Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek dla pominiętego w testamencie małżonka

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-08-30

Zmarła przed 3 laty żona zostawiła testament, w którym do swojego majątku powołała dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa. Ja zostałem pominięty w spadku, otrzymując tylko dożywotnią służebność w budynku. Małżeństwem byliśmy od ponad trzydziestu lat i razem budowaliśmy dom. Jaka rekompensata mi przysługuje i od kogo mam się jej domagać? Wspólnych dzieci nie mieliśmy.

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Krąg osób uprawnionych do zachowku reguluje art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.):

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo jego uzupełnienia”.

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają następujące zasady:

  • roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu);
  • roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny i (lub) zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym okresie czasu.

Roszczenie z tytułu zachowku przedawnia się w terminie 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego) albo od dnia otwarcia spadku (którym jest dzień śmierci spadkodawcy).

Jak z tego wynika, Panu jako małżonkowi zmarłej, który został pominięty w testamencie, należy się zachowek od pozostałych spadkobierców, czyli dzieci zmarłej żony. Na żądanie zapłaty zachowku ma Pan 5 lat od chwili otwarcia i ogłoszenia testamentu zmarłej.

Aby ustalić wysokość należnego Panu zachowku po śmierci żony, należy ustalić wartość aktywów spadku pozostawionego przez żonę – należy zsumować wartość przedmiotów spadkowych pozostawionych przez zmarłą oraz odjąć od tej kwoty pasywa spadku (długi spadkowe, czyli wszelkiego rodzaju kredyty, pożyczki i inne zobowiązania, które posiadała zmarła). Do tego należy doliczyć wartość poczynionych darowizn (jeżeli takie za swojego życia poczyniła).

Zgodnie z § 3 art. 922 K.c. – „do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów zwykłych i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach księgi niniejszej”. Czyli koszty pogrzebu, które poniesione w związku z pogrzebem żony, będą zaliczane w takiej wysokości, w jakiej przekroczyły kwotę zasiłku pogrzebowego. Ponadto wartość nieruchomości spadkowej obliczanej na potrzeby wyliczenia zachowku, a co za tym idzie wartość samego zachowku, obniża służebność osobista zapisana w akcie notarialnym nieruchomości.

Proszę mieć również na uwadze, że w skład spadku po Pana żonie weszła połowa Państwa majątku wspólnego małżeńskiego, „druga” połowa jest cały czas Pana własnością. Za to majątek osobisty żony wszedł w skład jej spadku w całości.

Obliczmy zatem, jaki ułamek spadku po żonie należy się Panu w formie zachowku. Proszę mieć również na uwadze, że zachowek jest zawsze wypłacany w pieniądzu.

Zgodnie z art. 931 § 1 K.c. – w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Gdyby żona nie pozostawiła testamentu, udział Pana w spadku po żonie wynosiłby 1/3. Zakładając, że w chwili śmierci żony był Pan zdolny do pracy, należny Panu zachowek wynosi połowę tego udziału, czyli 1/6 wartości spadku po żonie. Gdyby w chwili śmierci miał Pan stwierdzoną niezdolność do pracy, to należny zachowek staje się automatycznie większy i wynosi 2/3 udziału spadkowego, czyli 2/9 wartości spadku po żonie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »