹, 672, 673, 677
-
Ustawa o podatku od spadków i darowizn: art. 6
Podsumowanie
Aby odziedziczyć działki po siostrze prababci, konieczne jest przeprowadzenie postępowania spadkowego. Wnioskodawca musi wskazać wszystkich znanych spadkobierców, a w przypadku osób nieznanych z miejsca pobytu – sąd ustanowi kuratora. Podatek od spadku powstaje wraz z przyjęciem spadku, a urząd skarbowy zostaje poinformowany przez sąd. Kserokopia umowy dzierżawy z 1975 roku może być dowodem, ale sama dzierżawa nie prowadzi do zasiedzenia nieruchomości.
Przykłady
Przykład 1
Rodzina odziedziczyła działkę rolną po wujku, który nie miał dzieci. Wnioskodawca wskazał w sądzie wszystkich kuzynów jako potencjalnych spadkobierców, a w przypadku dwóch osób nieznanych z miejsca pobytu sąd ustanowił kuratora.
Przykład 2
Spadkobierca złożył wniosek o spis inwentarza bezpośrednio do komornika. Komornik wykonał czynności, a sąd zatwierdził sporządzony spis. Dzięki temu możliwe było szybkie ustalenie wartości majątku i rozliczenie podatku.
Przykład 3
Dzierżawca działki próbował zasiedzieć grunt, ale sąd oddalił jego roszczenia, wskazując, że posiadanie zależne z tytułu dzierżawy nie prowadzi do zasiedzenia, nawet jeśli trwało kilkadziesiąt lat.
Oferta porad prawnych
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych lub dotyczących dzierżawy, skontaktuj się z nami. Oferujemy profesjonalne porady prawne i wsparcie w całym postępowaniu.
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Umowa dożywocia a zachowek i testament")
.jpg "Brak oświadczenia o spadku i co dalej, możliwości i konsekwencje dla spadkobierców")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Spadek po siostrze prababci, spis inwentarza, obowiązki spadkobierców i problem dzierżawy
» Egzekucja ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu po śmierci dłużnika, jakie prawa mają spadkobiercy i domownicy?
» Darowizna działki, zachowek i odwołanie darowizny, najważniejsze kwestie prawne
» Odrzuciłam spadek po mamie, ale wcześniej dostałam mieszkanie w darowiźnie, konsekwencje wobec spadkobierców i wierzycieli
» Brak oświadczenia o spadku i co dalej, możliwości i konsekwencje dla spadkobierców
