Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna na wnuka a pominięcie dzieci, co z zachowkiem?

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 2018-09-26

Przed 16 laty babcia darowała mi mieszkanie, w akcie notarialnym wartość darowizny określono na 50 tys. zł. Babcia niedawno zmarła, nie zostawiła testamentu, bo też nie miała żadnego innego majątku, nie miała też żadnych długów. W chwili jej śmierci nie żył już żaden z jej dwóch mężów. Babcia miała czworo dzieci: dwoje z pierwszego małżeństwa i dwoje z drugiego. Jednemu z dzieci 15 lat temu darowała 20 tys. zł. Czy jako wnuk będę musiał spłacić zachowek żyjącym dzieciom babci (art. 996 K.c.)?

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję bardzo za pomoc. Teraz wiem na czym stoję. Porada bardzo się przydała. 
Maria
Oceniam jak zwykle wysoko profesjonalizm i szybkość działania. Korzystam z Państwa usług od dawna i nigdy się nie zawiodłam. Zawsze polecam Państwa usługi innym.
Ewa, 59 lat
Jestem zadowolona z tej odpowiedzi , fachowo wszystko zostało wyjaśnione.Chociaż czasami potrzebujemy prostych słów, ale wiem że wszystko zależy od pewnych czynników.
Irena
Mieszkam na stale w Szwecji. Dwa lata temu zmarl w Polsce moj ojciec i jego zona chciala mnie wykluczyc ze spadku. Szukalem informacjj przez Internet i w koncu zwrocilem sie z zapytaniem do portalu eporady24. Radca prawny Tomasz Krupinski podjal paleczke i podpisalismy wkrotce umowe. Nie bylo latwo, ale po kilku posiedzeniach sadowych w koncu sprawe wygralismy. Jestem bardzo wdzieczny Panu Tomaszowi za jego wklad pracy, cierpliwosc, wytrwalosc, dokladnosc, uczciwosc, sumiennosc i duzo, duzo wiecej. Goraco polecam Pana Tomasza, mozna na nim naprawde polegac, jest bardzo kompetentnym i solidnym prawnikiem. Dziekuje bardzo!
Michal, 44 lata, ekonomista
Uzyskałam wyczerpującą informację, która potwierdziła niestety fakt że emerytura jeszcze mężowi nie przysługuje. 
Jadwiga, urzędnik, 62 lata
Odpowiedź rzetelna, udzielona b. szybko. Kwota przystępna. 
Hania, księgowa, 60 lat
Dziękuję , jest ok. Krótko, konkretnie z powołaniem się na przepisy.
Elżbieta, 62 lata, emerytka
Dziękuję bardzo państwa odpowiedzi na zadane pytania bardzo mi pomogły dziękuję za fachową pomoc pozdrawiam.
Adam, technik budowlany, 37 lat
Szybkość i jasność udzielonej porady
Henryk, 69 lat, Emeryt
Dziękuję bardzo za pomoc
Justyna, 40 lat
Jestem bardzo zadowolona, że sięgnęłam po tę formę pomocy, po prostu ceny w tradycyjnych kancelariach są nie do przyjęcia, a czasem potrzeba zwykłej podstawowej prawmiczej wiedzy, rozmowy wyjaśniającej. Polecam
Anna
Bardzo sprawna, szybka i kompetentna usługa prawna, która spełniła moje oczekiwania. W przyszłości z pewnością skorzystam znowu i polecę Państwa adres innym. 
Piotr, lekarz, 67 lat
Dziękuję bardzo za opracowanie umowy współpracy. Zawiera newralgiczne zapisy, które wg mnie jednoznacznie różnią się od umowy o pracę. Myślę, że instytucje kontrolne również będą miały takie zdanie. W przyszłości, po kontroli napiszę czy rzeczywiście tak się stało. Będę przyszłościowo korzystała z Państwa usług, a także polecę znajomym, którzy będą mieli taką potrzebę
Barbara
Doskonała i kompetentna obsługa prawna. Odpowiedzi na pytania wyczerpujące, poparte odpowiednimi odniesieniami do aktów prawnych. Bardzo szybka odpowiedz na dodatkowe, uzupełniające pytania.
Katarzyna, Informatyk, wykładowca akademicki, 46 lat
Dziękuję. Porada mi bardzo pomogła
Andrzej, elektronik, 50 lat
Profesjonalizm, rzetelność, zaangażowanie, cierpliwość (dot. dodatkowych pytań :) ), wyczerpujące odpowiedzi poparte przepisami prawa, wycena konkurencyjna :) Jestem bardzo zadowolona.
Jolanta, pracownik biurowy, 60 lat
Bardzo precyzyjna i wyczerpująca odpowiedz która mi bardzo pomogła. Dziękuję
Michał, 54 lata
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedż.
Jolanta
Z usługi skorzystałam po raz kolejny. Uczciwe, wnikliwe i miłe podejście do problemu nieznanej osoby, z którą nie ma się bezpośredniego kontaktu. Serdecznie dziękuję
Elżbieta, 65 lat, technik technolog żywienia
Bardzo szybko i w sposób jasny otrzymałam odpowiedz. 
 
Agata
Po raz kolejny korzystam z Państwa pomocy, za pierwszym razem efekt był pozytywny, myślę że teraz również.
Ewa, 56 lat, ekonomistka
Dziękuję za pomoc. Pomogliście mi Państwo i rozwialiście wątpliwości.
Iza
Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata

Podany stan faktyczny nie jest do końca sprecyzowany, zakładam więc, że wszystkie dzieci babci żyły w momencie jej śmierci, łącznie z Pana rodzicem, co jest tu najistotniejsze. Ponadto pisze Pan, że babcia 15 lat temu uczyniła darowiznę pieniężną jednemu z dzieci, co oczywiście będzie miało znaczenie, jeśli ta osoba przyzna, że taka darowizna miała miejsce, bądź też będą na to dowody.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Zapytuje Pan, czy jako wnuk będzie musiał spłacić zachowek żyjącym dzieciom babci (art. 996 Kodeksu cywilnego; dalej „K.c.”). Otóż zachowku mogą żądać zstępni, małżonek i rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, o ile nie otrzymali należnego im zachowku w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny bądź w postaci powołania do spadku bądź w postaci zapisu. Wysokość zachowku stanowi połowa wartości udziału spadkowego, który przypadałby w dziedziczeniu ustawowym, a w przypadku osób trwale niezdolnych do pracy albo małoletnich – dwie trzecie wartości tego udziału (art. 991 K.c.).

Uprawnionymi do zachowku są nie tylko osoby z kręgu spadkobierców ustawowych niepowołane do spadku z uwagi np. na treść testamentu, ale także te osoby, które zostały powołane do spadku, jeżeli nie uzyskały one w wyniku tego powołania należnego im zachowku w całości; przysługuje im roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do jego uzupełnienia (tak: wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 13 lutego 2004 r., II CK 444/2002, OSP 2007/4, poz. 51; E. Skowrońska-Bocian, komentarz do art. 991 k.c., Lex Polonica).

Dzieci babci nie uzyskały w wyniku powołania do spadku należnej im wysokości zachowku. Wobec tego będzie się im należał zachowek w wysokości połowy wartości udziału spadkowego nabytej w drodze spadkobrania (jeśli byli trwale niezdolni do pracy – w wysokości 3/4). Wartość udziału spadkowego, którą nabyli w drodze spadkobrania, wynosi po 1/4 spadku (do spadku jest bowiem powołana czwórka dzieci, art. 931 § 1 K.c.). Połowa z 1/4 spadku to 1/8 spadku, zatem wysokość przynależnego każdemu zachowku wynosi 1/8 wartości spadku (a jeżeli byli niezdolni do pracy – 3/16). Jeśli jedno z dzieci otrzymało już darowiznę, zalicza się ona na poczet zachowku, stąd otrzymana kwota powinna zostać od niego odjęta.

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 7 lipca 1964 r., I CR 691/62, OSNCP 1965, nr 9, poz. 143 – wartość aktywów spadkowych równa zeru nie musi wyłączać możliwości dochodzenia zachowku przez uprawnionego. Podstawę obliczenia zachowku bowiem może wówczas stanowić wartość darowizn dokonanych przez spadkodawcę, jeżeli zachodzą podstawy doliczenia określone w art. 993-995 K.c.

Przy obliczaniu zachowku uwzględnia się darowizny uczynione przez spadkodawcę (art. 993 K.c.). Nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 K.c.).

Darowizna na Pana rzecz (jak zakładam – osoby niebędącej spadkobiercą albo uprawnioną do zachowku – Pana rodzic, dziecko babci, żyło w momencie jej śmierci) została dokonana szesnaście lat przed śmiercią babci (tu też nie mam dokładnej informacji, podejrzewam jednak, że było to na pewno dziesięć lat przed tą śmiercią), zatem darowizna ta nie powinna zostać doliczona do spadku. Gdyby jednak Pana rodzic już wtedy nie żył, darowizna zostałaby zaliczona na poczet zachowku. Gdyby natomiast darowizna miała miejsce nie więcej niż 10 lat przed śmiercią babci, zostałaby doliczona do spadku (tu jednak zachodziłaby kwestia przedawnienia żądania).

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku (art. 995 K.c.). Wartość nieruchomości określałoby się więc według stanu z chwili dokonania darowizny, a według cen z chwili dochodzenia roszczenia (tj. na dzień wniesienia pozwu). To, że w akcie notarialnym wskazano wartość darowizny na 50 tys. zł, nie oznacza, że można wykazywać, że rzeczywista jej wartość była inna.

Podsumowując, jeśli stan faktyczny wygląda tak, jak poczynione tu przeze mnie założenia, które podałam, nie jest Pan zobowiązany do zapłaty zachowku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Dom wybudowany na działce od rodziców a prawo rodzeństwa do zachowku

Przed ponad 15 laty rodzice mojej żony przekazali nam obojgu w formie darowizny działkę budowlaną, na której na własny koszt zbudowaliśmy dom. W jego jednej części zamieszkali darczyńcy. Czy w przyszłości siostra żony może domagać się zachowku z darowanej nieruchomości? Albo rościć sobie prawo do części domu, w którym mieszkają rodzice? Siostra żony wraz z mężem otrzymali mniej więcej równowartość tej działki w gotówce, ale nie ma na to żadnego pisemnego potwierdzenia. Czy można zmienić już zawartą umowę darowizny na umowę dożywocia?

Majątek w testamencie dla partnera

Chcę spisać testament u notariusza, w którym chciałabym przekazać cały w testamencie majątek dla partnera. Moi rodzice nie żyją, rodzeństwa nie mam, dzieci nie posiadam, męża też nie mam. Czy dalsza rodzina może po mojej śmierci domagać się od mojego partnera zachowku? Czy muszę ich w testamencie wszystkich wydziedziczyć?

Sprawa zachowku w stosunku do darowizny

Jak wygląda sprawa zachowku w stosunku do darowizny? Moja mama przekazała mi połowę nieruchomości na zasadzie darowizny. Miałem brata, który klika lat temu zmarł i zostawił po sobie żonę i dzieci. Czy dzieciom brata będzie przysługiwał zachowek na wypadek śmierci mojej mamy, czyli ich babci? Dodam, że mój ojciec zmarł dawno temu, spadek po nim został przeprowadzony i brat otrzymał swoją część.

Zachowek od darowizny gospodarstwa rolnego

Mój tato zmarł pół roku temu, na krótko przed śmiercią zapisał dom i gospodarstwo siostrze. Mama żyje i zrzekła się majątku na rzecz siostry. Niestety, jest przez nią źle traktowana. Chciałabym poprawić jakoś jej sytuację i pomyślałam, że jeżeli nie zacznie traktować mamy normalnie, to wystąpię o zachowek i zabiorę mamę do siebie. Czy jest taka możliwość? Mam jeszcze brata i drugą siostrę, ale ich ta sytuacja nie interesuje. Dotąd nie miałam pretensji o darowiznę dla siostry, bo rodzice pomagali i mnie, ale sytuacja mamy nie jest wesoła. Może siostra zmieni swe postępowanie, jak usłyszy o tym zachowku. Nie wiem jednak, czy są podstawy prawne, aby go żądać. Proszę o poradę!

Brak opieki nad rodzicami a żądanie zachowku

Po śmierci syna w 1991 r. rodzice sporządzili testament, w którym do spadku powołali swojego wnuka (syna zmarłego syna). W 2012 r., celem uporządkowania spraw własnościowych za życia, przenieśli na tegoż wnuka prawo własności do nieruchomości. Na rzecz dziadków ustanowiona została służebność osobista. W październiku 2013 r. zmarł dziadek. Babcia żyje. W marcu 2018 r. córka dziadka (ciocia wnuka) wystąpiła do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po swoim ojcu – celem dochodzenia zachowku. Czy córka ma prawo domagać się zachowku? Dodam, że ów dom jest wart ok. 60 tys. zł. Licząc opłatę za opiekę 1000 zł miesięcznie, którą uiszczał wnuk, jest to prawie wartość darowizny. Córka rodzicami się nie interesowała.

Zachowek od spadkobierców męża zmarłej mamy

Moja zmarła mama testamentem powołała do spadku swojego męża, który nie jest moim ojcem. Mąż matki przyjął spadek i chciał przenieść prawo do swojego mieszkania na mnie. Niestety z powodów zdrowotnych nie zdążył tego uczynić, a teraz znajduje się w szpitalu i rokowania są bardzo złe. Czy po jego śmierci będę mogła dochodzić zachowku po swojej mamie od jego spadkobierców?

Mieszkanie od siostry a prawo do zachowku jej dzieci

Moja jedyna siostra (rozwiedziona) w najbliższym czasie podaruje mi mieszkanie, w którym nie mieszka i nie będzie mieszkać. Siostra ma dwójkę dzieci w wieku 12 i 20 lat. Czy będzie należał im się w przyszłości zachowek? Czy mają zastosowanie w tym przypadku przepisy, że rodzeństwo nie należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a więc dzieci siostry nie miałyby prawa do zachowku (po upływie 10 lat)?

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »