Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Procedura odrzucenia zadłużonego spadku po ojcu

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2018-08-27

Miesiąc temu zmarł nasz tata, nie spisał testamentu. Nie pozostawił po sobie żadnego majątku tylko długi bankowe. Mama zmarła przeszło 20 lat temu. Jest nas siedmioro rodzeństwa – pełnoletnich dzieci zmarłego. Czy te długi bankowe przechodzą na nas? Czy powinniśmy odrzuci spadek? Jeżeli tak, czy wnuki i prawnuki zmarłego też powinny to zrobić? Jaka jest procedura odrzucenia zadłużonego spadku po ojcu?

Niestety wszystkie dzieci zmarłego będą dziedziczyć po nim długi. Aby tego uniknąć, wszyscy Państwo musicie spadek po zmarłym odrzucić.

Jak to zrobić? Odpowiednio do przepisów Kodeksu cywilnego (K.c.) najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  1. W pierwszej kolejności dzieci i małżonek spadkodawcy;
  2. Dalej małżonek spadkodawcy, dzieci i wnuki spadkodawcy;
  3. Następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków);
  4. W dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków);
  5. Dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (ich zstępni) (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje);
  6. Następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych). Udział spadkowy przypadający któremuś z dziadków przechodzi (jeśli nie może lub nie chce dziedziczyć) na jego zstępnych.
    Oznacza to, że w określonych sytuacjach do dziedziczenia dochodzi wujostwo (stryjostwo) spadkodawcy, a więc rodzeństwo jego rodziców oraz ich zstępni (jeśli ci również nie mogą lub nie chcą spadku przyjąć).
  7. Pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy);
  8. Na samym końcu gmina lub Skarb państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

W takiej samej kolejności jak dziedziczenie odbywa się również odrzucanie spadku.

Zgodnie z art. 1015 § 1 K.c. – oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

Przewidziany w art. 1015 § 1 sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku z ustawy rozpoczyna się, zarówno dla spadkobiercy ustawowego powołanego w testamencie do spadku, jak i dla pozostałych spadkobierców ustawowych, z dniem dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy. Ponadto może to być np. dzień, w którym spadkobierca powołany w dalszej kolejności dowiedział się o odrzuceniu spadku przez osoby wyprzedzające go przy dziedziczeniu ustawowym, a także dzień, w którym dowiedział się o prawomocnym orzeczeniu o niegodności dziedziczenia takich osób.

Termin 6-miesięczny jest zachowany, gdy przed jego upływem zostanie złożone oświadczenie w sądzie lub przed notariuszem.

Zatem jako dzieci spadkobiercy mają Państwo 6 miesięcy od dnia śmierci ojca na odrzucenie spadku we własnym imieniu.

Odrzucenia spadku należy dokonać przed sądem (sądem właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego) lub przed notariuszem (można udać się do dowolnego notariusza w Polsce). U notariusza lub w sądzie (ale u notariusza procedura jest znacznie szybsza) powinni Państwo pojawić się z aktem zgonu osoby zmarłej, swoimi aktami urodzenia / małżeństwa oraz dowodem osobistym. Wówczas nie powinno być problemów z odrzuceniem spadku.

Jeżeli zdecydują się Państwo odrzucić spadek u notariusza, to każdy notariusz posiada własny wzór takiego dokumentu. Jeżeli chcieliby Państwo odrzucić spadek przed sądem, to musicie sporządzić odpowiednie oświadczenie, w którym wyraźnie wskażecie, że odrzucacie spadek po ojcu, należy podać jego dokładne dane personalne, adres zamieszkania, datę i miejsce zgonu, nr aktu zgonu oraz wskażecie, jacy jeszcze są Wam znani inni spadkobiercy po zmarłym wraz z ich danymi personalnymi i adresami zamieszkania oraz wskażecie imiona i daty urodzenia swoich dzieci. Do oświadczenia należy dołączyć akt zgonu, akt urodzenia / małżeństwa oraz dowód uiszczenia opłaty na konto sądu 50 zł.

Jak już Państwo odrzucicie spadek po ojcu, to Wasze pełnoletnie dzieci również muszą to zrobić. Mają na to kolejne 6 miesięcy od dnia, w którym Państwo odrzucą spadek. Dorosłe dzieci odrzucają spadek w ten sam sposób, czyli albo przed notariuszem albo składając oświadczenie do sądu. Każdy, kto odrzuca spadek, musi wskazać znanych mu pozostałych spadkobierców oraz swoje dzieci, jeżeli je posiada. Dwie osoby nie mogą odrzucić spadku wspólnie, każdy musi to zrobić we własnym imieniu.

Po tym, jak Państwo odrzucicie spadek, a mają Państwo też niepełnoletnie dzieci, to również w ich imieniu należy go odrzucić, ponieważ po odrzuceniu spadku przez Was przechodzi on na Wasze dzieci. Jest na to również kolejne 6 miesięcy. Odrzucenia spadku w imieniu małoletnich dzieci nie można jednak dokonać bez zgody sądu opiekuńczego (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Tym samym, aby uzyskać zgodę na odrzucenie spadku w imieniu nieletnich dzieci należy wystąpić do sądu opiekuńczego (którym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, w którego okręgu mieszka dziecko) z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka.

We wniosku należy uprawdopodobnić, że przyjęcie spadku pozostaje w sprzeczności z dobrem i interesem dziecka.

Wniosek taki podlega opłacie stałej w wysokości 40 zł. Potwierdzenie uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku.

Jeżeli postępowanie przed sądem rodzinnym będzie się przedłużało (a prawdopodobnie tak właśnie będzie), to należy złożyć do sądu spadku (czyli sądu rejonowego właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby zmarłej) oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego dziecka, zaznaczając jednocześnie, że postępowanie przed sądem rodzinnym o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu dziecka wciąż się toczy (można w sądzie rodzinnym uzyskać stosowne zaświadczenie o tym, że sprawa jest w toku). Przerwie to bieg 6-miesięcznego terminu na złożenie stosownego oświadczenia do czasu wydania zgody przez sąd rodzinny.

Prawnuki też dziedziczą i też muszą odrzucić spadek. Mają na to kolejne 6 miesięcy od chwili, gdy spadek odrzucą wyprzedzające ich w dziedziczeniu wnuki. W przypadku prawnuków, jeżeli są niepełnoletnie, też trzeba wystąpić w ich imieniu o zgodę na odrzucenie spadku do sądu rodzinnego.

Jeszcze co do dziedziczenia spadku z dobrodziejstwem inwentarza – istnieje taka możliwość. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że za długi odpowiadaliby Państwo wyłącznie do wartości czynnej spadku, czyli tego, co odziedziczycie. Jednakże takie przyjęcie spadku wiąże się z koniecznością ustalenia, co dokładnie weszło w skład spadku i jakie są wszystkie długi. Na okoliczność tego trzeba sporządzić wykaz inwentarza osobiście, czyli napisać, co dokładnie wchodzi w skład spadku, jakie były długi itp. Trzeba jednak taki spis robić solidnie, bowiem jeżeli celowo pominie się jakieś długi i później wyjdzie to przed sądem, to za ten zatajony dług spadkobierca odpowiada już całym swoim majątkiem. Albo też można też spis inwentarza powierzyć komornikowi, ale łączy się to ze sporymi kosztami zapłaty za czynności komornicze. Dlatego właśnie nie zalecałabym tego rozwiązania, bowiem w przypadku, gdy zmarły nie pozostawił żadnego wartościowego majątku, przyjęcie spadku nie ma sensu.

Plusem odrzucenia spadku jest to, że praktycznie w ciągu 1 dnia pozbywają się Państwo zadłużonego spadku. Nie będą Państwo nękana przez firmy windykacyjne, nie będzie wezwań do zapłaty itp. A nawet jeżeli będą, to wystarczy, że prześlecie lub pokażecie oświadczenie o odrzuceniu spadku i to zakończy sprawę. Odrzucić spadek warto wówczas, gdy jest on faktycznie zadłużony i wartość długów przekracza znacznie wartość spadku.

Niestety wszystkie dzieci zmarłego będą dziedziczyć po nim długi. Aby tego uniknąć, wszyscy Państwo musicie spadek po zmarłym odrzucić.

Jak to zrobić? Odpowiednio do przepisów Kodeksu cywilnego (K.c.) najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  1. W pierwszej kolejności dzieci i małżonek spadkodawcy;
  2. Dalej małżonek spadkodawcy, dzieci i wnuki spadkodawcy;
  3. Następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków);
  4. W dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków);
  5. Dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (ich zstępni) (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje);
  6. Następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych). Udział spadkowy przypadający któremuś z dziadków przechodzi (jeśli nie może lub nie chce dziedziczyć) na jego zstępnych.
    Oznacza to, że w określonych sytuacjach do dziedziczenia dochodzi wujostwo (stryjostwo) spadkodawcy, a więc rodzeństwo jego rodziców oraz ich zstępni (jeśli ci również nie mogą lub nie chcą spadku przyjąć).
  7. Pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy);
  8. Na samym końcu gmina lub Skarb państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

W takiej samej kolejności jak dziedziczenie odbywa się również odrzucanie spadku.

Zgodnie z art. 1015 § 1 K.c. – oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

Przewidziany w art. 1015 § 1 sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku z ustawy rozpoczyna się, zarówno dla spadkobiercy ustawowego powołanego w testamencie do spadku, jak i dla pozostałych spadkobierców ustawowych, z dniem dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy. Ponadto może to być np. dzień, w którym spadkobierca powołany w dalszej kolejności dowiedział się o odrzuceniu spadku przez osoby wyprzedzające go przy dziedziczeniu ustawowym, a także dzień, w którym dowiedział się o prawomocnym orzeczeniu o niegodności dziedziczenia takich osób.

Termin 6-miesięczny jest zachowany, gdy przed jego upływem zostanie złożone oświadczenie w sądzie lub przed notariuszem.

Zatem jako dzieci spadkobiercy mają Państwo 6 miesięcy od dnia śmierci ojca na odrzucenie spadku we własnym imieniu.

Odrzucenia spadku należy dokonać przed sądem (sądem właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego) lub przed notariuszem (można udać się do dowolnego notariusza w Polsce). U notariusza lub w sądzie (ale u notariusza procedura jest znacznie szybsza) powinni Państwo pojawić się z aktem zgonu osoby zmarłej, swoimi aktami urodzenia / małżeństwa oraz dowodem osobistym. Wówczas nie powinno być problemów z odrzuceniem spadku.

Jeżeli zdecydują się Państwo odrzucić spadek u notariusza, to każdy notariusz posiada własny wzór takiego dokumentu. Jeżeli chcieliby Państwo odrzucić spadek przed sądem, to musicie sporządzić odpowiednie oświadczenie, w którym wyraźnie wskażecie, że odrzucacie spadek po ojcu, należy podać jego dokładne dane personalne, adres zamieszkania, datę i miejsce zgonu, nr aktu zgonu oraz wskażecie, jacy jeszcze są Wam znani inni spadkobiercy po zmarłym wraz z ich danymi personalnymi i adresami zamieszkania oraz wskażecie imiona i daty urodzenia swoich dzieci. Do oświadczenia należy dołączyć akt zgonu, akt urodzenia / małżeństwa oraz dowód uiszczenia opłaty na konto sądu 50 zł.

Jak już Państwo odrzucicie spadek po ojcu, to Wasze pełnoletnie dzieci również muszą to zrobić. Mają na to kolejne 6 miesięcy od dnia, w którym Państwo odrzucą spadek. Dorosłe dzieci odrzucają spadek w ten sam sposób, czyli albo przed notariuszem albo składając oświadczenie do sądu. Każdy, kto odrzuca spadek, musi wskazać znanych mu pozostałych spadkobierców oraz swoje dzieci, jeżeli je posiada. Dwie osoby nie mogą odrzucić spadku wspólnie, każdy musi to zrobić we własnym imieniu.

Po tym, jak Państwo odrzucicie spadek, a mają Państwo też niepełnoletnie dzieci, to również w ich imieniu należy go odrzucić, ponieważ po odrzuceniu spadku przez Was przechodzi on na Wasze dzieci. Jest na to również kolejne 6 miesięcy. Odrzucenia spadku w imieniu małoletnich dzieci nie można jednak dokonać bez zgody sądu opiekuńczego (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Tym samym, aby uzyskać zgodę na odrzucenie spadku w imieniu nieletnich dzieci należy wystąpić do sądu opiekuńczego (którym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, w którego okręgu mieszka dziecko) z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka.

We wniosku należy uprawdopodobnić, że przyjęcie spadku pozostaje w sprzeczności z dobrem i interesem dziecka.

Wniosek taki podlega opłacie stałej w wysokości 40 zł. Potwierdzenie uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku.

Jeżeli postępowanie przed sądem rodzinnym będzie się przedłużało (a prawdopodobnie tak właśnie będzie), to należy złożyć do sądu spadku (czyli sądu rejonowego właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby zmarłej) oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego dziecka, zaznaczając jednocześnie, że postępowanie przed sądem rodzinnym o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu dziecka wciąż się toczy (można w sądzie rodzinnym uzyskać stosowne zaświadczenie o tym, że sprawa jest w toku). Przerwie to bieg 6-miesięcznego terminu na złożenie stosownego oświadczenia do czasu wydania zgody przez sąd rodzinny.

Prawnuki też dziedziczą i też muszą odrzucić spadek. Mają na to kolejne 6 miesięcy od chwili, gdy spadek odrzucą wyprzedzające ich w dziedziczeniu wnuki. W przypadku prawnuków, jeżeli są niepełnoletnie, też trzeba wystąpić w ich imieniu o zgodę na odrzucenie spadku do sądu rodzinnego.

Jeszcze co do dziedziczenia spadku z dobrodziejstwem inwentarza – istnieje taka możliwość. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że za długi odpowiadaliby Państwo wyłącznie do wartości czynnej spadku, czyli tego, co odziedziczycie. Jednakże takie przyjęcie spadku wiąże się z koniecznością ustalenia, co dokładnie weszło w skład spadku i jakie są wszystkie długi. Na okoliczność tego trzeba sporządzić wykaz inwentarza osobiście, czyli napisać, co dokładnie wchodzi w skład spadku, jakie były długi itp. Trzeba jednak taki spis robić solidnie, bowiem jeżeli celowo pominie się jakieś długi i później wyjdzie to przed sądem, to za ten zatajony dług spadkobierca odpowiada już całym swoim majątkiem. Albo też można też spis inwentarza powierzyć komornikowi, ale łączy się to ze sporymi kosztami zapłaty za czynności komornicze. Dlatego właśnie nie zalecałabym tego rozwiązania, bowiem w przypadku, gdy zmarły nie pozostawił żadnego wartościowego majątku, przyjęcie spadku nie ma sensu.

Plusem odrzucenia spadku jest to, że praktycznie w ciągu 1 dnia pozbywają się Państwo zadłużonego spadku. Nie będą Państwo nękana przez firmy windykacyjne, nie będzie wezwań do zapłaty itp. A nawet jeżeli będą, to wystarczy, że prześlecie lub pokażecie oświadczenie o odrzuceniu spadku i to zakończy sprawę. Odrzucić spadek warto wówczas, gdy jest on faktycznie zadłużony i wartość długów przekracza znacznie wartość spadku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Śmierć ojca rozwiedzionego z matką

Miesiąc temu zmarł mój ojciec, rodzice są po rozwodzie 10 lat. Ojciec miał straszne długi, ale niewiele o nich wiemy. Problemy są następujące. Matka...

Co zrobić, aby dziecko nie odziedziczyło długów po dziadku?

Mój ojciec zmarł 16 grudnia 2016 roku. Zostawił po sobie tylko długi, więc odrzuciłam spadek. Parę tygodni później dowiedziałam się, że jestem...

Dług spadkowy w parabanku a przedawnienie

W marcu 2016 r. zmarł mój syn. Miał zobowiązania w parabanku. Po jego śmierci przyszło wezwanie do zapłaty. Zadzwoniłam do nich i powiedziano mi,...

Jak nie przejąć długów zmarłego dalekiego krewnego?

Niedawno zmarł przyrodni brat mojego dziadka (mieli wspólną matkę). Okazało się, że zostawił po sobie długi; bliższa część jego rodziny odrzuciła...

Brak kontaktu z ojcem i niewiedza o długach spadkowych

W 2017 r. zostałam poinformowana, że umarł mój ojciec, z którym nie utrzymywałam kontaktu od 20 lat. Parę dni temu (rok od zgonu ojca) daleki krewny...

Zadłużone mieszkanie zapisane w testamencie, jak odrzucić spadek?

Po śmierci mamy (dwa tygodnie temu) dowiedzieliśmy się o jej długach przewyższających wartość mieszkania, które przepisała w testamencie...

Czy spadek po zmarłym wujku matki może dziedziczyć nieletni?

Mieszkam w Anglii, kilka dni temu moja ekspartnerka, z którą mam dziecko, powiedziała mi, że jej wujek w Polsce zmarł i zostawił po sobie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »