Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy siostra odpowiada za długi brata po jego śmierci?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-01-21

Przed czterema miesiącami zmarł mój najstarszy brat. Był bardzo zadłużony, miał komornika na karku. Obawiam się, czy jako siostra zmarłego nie będę musiała wraz z pozostałym rodzeństwem spłacać jego długów. Owszem brat ma dzieci, ale nie powodzi im się najlepiej, więc komornik nic nie wskóra. Natomiast bratowa ma jedynie skromną emeryturę po mężu. Co mam zrobić, by długi brata nie przeszły na mnie i na moją rodzinę?

Pani oraz pozostałe rodzeństwo zmarłego może odpowiadać za długi spadkowe tylko w sytuacji, gdy spadkobiercy dziedziczący w pierwszej kolejności (dzieci, żona, rodzice zmarłego brata) odrzucą po nim spadek.

Odpowiednio do przepisów Kodeksu cywilnego (K.c.) najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  1. W pierwszej kolejności dzieci i małżonek spadkodawcy;
  2. Dalej małżonek spadkodawcy, dzieci i wnuki spadkodawcy;
  3. Następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków);
  4. W dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków);
  5. Dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (ich zstępni) (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje);
  6. Następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych). Udział spadkowy przypadający któremuś z dziadków przechodzi (jeśli nie może lub nie chce dziedziczyć) na jego zstępnych.
    Oznacza to, że w określonych sytuacjach do dziedziczenia dochodzi wujostwo (stryjostwo) spadkodawcy, a więc rodzeństwo jego rodziców oraz ich zstępni (jeśli ci również nie mogą lub nie chcą spadku przyjąć).
  7. Pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy);
  8. Na samym końcu gmina lub Skarb państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

W takiej samej kolejności jak dziedziczenie odbywa się również odrzucanie spadku.

Jeżeli nie chce Pani odziedziczyć długów zmarłego, to powinna Pani spadek po nim odrzucić w odpowiednim terminie.

Zgodnie z art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

Przewidziany w art. 1015 § 1 sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku z ustawy rozpoczyna się, zarówno dla spadkobiercy ustawowego powołanego w testamencie do spadku, jak i dla pozostałych spadkobierców ustawowych, z dniem, w którym dowiedzieli się oni z właściwego źródła o tym, że testament ze względu na niezachowanie prawem przepisanej formy jest nieważny (tak uchwała SN z 15 stycznia 1991 r., III CZP 75/90, LexPolonica nr 302249, OSNCP 1991, nr 5-6, poz. 68).

Dla spadkobiercy ustawowego będzie to z reguły dzień dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy. Ponadto może to być np. dzień, w którym spadkobierca powołany w dalszej kolejności dowiedział się o odrzuceniu spadku przez osoby wyprzedzające go przy dziedziczeniu ustawowym, a także dzień, w którym dowiedział się o prawomocnym orzeczeniu o niegodności dziedziczenia takich osób.

Dla spadkobiercy testamentowego będzie to dzień, w którym dowiedział się o istnieniu i treści testamentu, po uprzedniej informacji o śmierci spadkodawcy.

Termin 6-miesięczny jest zachowany, gdy przed jego upływem zostanie złożone oświadczenie w sądzie lub przed notariuszem.

Zatem ma Pani 6 miesięcy na odrzucenie spadku od dnia, w którym dowiedziała się Pani o powołaniu do spadku.

Pod warunkiem zatem, że dzieci zmarłego odrzucą spadek, jak również jego żona i rodzice, to dopiero wówczas spadek przejdzie na rodzeństwo zmarłego, a gdy któreś z rodzeństwa nie żyje (lub odrzuci spadek) to spadek przejdzie na jego dzieci. Tak jak napisałam, termin ten wynosi 6 miesięcy od chwili dowiedzenia się o tytule swego powołania do spadku. Ma Pani jeszcze czas na odrzucenia spadku i winna to Pani zrobić przed sądem lub przed notariuszem. U notariusza lub w sądzie (ale u notariusza procedura jest znacznie szybsza) powinna Pani pojawić się z aktem zgonu osoby zmarłej.

Jeśli odrzuci Pani spadek, a ma Pani dzieci, to również w imieniu dzieci powinna Pani odrzucić spadek. Dorosłe dzieci odrzucają spadek tak samo jak Pani.

Co się zaś tyczy odrzucenia spadku przez nieletnie dzieci, to wskazać należy, że odrzucenie spadku przez osobę niepełnoletnią jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, w konsekwencji rodzice nie mogą bez zgody sądu opiekuńczego dokonać takiej czynności ani wyrażać zgody na ich wykonanie (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Tym samym rodzice muszą wystąpić do sądu opiekuńczego (którym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, w którego okręgu mieszka dziecko) z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Z wnioskiem może wystąpić jedno z rodziców.

Sąd rozpatrując sprawę, ocenia między innymi legalność czynności (odrzucenie spadku zwykle jest zgodne z obowiązującym prawem) i jej celowość, to znaczy czy na odrzuceniu spadku nie ucierpi majątek dziecka. Ważne jest zatem dostarczenie dowodów, że spadek jest bardzo zadłużony i dla dzieci nie będzie korzystne jego przyjęcie.

Tak więc we wniosku należy uprawdopodobnić, że przyjęcie spadku pozostaje w sprzeczności z dobrem i interesem dziecka.

Wniosek musi być opłacony – opłatą stałą w wysokości 40 zł. Potwierdzenie uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku.

Jeżeli postępowanie przed sądem rodzinnym przedłuża się, to należy w ciągu 6 miesięcy od odrzucenia spadku przez Panią złożyć do sądu spadku oświadczenie o odrzuceniu spadku również w imieniu małoletniego dziecka zaznaczając jednocześnie, że postępowanie przed sądem rodzinnym o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu dziecka wciąż się toczy (można w sądzie rodzinnym uzyskać stosowne zaświadczenie o tym, że sprawa jest w toku). Przerwie to wówczas bieg 6-miesięcznego terminu na złożenie stosownego oświadczenia do czasu wydania zgody przez sąd rodzinny.

Reasumując, radziłabym Pani odrzucić spadek po bracie, kiedy dowie się Pani, że najbliższa jego rodzina go odrzuciła. Co prawda sąd powinien zawiadomić Panią, że spadkobiercy w dziedziczeniu Panią wyprzedzający odrzucili spadek, ale w praktyce różnie z tym bywa i lepiej warto być w kontakcie z rodziną, żeby wiedzieć, jak przebiega sprawa spadkowa. Jeżeli nie uda się Pani uzyskać tej informacji od rodziny, to proszę nie czekać, tylko spadek odrzucić we własnym imieniu. Po tej czynności będzie miała Pani kolejne 6 miesięcy na odrzucenie spadku w imieniu małoletnich dzieci, jeżeli oczywiście je Pani posiada.

Opis stanu faktycznego ze stycznia 2015 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Co zrobić, gdy spadkodawca pozostawił po sobie długi?

Zmarł mój ociec, który pozostawił po sobie długi w bankach. Co muszę zrobić, żeby ich nie spłacać – zarówno ja, jak i moje dzieci?

Odrzucenie spadku przez kolejnych spadkobierców

Czy ja, mąż i moje dzieci musimy coś z wyprzedzeniem zrobić, aby odrzucić spadek, o którym wiemy tylko tyle, że to same długi? Chodzi...

Czy darowiznę przekazuje się wraz z długami?

Moja żona przyjęła spadek po zmarłym wraz z siostrą i matką. Ojciec żony miał długi w ZUS-ie i dom ze spadku jest zajęty hipotecznie....

Czy mąż może coś stracić przez długi rodziny?

Rok temu zmarł mój teść, a teściowa żyje. Posiada mieszkanie własnościowe, dom i kredyt w banku na ok. 50 tys. zł. Mąż ma też brata,...

Czy odrzucenie spadku chroni przed dziedziczeniem długów?

Moja mama zmarła w zeszłym roku. Zaraz po śmierci mamy za pośrednictwem notariusza zrzekłem się prawa do dziedziczenia majątku po niej. Okazało się,...

Długi zmarłej na raka

Kilka miesięcy temu zmarła moja mama. Porządkując rzeczy po zmarłej, znalazłam umowy kredytowe z dwoma bankami. Oba kredyty były ubezpieczone. Dodam,...

Odrzucenie spadku po dalekim krewnym

Przed dwoma miesiącami zmarł mój mąż. Aby móc dostać pieniądze za śmierć męża, muszę zrobić notarialne poświadczenie dziedziczenia. Niestety wczoraj...

Córka drugiego męża a odpowiedzialność za długi

W styczniu zmarła moja mama, pozostawiając po sobie długi. Razem z mężem mojej mamy składam wniosek do sądu o odrzucenie spadku. Mąż mamy...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »