Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna na wnuka a pominięcie dzieci, co z zachowkiem?

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 2018-09-26

Przed 16 laty babcia darowała mi mieszkanie, w akcie notarialnym wartość darowizny określono na 50 tys. zł. Babcia niedawno zmarła, nie zostawiła testamentu, bo też nie miała żadnego innego majątku, nie miała też żadnych długów. W chwili jej śmierci nie żył już żaden z jej dwóch mężów. Babcia miała czworo dzieci: dwoje z pierwszego małżeństwa i dwoje z drugiego. Jednemu z dzieci 15 lat temu darowała 20 tys. zł. Czy jako wnuk będę musiał spłacić zachowek żyjącym dzieciom babci (art. 996 K.c.)?

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Bardzo szybko i w sposób jasny otrzymałam odpowiedz. 
 
Agata
Po raz kolejny korzystam z Państwa pomocy, za pierwszym razem efekt był pozytywny, myślę że teraz również.
Ewa, 56 lat, ekonomistka
Dziękuję za pomoc. Pomogliście mi Państwo i rozwialiście wątpliwości.
Iza
Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata
Konkretnie, rzeczowo i na temat
Tomasz, chemik, 46 lat
Dziękuję, b. fachowa i wyczerpująca odpowiedz nie rozczarowałam się obsługą choć miałam wątpliwości.
Katarzyna, 40 lat
500% OK!!!
Rafał
 Możliwość uzyskania rzetelnej informacji z domu
Krzysztof, 54 lata
Szybki kontakt z prawnikiem, rzeczowa porada, ludzkie podejście do sprawy. Tacy powinni być prawnicy.
Krzysztof
Jestem bardzo zadowolona z pomocy pana Janusza Polanowskiego której mi udzielił wyczerpującej odpowiedzi.Polecam wszystkim
Wiola
Jak zwykle szybko i rzetelnie.
Joanna
Jestem bardzo zadowolona z porady, jasna wyczerpująca odpowiedz na każde pytanie. Polecam.
Ewa
Dziękuję prawnikowi, który bardzo mi pomógł w zawikłanej dla mnie sprawie, nikt inny jak w "eporady24" nie pomógłby mi lepiej, wielki szacunek dla Pana !!! dziękuję za tak wyczerpujące informacje, opinia dla Pana to 5x2/5 ocen najwyższych, polecam wszystkim zainteresowanych swoimi problemami tylko w : eporady24...
Janina
Odpowiedz udzielona bardzo szybko, precyzyjnie, konkretnie. W końcu zrozumiałam dlaczego tak a nie inaczej mam postąpić. Jestem bardzo zadowolona z porady.
Agnieszka
Kompetentna i szybka odpowiedź powołująca się na konkretne przepisy prawne i orzeczenia Sądu. Miły kontakt Ekspertem.
Ewa, nauczyciel
O pomoc prawna zwracałam się już dwukrotnie. Pytania dotyczyły różnych zagadnień. W obu przypadkach otrzymałam profesjonalne, wyczerpujące odpowiedzi . Wytłumaczono mi moje prawa i obowiązki. Za każdym razem po zadaniu dodatkowych pytań na mój panel przychodziła informacja, która rozwiewała moje wątpliwości. Odpowiedzi są udzielane prawie natychmiast. 
Elżbieta
Jestem bardzo zadowolony ze szczegółowej i szybkiej odpowiedzi 
Piotr, logistyk, 49 lat
Bardzo dziękuję za odpowiedź, która wyjaśniła wszystkie moje wątpliwości. Szybka i fachowa porada, bez wychodzenia z domu. Sprawa godna polecenia każdemu, kto takiej pomocy potrzebuje!
Teresa
Odpowiedz byla wyczerpująca i pomocna w mojej sytuacji.
Stanisława
Super!!! Odpowiedz na pytanie sprawnie i szybko zostało załatwione.
Gabriela, ekonomista. 61 lat
Szybka wyczerpującą porada, cena przystępna
Andrzej, kierownik wsparcia, 64 lata
Korzystam od czasu do czasu i otrzymuję wyczerpujące odpowiedzi.
Aleksandra
Dziękuję za udzielenie wyczerpującej informacji
lidia

Podany stan faktyczny nie jest do końca sprecyzowany, zakładam więc, że wszystkie dzieci babci żyły w momencie jej śmierci, łącznie z Pana rodzicem, co jest tu najistotniejsze. Ponadto pisze Pan, że babcia 15 lat temu uczyniła darowiznę pieniężną jednemu z dzieci, co oczywiście będzie miało znaczenie, jeśli ta osoba przyzna, że taka darowizna miała miejsce, bądź też będą na to dowody.

Zapytuje Pan, czy jako wnuk będzie musiał spłacić zachowek żyjącym dzieciom babci (art. 996 Kodeksu cywilnego; dalej „K.c.”). Otóż zachowku mogą żądać zstępni, małżonek i rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, o ile nie otrzymali należnego im zachowku w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny bądź w postaci powołania do spadku bądź w postaci zapisu. Wysokość zachowku stanowi połowa wartości udziału spadkowego, który przypadałby w dziedziczeniu ustawowym, a w przypadku osób trwale niezdolnych do pracy albo małoletnich – dwie trzecie wartości tego udziału (art. 991 K.c.).

Uprawnionymi do zachowku są nie tylko osoby z kręgu spadkobierców ustawowych niepowołane do spadku z uwagi np. na treść testamentu, ale także te osoby, które zostały powołane do spadku, jeżeli nie uzyskały one w wyniku tego powołania należnego im zachowku w całości; przysługuje im roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do jego uzupełnienia (tak: wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 13 lutego 2004 r., II CK 444/2002, OSP 2007/4, poz. 51; E. Skowrońska-Bocian, komentarz do art. 991 k.c., Lex Polonica).

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Dzieci babci nie uzyskały w wyniku powołania do spadku należnej im wysokości zachowku. Wobec tego będzie się im należał zachowek w wysokości połowy wartości udziału spadkowego nabytej w drodze spadkobrania (jeśli byli trwale niezdolni do pracy – w wysokości 3/4). Wartość udziału spadkowego, którą nabyli w drodze spadkobrania, wynosi po 1/4 spadku (do spadku jest bowiem powołana czwórka dzieci, art. 931 § 1 K.c.). Połowa z 1/4 spadku to 1/8 spadku, zatem wysokość przynależnego każdemu zachowku wynosi 1/8 wartości spadku (a jeżeli byli niezdolni do pracy – 3/16). Jeśli jedno z dzieci otrzymało już darowiznę, zalicza się ona na poczet zachowku, stąd otrzymana kwota powinna zostać od niego odjęta.

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 7 lipca 1964 r., I CR 691/62, OSNCP 1965, nr 9, poz. 143 – wartość aktywów spadkowych równa zeru nie musi wyłączać możliwości dochodzenia zachowku przez uprawnionego. Podstawę obliczenia zachowku bowiem może wówczas stanowić wartość darowizn dokonanych przez spadkodawcę, jeżeli zachodzą podstawy doliczenia określone w art. 993-995 K.c.

Przy obliczaniu zachowku uwzględnia się darowizny uczynione przez spadkodawcę (art. 993 K.c.). Nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 K.c.).

Darowizna na Pana rzecz (jak zakładam – osoby niebędącej spadkobiercą albo uprawnioną do zachowku – Pana rodzic, dziecko babci, żyło w momencie jej śmierci) została dokonana szesnaście lat przed śmiercią babci (tu też nie mam dokładnej informacji, podejrzewam jednak, że było to na pewno dziesięć lat przed tą śmiercią), zatem darowizna ta nie powinna zostać doliczona do spadku. Gdyby jednak Pana rodzic już wtedy nie żył, darowizna zostałaby zaliczona na poczet zachowku. Gdyby natomiast darowizna miała miejsce nie więcej niż 10 lat przed śmiercią babci, zostałaby doliczona do spadku (tu jednak zachodziłaby kwestia przedawnienia żądania).

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku (art. 995 K.c.). Wartość nieruchomości określałoby się więc według stanu z chwili dokonania darowizny, a według cen z chwili dochodzenia roszczenia (tj. na dzień wniesienia pozwu). To, że w akcie notarialnym wskazano wartość darowizny na 50 tys. zł, nie oznacza, że można wykazywać, że rzeczywista jej wartość była inna.

Podsumowując, jeśli stan faktyczny wygląda tak, jak poczynione tu przeze mnie założenia, które podałam, nie jest Pan zobowiązany do zapłaty zachowku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Dom wybudowany na działce od rodziców a prawo rodzeństwa do zachowku

Przed ponad 15 laty rodzice mojej żony przekazali nam obojgu w formie darowizny działkę budowlaną, na której na własny koszt zbudowaliśmy dom. W jego jednej części zamieszkali darczyńcy. Czy w przyszłości siostra żony może domagać się zachowku z darowanej nieruchomości? Albo rościć sobie prawo do części domu, w którym mieszkają rodzice? Siostra żony wraz z mężem otrzymali mniej więcej równowartość tej działki w gotówce, ale nie ma na to żadnego pisemnego potwierdzenia. Czy można zmienić już zawartą umowę darowizny na umowę dożywocia?

Majątek w testamencie dla partnera

Chcę spisać testament u notariusza, w którym chciałabym przekazać cały w testamencie majątek dla partnera. Moi rodzice nie żyją, rodzeństwa nie mam, dzieci nie posiadam, męża też nie mam. Czy dalsza rodzina może po mojej śmierci domagać się od mojego partnera zachowku? Czy muszę ich w testamencie wszystkich wydziedziczyć?

Sprawa zachowku w stosunku do darowizny

Jak wygląda sprawa zachowku w stosunku do darowizny? Moja mama przekazała mi połowę nieruchomości na zasadzie darowizny. Miałem brata, który klika lat temu zmarł i zostawił po sobie żonę i dzieci. Czy dzieciom brata będzie przysługiwał zachowek na wypadek śmierci mojej mamy, czyli ich babci? Dodam, że mój ojciec zmarł dawno temu, spadek po nim został przeprowadzony i brat otrzymał swoją część.

Zachowek od darowizny gospodarstwa rolnego

Mój tato zmarł pół roku temu, na krótko przed śmiercią zapisał dom i gospodarstwo siostrze. Mama żyje i zrzekła się majątku na rzecz siostry. Niestety, jest przez nią źle traktowana. Chciałabym poprawić jakoś jej sytuację i pomyślałam, że jeżeli nie zacznie traktować mamy normalnie, to wystąpię o zachowek i zabiorę mamę do siebie. Czy jest taka możliwość? Mam jeszcze brata i drugą siostrę, ale ich ta sytuacja nie interesuje. Dotąd nie miałam pretensji o darowiznę dla siostry, bo rodzice pomagali i mnie, ale sytuacja mamy nie jest wesoła. Może siostra zmieni swe postępowanie, jak usłyszy o tym zachowku. Nie wiem jednak, czy są podstawy prawne, aby go żądać. Proszę o poradę!

Brak opieki nad rodzicami a żądanie zachowku

Po śmierci syna w 1991 r. rodzice sporządzili testament, w którym do spadku powołali swojego wnuka (syna zmarłego syna). W 2012 r., celem uporządkowania spraw własnościowych za życia, przenieśli na tegoż wnuka prawo własności do nieruchomości. Na rzecz dziadków ustanowiona została służebność osobista. W październiku 2013 r. zmarł dziadek. Babcia żyje. W marcu 2018 r. córka dziadka (ciocia wnuka) wystąpiła do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po swoim ojcu – celem dochodzenia zachowku. Czy córka ma prawo domagać się zachowku? Dodam, że ów dom jest wart ok. 60 tys. zł. Licząc opłatę za opiekę 1000 zł miesięcznie, którą uiszczał wnuk, jest to prawie wartość darowizny. Córka rodzicami się nie interesowała.

Zachowek od spadkobierców męża zmarłej mamy

Moja zmarła mama testamentem powołała do spadku swojego męża, który nie jest moim ojcem. Mąż matki przyjął spadek i chciał przenieść prawo do swojego mieszkania na mnie. Niestety z powodów zdrowotnych nie zdążył tego uczynić, a teraz znajduje się w szpitalu i rokowania są bardzo złe. Czy po jego śmierci będę mogła dochodzić zachowku po swojej mamie od jego spadkobierców?

Mieszkanie od siostry a prawo do zachowku jej dzieci

Moja jedyna siostra (rozwiedziona) w najbliższym czasie podaruje mi mieszkanie, w którym nie mieszka i nie będzie mieszkać. Siostra ma dwójkę dzieci w wieku 12 i 20 lat. Czy będzie należał im się w przyszłości zachowek? Czy mają zastosowanie w tym przypadku przepisy, że rodzeństwo nie należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a więc dzieci siostry nie miałyby prawa do zachowku (po upływie 10 lat)?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »