Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zmiana postanowienia o nabyciu spadku

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-01-28

Moja ciotka zapisała w testamencie część majątku mojemu bratu. Jednak po jej śmierci jej dzieci przeprowadziły postępowanie spadkowe, nie uwzględniając testamentu (brat i ja nie wiedzieliśmy wtedy o jego istnieniu). Wydano postanowienie o nabyciu spadku przez moich kuzynów. Czy można jeszcze dokonać zmiany na moją korzyść? Ciocia zmarła w 2001 r., mój brat w 2002 r.

 

Skoro Pańska ciotka sporządziła testament, to, o ile jest on ważny, nie powinno mieć miejsca dziedziczenie ustawowe (jak stwierdził sąd w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku), lecz spadek podlega dziedziczeniu testamentowemu. Oczywiście niezgłoszenie testamentu w sądzie byłoby krzywdzące dla Pana, ponieważ jeżeli spadkodawca pozostawił testament, to dziedziczenie odbywa się zgodnie z wolą spadkodawcy.

Stosownie do art. 646 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie: K.p.c.): „Osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza”.

Według § 2 tego przepisu: „Kto bezzasadnie uchyla się od wykonania powyższego obowiązku, ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Ponadto sąd spadku może nałożyć na uchylającego się grzywnę”.

Zgodnie z powyższymi przepisami powinien Pan złożyć testament w sądzie.

Najlepiej byłoby, gdyby testament został złożony w sądzie razem z wnioskiem o zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Podstawą takiego wniosku jest art. 679 § 1 K.p.c.: „Dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów niniejszego rozdziału. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność”.

Wniosek o wszczęcie takiego postępowania może zgłosić każdy zainteresowany (art. 679 § 2 K.p.c.). W razie przeprowadzenia dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku, zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 679 § 3 K.p.c.).

Zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może złożyć wniosek w trybie art. 679 w każdym czasie, nie jest on ograniczony żadnym terminem ani rodzajem podstaw, na jakich opiera swoje twierdzenie o wadliwości postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (uchwała SN z 27 kwietnia 1982 r., III CZP 15/82, LexPolonica nr 309392, OSNCP 1982, nr 8-9, poz. 118).

Stosownie do powyższych przepisów powinien Pan złożyć w sądzie wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. We wniosku powinno się wskazać okoliczności, w jakich odnalazł Pan testament cioci. Ważne będzie podanie daty, kiedy to się stało.

Skoro postanowienie zmieniające postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku w trybie przewidzianym w art. 679 K.p.c. ma charakter postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (postanowienie SN z 7 marca 1968 r. II CR 102/68 OSNCP 1968/10 poz. 176), to tym samym wniosek o zmianę stwierdzenia nabycia spadku należy także traktować jak wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Odnosi się to w szczególności do wysokości opłaty stałej od wniosku. Opłata od wniosku będzie wynosiła 50 zł.

Właściwość sądu reguluje art. 628 K.p.c.:

„Do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy”.

Jeżeli testament okaże się ważny, to sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku na podstawie testamentu przez Pańskiego brata, a więc nabycie zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Po wydaniu tego orzeczenia spadkobiercy zmarłego brata będą mogli żądać od osób, które będąc przeświadczone, że są spadkobiercami, dysponowały spadkiem.

Stosownie do art. 1029 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.): „Spadkobierca może żądać, ażeby osoba, która włada spadkiem jako spadkobierca, lecz spadkobiercą nie jest, wydała mu spadek. To samo dotyczy poszczególnych przedmiotów należących do spadku”.

Natomiast § 2 art. 1029 K.c. wskazuje: „Do roszczeń spadkobiercy o wynagrodzenie za korzystanie z przedmiotów należących do spadku, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również o naprawienie szkody z powodu zużycia, pogorszenia lub utraty tych przedmiotów oraz do roszczeń przeciwko spadkobiercy o zwrot nakładów stosuje się odpowiednio przepisy o roszczeniach między właścicielem a samoistnym posiadaczem rzeczy”.

Powinien Pan również pamiętać, że spadkobiercy ustawowi pominięci w testamencie mogą na mocy art. 991 § 1 K.c. domagać się zachowku od spadkobierców zmarłej ciotki. Według tego przepisu: „Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek)”.

Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Wystąpienie do sądu o stwierdzenie nabycia spadku

Kilka lat temu zmarł mój ojciec. Po jego śmierci uzyskaliśmy z sądu stwierdzenie o nabyciu spadku w postaci części mieszkania (ja, moja mama i...

Spadek po wdowcu który nie miał dzieci

Chciałabym się dowiedzieć, jak wygląda procedura nabycia spadku po zmarłym, który był wdowcem i nie miał dzieci – najbliższą rodzinę stanowiły...

Do kiedy mam czas, żeby załatwić sprawy spadkowe?

Niedawno zmarła moja mama, która miała drugiego męża. Do kiedy mam czas, żeby załatwić sprawy spadkowe? Nie chcę na razie zawracać tym głowy mężowi...

Domaganie się części gospodarstwa rolnego odziedziczonego w spadku

W 1990 r. zmarła moja babcia, która razem z dziadkiem prowadziła gospodarstwo rolne (należące do obojga). Nie pozostawiła testamentu; spadkobiercami...

Jak przeprowadzić sprawę spadkową?

Mój ojciec umarł miesiąc temu; pozostawił mi w testamencie mieszkanie. Chciałabym teraz przeprowadzić sprawę spadkową ....

Procedura nabycia spadku przez krewnych

Moi dziadkowie zmarli, pozostawiając nieruchomość. Dzieci dziadków (mój tata i wujek) też nie żyją. Żyje tylko żona wujka, która nie miała...

Problem ze spadkiem

W 2002 roku zmarła nasza mama. Rok później odbyła się sprawa spadkowa. Wniosek został złożony w związku z dziedziczeniem mieszkania. Na sprawie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »