Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spłata rodzeństwa

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-06-23

Tata przepisał mieszkanie na naszego brata w formie darowizny 15 lat temu. W tym roku tata zmarł, a brat sprzedał to mieszkanie. Czy czwórka pozostałych dzieci ma prawo do zachowku?

Co się tyczy kwestii zachowku to wskazać należy, iż zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.) „zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek)”.

Według § 2 art. 991 K.c. „jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

O zachowek można wystąpić w ciągu 5 lat od śmierci spadkodawcy. W kwestii zachowku należy wziąć pod uwagę, prócz art. 991 K.c., także inne przepisy tego kodeksu, w szczególności – art. 993-996.

Według art. 993 K.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę.

Według art. 994 § 1 K.c. przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

Natomiast stosownie do art. 995 K.c. wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Podstawę ustalenia sumy stanowiącej zachowek stanowi tzw. substrat zachowku. Substrat zachowku to wartość stanu czynnego spadku wraz z wartością darowizn podlegających doliczeniu.

Aby ustalić wysokość należnego zachowku, należy ustalić wartość aktywów spadku pozostawionego przez spadkodawcę – należy zsumować wartość przedmiotów spadkowych pozostawionych przez niego oraz odjąć od tej kwoty pasywa spadku (długi spadkowe). Do tego należy doliczyć wartość darowizn uczynionych na rzecz uprawnionych do zachowku.

Resumując powyższe rozważania wskazać należy, że pozostałe dzieci zmarłego mają prawo ubiegać się o zachowek od obdarowanego brata. Nie ma znaczenia, że brat sprzedał mieszkanie, to nie zwalnia go od obowiązku zapłaty zachowku. Nie ma również znaczenia czas jaki minął od chwili darowizny do śmierci spadkodawcy, ponieważ w stosunku do dzieci zmarłego nie ma zastosowania 10-letni termin przedawnienia z art. 994 § 1 K.c.

Zachowek wylicza się w następujący sposób:

Wartość spadku ustalona dla potrzeby obliczenia zachowku × (razy) udział danego spadkobiercy wynikający z dziedziczenia ustawowego × (razy) ułamek należnego zachowku – (minus) darowizny (lub wartość majątku, który otrzymał uprawniony do zachowku w spadku) dla uprawnionego do zachowku = wartość zachowku.

W Pana sprawie ma Pan prawo domagania się zachowku lub jego uzupełnienia (jeżeli otrzymał już Pan coś w spadku lub w innej darowiźnie od ojca). Zachowek będzie liczony według obecnej wartości darowanej Pana bratu nieruchomości, ale według stanu w jakim była w chwili darowizny (czyli ewentualne remonty, nakłady, które brat poczynił nie będą zwiększały jej wartości).

Jeżeli zatem zmarły ojciec nie pozostawił po sobie nic wartościowego w spadku, a jedynym jego majątkiem była darowana nieruchomość i był jej jedynym właścicielem, jak również jedynymi spadkobiercami ojca była jego piątka dzieci, a z kolei Pan w chwili śmierci ojca był zdolny do pracy i nie otrzymał wcześniej nic wartościowego od ojca w darowiźnie a nie w spadku to przysługuje Panu równowartość w pieniądzu 1/10 (1/5 – wartość Pana udziału w spadku razy 1/2 – wartość zachowku) nieruchomości według cen dzisiejszych. Aby móc się ubiegać o zachowek należy najpierw przeprowadzić postępowanie spadkowe po Pana ojcu, a następnie wystąpić do brata z żądaniem zapłaty zachowku. Jeżeli brat nie zapłaci dobrowolnie, wówczas należy skierować sprawę do sądu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Ile wyniesie zachowek dla siostry, która nie otrzymała darowizny?

Ojciec darował mi 4/6 nieruchomości (dwupiętrowy dom na dużej działce). Takiej darowizny nie otrzymała moja siostra. Obecnie, po śmierci taty siostra...

Mama przepisała mi mieszkanie, które wykupiła za moje pieniądze

Mama przepisała na mnie mieszkanie, które wykupiła od miasta za moje pieniądze. Po 6 latach od tego zdarzenia zmarła. Czy muszę płacić zachowek? Mieszkanie...

Czy od tej darowizny trzeba będzie wypłacić zachowek?

Mój tata posiadał odrębną własność (dom i działkę), którą w 1996 r. otrzymałam od niego aktem darowizny. Mama zmarła dużo wcześniej. Umowa ustna...

Niespełnienie warunków dożywocia

Są 3 siostry. Mama przekazała jednej z nich za dożywotnią opiekę swoje mieszkanie. Później napisała testament, czyniąc tę córkę jedyną...

Czy zapis w testamencie jest ostateczny?

Otrzymałam w testamencie od ojca nieruchomość, w tym samy testamencie majątek otrzymała jego druga żona i córka. Mój udział wynosi...

Czy mogę się zrzec zachowku na rzecz córki?

Kilka miesięcy temu zmarł mój ojciec. Przysługuje mi zachowek. Nie chcę jednak się o niego starać. Czy mogę się zrzec zachowku na rzecz córki? Jakie...

Prawa do nieruchomości przepisanej na mnie i brata

Mój ojciec w pierwszym małżeństwie posiadał dwójkę dzieci. Po rozwodzie i powtórnym zawarciu związku małżeńskiego kupił dom, w którym...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »