Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prywatny spis inwentarza czy sporządzony przez komornika?

Wioletta Dyl • Opublikowane: 2016-10-31

Przyjęłam spadek w imieniu małoletniej córki z dobrodziejstwem inwentarza. W skład majątku po zmarłym byłym mężu wchodzą: 2 mieszkania (oba w kredycie hipotecznym) oraz 15-letni samochód. Dziś dowiedziałam się od komornika, że koszt sporządzenia inwentarza łącznie wyniesie około 3000 zł. Jestem samotną matką, zarabiam netto 2900 zł miesięcznie, czy mogę starać się o zwolnienie z tych kosztów? Drugie pytanie: skoro dwa mieszkania są w kredycie hipotecznym, to czy biegły albo komornik mógłby tylko sprawdzić to w banku i już nie robić „oględzin” tych mieszkań, skoro hipoteka jest wyłączona z „dobrodziejstwa inwentarza”?

Wioletta Dyl

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Obecnie przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie wiąże się z koniecznością  spisu pozostawionej przez zmarłego schedy przez komornika. W związku z nowelizacją Kodeksu cywilnego, która weszła w życie 18 października 2015 roku, jest możliwość sporządzenia przez spadkobiercę wykazu inwentarza majątku, który następnie musi zostać przedłożony w sądzie albo przed notariuszem.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

„Art. 1031 (1) K.c.

§ 1. Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zapisobierca windykacyjny lub wykonawca testamentu mogą złożyć w sądzie albo przed notariuszem wykaz inwentarza. Wykaz inwentarza składany przed notariuszem zostaje objęty protokołem.

§ 2. Wykaz inwentarza może zostać złożony wspólnie przez więcej niż jednego spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu.

§ 3. W wykazie inwentarza z należytą starannością ujawnia się przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, a także długi spadkowe i ich wysokość według stanu z chwili otwarcia spadku.

§ 4. W razie ujawnienia po złożeniu wykazu inwentarza przedmiotów należących do spadku, przedmiotów zapisów windykacyjnych lub długów spadkowych pominiętych w wykazie inwentarza składający wykaz uzupełnia go. Do uzupełnienia wykazu stosuje się przepisy dotyczące składania wykazu inwentarza.

Art. 1031 (2) K.c.

§ 1. Wykaz inwentarza składany w sądzie sporządza się według ustalonego wzoru.

§ 2. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:

1) wzór wykazu inwentarza obejmujący:

a) dane, o których mowa w art. 1031 (1) § 3 k.c.,

b) imię i nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), jeżeli został nadany, oraz ostatni adres spadkodawcy,

c) imię i nazwisko, numer PESEL albo numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub numer identyfikacji podatkowej (NIP), jeżeli został nadany, oraz adres składającego wykaz inwentarza, d) pouczenie składającego wykaz inwentarza co do obowiązku jego uzupełnienia, w przypadkach wskazanych w art. 1031 (1) § 4 K.c.

– mając na uwadze zamieszczenie danych koniecznych do ustalenia stanu czynnego spadku oraz standaryzację danych zawartych w wykazie;

2) sposób udostępnienia druków wzoru wykazu inwentarza mając na uwadze przyspieszenie postępowania spadkowego.”

A zatem spadkobierca we własnym zakresie dokonuje spisu tego, co wchodzi w skład odziedziczonego majątku oraz wartość przedmiotów stanowiących schedę. Jednakże należy mieć na uwadze, iż rzeczony wykaz musi być wykonany bardzo starannie – należy więc szczegółowo ujawnić wszystkie przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych (o ile takie istnieją) z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy), a także długi spadkowe i ich dokładną wysokość według stanu z chwili otwarcia spadku.

Od dnia wejścia w życie nowelizacji spadkobierca ma zatem wybór pomiędzy wykazem inwentarza sporządzonym prywatnie a spisem inwentarza sporządzonym przez komornika. W przypadku sporządzania spisu przez komornika, spadkobiercy są przez niego powiadamiani listownie, kiedy i gdzie odbędzie się taki spis. Komornik szacuje wartość przedmiotów i praw wchodzących do spadku oraz określa wartość zobowiązań go obciążających. Gdy ostatecznie policzy aktywa i pasywa spadku, prześle akta z dokumentacją do sądu.

Zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji – za spis inwentarza komornik pobiera stałą opłatę w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę plus 23% VAT, tj. obecnie za 10 godzin pracy komornik ma prawo policzyć około 3800 zł. Komornik, zanim przystąpi do pracy, powinien pobrać opłatę według przewidywanego czasu niezbędnego do jej wykonania. Ostateczne ustalenie wysokości opłaty nastąpi po zakończeniu wymienionych czynności.

Koszty spisu inwentarza ponosi osoba, która złożyła wniosek o jego sporządzenie. Jednak spadkobierca może ubiegać się o zwrot kosztów. Sąd zwolni stronę z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania własnego i rodziny. W tym celu powinna Pani wystąpić do sądu rejonowego, w którego okręgu działa ten komornik, z wnioskiem o zwolnienie. Do wniosku należy załączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania złożone na urzędowym formularzu. Jeżeli sąd zwolni spadkobiercę z kosztów sporządzenia spisu inwentarza, a jednocześnie zostało wydane zarządzenie o sporządzeniu spisu inwentarza, to sąd wyda postanowienie o ściągnięciu tych kosztów z majątku spadkowego. W Pani przypadku sąd ma możliwość zaspokojenia należności z tytułu kosztów spisu inwentarza poprzez zarządzenie sprzedaży ruchomego majątku spadkowego (samochód), określając sposób sprzedaży i zlecając to zadanie komornikowi.

Słusznie Pani zauważyła, że ograniczenie odpowiedzialności z tytułu dobrodziejstwa inwentarza nie obejmuje wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie. Wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia roszczeń z nieruchomości obciążonej hipoteką bez względu na ograniczenie odpowiedzialności dłużnika wynikające z prawa spadkowego. W efekcie nieruchomość ograniczona hipoteką zostaje wyłączone z masy spadkowej. Gdyby dług spadkodawcy nie był spłacany, wierzyciel hipoteczny może skierować roszczenie przeciwko każdorazowemu właścicielowi danej nieruchomości (prawa) i przeprowadzić postępowanie egzekucyjne z nieruchomości. Niemniej jednak wierzyciel nie powinien dochodzić większej kwoty niż wynika to z umowy (istniejącego zobowiązania), wartości hipoteki, w której zawiera się uprzywilejowana pozycja wierzyciela, a sama egzekucja bez ograniczeń wynikających z prawa spadkowego może dotyczyć wyłącznie przedmiotu obciążonego hipoteką.

Należy zatem wskazać komornikowi, że odziedziczone lokale obciążone są hipoteką, a więc wyłączone z masy spadkowej. Wystarczy, aby Pani wydrukowała wyciągi z elektronicznych ksiąg wieczystych, gdzie hipoteka ta winna być uwidoczniona w IV części księgi danego lokalu, aby komornik nie musiał sobie naliczać kolejnych godzin za fakt, iż musi to zrobić sam. Za sam fakt spisania samochodu 3000 zł – to nieco wygórowana kwota. Proszę zatem rozważyć możliwość samodzielnego sporządzenia spisu inwentarza, w szczególność gdy masę czynną stanowić będzie wyłącznie samochód osobowy. Z pewnością jest to dużo bardziej oszczędna forma załatwienia spisu inwentarza.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »