Czy rodzeństwo odpowiada za długi po zmarłym bracie?

Czy rodzeństwo odpowiada za długi zmarłego?

Zgodnie z Kodeksem cywilnym w pierwszej kolejności powołani są do spadku małżonek oraz zstępni, czyli dzieci zmarłego brata. To oni jako pierwsi mogą zostać spadkobiercami, a wraz ze spadkiem przechodzą również długi spadkowe. Zakres odpowiedzialności zależy jednak od sposobu przyjęcia spadku.

Spadkobierca może złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku, o odrzuceniu spadku albo o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Jeżeli nie złoży żadnego oświadczenia w ustawowym terminie, co do zasady dochodzi do przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Rodzeństwo może zostać powołane do spadku po zmarłym bracie, jeżeli osoby dziedziczące wcześniej, czyli przede wszystkim małżonek, dzieci i rodzice zmarłego, odrzucą spadek albo nie mogą dziedziczyć. W takiej sytuacji brat lub siostra mogą stać się spadkobiercami, a wraz ze spadkiem mogą przejść na nich również długi.

Zobacz również: Spadek po bezdzietnym bracie kawalerze

Kolejność dziedziczenia po zmarłym

Rodzeństwo nie dziedziczy po zmarłym bracie automatycznie w pierwszej kolejności. Najpierw do spadku powołani są małżonek i dzieci. Jeżeli zmarły nie miał dzieci albo dzieci odrzuciły spadek, znaczenie mają kolejne grupy spadkobierców, w tym rodzice zmarłego, a następnie jego rodzeństwo.

W praktyce oznacza to, że brat lub siostra mogą odpowiadać za długi zmarłego dopiero wtedy, gdy sami staną się spadkobiercami. Najczęściej dzieje się tak po odrzuceniu spadku przez osoby, które dziedziczą przed nimi.

Zobacz również: Odrzucenie spadku po siostrze

W jakim terminie można odrzucić spadek po zmarłym?

Jeżeli rodzeństwo nie chce przejąć spadku obciążonego długami, powinno złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. Spadkobiercy odrzucają spadek w takiej kolejności, w jakiej dochodzą do dziedziczenia.

Zgodnie z art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) „oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania”.

Termin sześciomiesięczny liczy się od dnia otrzymania informacji o powołaniu do spadku. Dla najbliższych spadkobierców często będzie to data śmierci spadkodawcy. Dla dalszych krewnych, np. rodzeństwa, termin może rozpocząć się później, czyli od momentu, gdy dowiedzieli się o swoim powołaniu do spadku.

Termin 6 miesięcy zostaje zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem spadkobierca złoży do sądu wniosek o odebranie oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu spadku. Oświadczenie można też złożyć bezpośrednio przed notariuszem.

Rodzeństwo ma zatem pół roku na podjęcie decyzji co do spadku, licząc od chwili, gdy dowiedziało się o swoim powołaniu. Do odrzucenia spadku zwykle potrzebny będzie m.in. akt zgonu zmarłego oraz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo.

W dalszej kolejności po rodzeństwie mogą dziedziczyć dzieci tego rodzeństwa. Jeżeli są pełnoletnie, same mogą złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. Jeżeli są małoletnie, oświadczenie składają w ich imieniu rodzice.

W wielu typowych sytuacjach po zmianach obowiązujących od 15 listopada 2023 r. nie jest już konieczne wcześniejsze uzyskanie zgody sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka. Jeżeli zgoda sądu jest wymagana, bieg sześciomiesięcznego terminu ulega zawieszeniu na czas postępowania.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy siostra dziedziczy długi po zmarłym bracie?

Tak, ale tylko wtedy, gdy zostanie powołana do spadku i nie odrzuci go w terminie. Siostra dochodzi do dziedziczenia zwykle dopiero wtedy, gdy wcześniej powołani spadkobiercy, np. małżonek, dzieci i rodzice zmarłego, odrzucą spadek albo nie mogą dziedziczyć.

Czy brat odpowiada za kredyty i pożyczki zmarłej siostry?

Brat może odpowiadać za kredyty, pożyczki i inne długi zmarłej siostry, jeżeli stanie się jej spadkobiercą. Jeżeli nie chce dziedziczyć zadłużonego spadku, powinien złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o swoim powołaniu.

Ile czasu ma rodzeństwo na odrzucenie spadku?

Rodzeństwo ma 6 miesięcy na odrzucenie spadku. Termin ten liczy się od dnia, w którym brat lub siostra dowiedzieli się, że zostali powołani do dziedziczenia.

Czy trzeba iść do sądu, aby odrzucić spadek?

Nie zawsze. Oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć zarówno przed sądem, jak i u notariusza. W praktyce wizyta u notariusza bywa szybszym rozwiązaniem.

Czy dzieci rodzeństwa również mogą odziedziczyć długi?

Tak. Jeżeli brat lub siostra odrzucą spadek, do dziedziczenia mogą dojść ich dzieci. Wtedy także należy rozważyć odrzucenie spadku w odpowiednim terminie.

Czy można odrzucić tylko długi, a majątek zatrzymać?

Nie. Spadku nie można odrzucić tylko w części. Odrzucenie spadku obejmuje zarówno majątek, jak i długi zmarłego.

Co się stanie, jeśli nikt nie odrzuci zadłużonego spadku?

Jeżeli spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia w terminie, co do zasady dochodzi do przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to ograniczenie odpowiedzialności za długi do wartości odziedziczonego majątku.

Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
2. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1991 r., III CZP 75/90

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.