Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Mieszkanie w testamencie od dziadka i żądanie zachowku przez syna

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2013-03-12

Mój dziadek przed śmiercią sporządził testament, ponieważ chciał, żebym odziedziczyła jego kawalerkę. Mieszkanie wykupił dziadek, ale to ja dałam mu pieniądze na ten cel. Syn dziadka (czyli mój wujek) żąda zachowku w wysokości 30 000 zł. Sądzę, że to za dużo, dlatego chcę załatwić sprawę sądownie. Zaznaczam, że wartość mieszkania to ok. 100 000 zł. Jak uregulować tę sprawę spadkową? Czy mam złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku? Co ma zawierać taki wniosek? Komu należy się zachowek i jak się go oblicza? Dodam, że dziadek miał wspomnianego syna i dwie córki. Żona dziadka zmarła kilka lat temu.

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Zgodnie z ostatnią wolą Pani dziadka jest Pani powołana do spadku na mocy testamentu (do całości mieszkania po zmarłym).

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Proponowałabym, aby pierwszym krokiem do uregulowania spraw spadkowych było przeprowadzenie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Co prawda nie istnieje prawny obowiązek uzyskania stwierdzenia nabycia spadku przez spadkobiercę, jednak w pewnych przypadkach uzyskanie takiego stwierdzenia będzie konieczne. Bez postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku spadkobierca nie zostanie np. wpisany w księdze wieczystej jako następca prawny zmarłego właściciela nieruchomości.

Stwierdzenie nabycia spadku nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku (spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy). Wyjątek od tej zasady może mieć miejsce wówczas, gdy wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenie o przyjęciu albo o odrzuceniu spadku. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku spadkobierca może złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania (w praktyce najczęściej jest to dzień dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy).

Oświadczenie o przyjęciu spadku można złożyć przed sądem w trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

W celu stwierdzenia nabycia spadku należałoby skierować do właściwego sądu wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po Pani dziadku. Sądem właściwym jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Wniosek taki powinien zawierać:

  1. imię, nazwisko i adres osoby składającej wniosek (wnioskodawca) oraz imiona, nazwiska i adresy potencjalnych spadkobierców ustawowych (uczestnicy postępowania);
  2. imię i nazwisko zmarłego, datę i miejsce (miejscowość) jego śmierci oraz jego ostatnie miejsce stałego zamieszkania;
  3. akt zgonu oraz inne akty stanu cywilnego wskazujące na pokrewieństwo ze zmarłym osób wskazanych we wniosku jako spadkobierców (odpis skrócony aktu urodzenia, odpis skrócony aktu małżeństwa).

Do wniosku należy również dołączyć odpisy wniosku w ilości odpowiadającej liczbie uczestników postępowania (czyli dzieci zmarłego). Wniosek należy opłacić znakami opłaty sądowej lub przelewem w kwocie 50 zł.

Po złożeniu kompletnego wniosku sędzia wyznacza rozprawę, na którą wzywa wnioskodawcę i uczestników postępowania. Pouczenie o obowiązku lub braku obowiązku stawiennictwa w sądzie znajdzie się na wezwaniu na rozprawę.

Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów (w postaci ułamka).

Dzieci zmarłego są uprawnione do żądania zachowku. Prawo do zachowku uregulowane jest w art. 991 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

„Art. 991. § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają zatem następujące zasady:

  1. Roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu).
  2. Roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny lub/ i zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym czasie.

Do dnia 23 października 2011 roku roszczenia z tego tytułu przedawniały się z upływem trzech lat od ogłoszenia testamentu albo dnia otwarcia spadku (dzień śmierci spadkodawcy). Od dnia 23 października 2011 roku termin ten wynosi pięć lat.

Pani wujek (jak i każde z dzieci zmarłego) będzie mógł domagać się od Pani zachowku w ciągu 5 lat od otwarcia testamentu.

Po śmierci Pani dziadka jedynymi spadkobiercami ustawowymi są jego dzieci i gdyby dziadek nie przepisał na Panią nieruchomości w testamencie, to zgodnie z ustawą każde z dzieci dziedziczyłoby po 1/3 udziału w mieszkaniu.

W takiej sytuacji wartość zachowku dla Pani wujka wynosiłaby: 1/2 (zakładając, że wujek w chwili śmierci Pani dziadka był pełnoletni oraz zdolny do pracy) x 1/3 (udział spadkowy) = 1/6 wartości spadku po zmarłym. Przyjmując, że wartość nieruchomości wynosi 100 000 zł, to Pani wujek byłby uprawniony do zachowku w kwocie 16 666 zł.

W tym miejscu pragnę zwrócić uwagę na argumenty, których może Pani użyć do obrony w ewentualnym procesie sądowym o zachowek.

Mianowicie w przedmiotowej sprawie istotny jest fakt, że pieniądze na zakup mieszkania pochodziły faktycznie od Pani. Uważam, że fakt ten powinien być przez Panią zgłoszony w ewentualnym postępowaniu sądowym i wzięty pod uwagę przez sąd przy ustalaniu wysokości zachowku. Oczywiście powinna Pani postarać się wykazać przed sądem za pomocą wszelkich dozwolonych środków dowodowych (np. w postaci zeznań świadków, wyciągu z kont), że to od Pani pochodziły pieniądze na wykup lokalu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »