Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Co zrobić, aby nie przejąć długów po śmierci ojca?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-01-14

Moja mama nie żyje, pozostał mi ojciec, który jest alkoholikiem. Ojciec jest na rencie z której większość zabierają komornicy. Ma długi w bankach. Co zrobić, aby nie przejąć tych długów po śmierci ojca?

Podstawę prawną odpowiedzi na przedstawione przez Pana pytanie stanowi art. 1048 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.). Zgodnie z jego treścią „spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego”.

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia, w ujęciu naszego prawa, to umowa, na mocy której potencjalny spadkobierca zrzeka się dziedziczenia ustawowego po swym spadkodawcy.

Umowę tę zawierają – z jednej strony – potencjalny spadkobierca ustawowy (czyli Pan), z drugiej zaś strony – przyszły spadkodawca (czyli Pana ojciec).

Zrzeczenie się dziedziczenia po danej osobie nie pozbawia zrzekającego się zdolności dziedziczenia jako takiej.

Obejmuje ono jedynie dziedziczenie ustawowe. Nie wyłącza zatem dziedziczenia testamentowego zrzekającego się. Zrzekający się może dziedziczyć na podstawie testamentu sporządzonego zarówno przed, jak i po zrzeczeniu się dziedziczenia (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15.05.1972 r., sygn. akt II CRN 38/84, OSN 1972, Nr 11, poz. 197). Może też stać się zapisobiercą testamentowym.

Art. 1049 K.c. mówi, że „zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej. Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku”.

W przypadku braku odmiennego postanowienia w umowie skutki zrzeczenia się dziedziczenia obejmują nie tylko zrzekającego się, lecz rozciągają się na jego zstępnych. Ma to praktyczne znaczenie w sytuacji, gdy zrzekający się nie przeżyje spadkodawcy.

Chodzi tu zarówno o zstępnych żyjących w chwili zrzeczenia się dziedziczenia, jak i zstępnych urodzonych po zawarciu umowy, o której mowa – np. dzieci, które urodzą się już po śmierci Pańskiego ojca, będą także wyłączone z dziedziczenia po nim.

Zrzeczenie się dziedziczenia wywołuje skutki prawne w chwili śmierci spadkodawcy (otwarcia spadku). Zrzekający się lub jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku.

Reasumując, zrzeczenie się dziedziczenia jest najskuteczniejszym sposobem wyłączenia od odpowiedzialności za długi spadkowe. Zrzeczenie następuje w drodze umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego, stąd też do jej zawarcia niezbędna jest wola Pańskiego ojca. Zrzec się dziedziczenia można więc w każdym czasie, a termin końcowy wyznacza chwila otwarcia spadku, którą to chwilą jest śmierć spadkodawcy.

Drugim sposobem, żeby nie dziedziczyć długów po ojcu jest odrzucenia spadku po jego śmierci.

Kwestie odrzucenia spadku reguluje art. 1012 K.c.: „spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić”. Z kolei zgodnie z treścią art. 1015 K.c. „oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza”.

Początek biegu tego terminu związany jest z chwilą dowiedzenia się przez spadkobiercę o tytule swego powołania.

Chodzi tu o pozytywną wiedzę o faktach, z których wynika jego powołanie, pochodzącą z miarodajnego źródła. Po pierwsze więc spadkobierca musi dowiedzieć się o śmierci spadkodawcy. Po drugie – przy dziedziczeniu testamentowym musi dowiedzieć się o istnieniu korzystnej dla niego treści testamentu; przy dziedziczeniu ustawowym zaś – o istnieniu węzła rodzinnego, stanowiącego podstawę powołania do dziedziczenia, i braku silniej powołanych, chcących i mogących dziedziczyć (np. brat spadkodawcy może zawdzięczać swe powołanie zrzeczeniu się dziedziczenia przez zstępnych spadkodawcy).

Spadek odrzucony przez Pana w ciągu 6 miesięcy od dnia śmierci ojca przechodzi na dalszych Pana zstępnych, a więc na Pana dzieci. One również będą musiały spadek odrzucić.

Reasumując – ma Pan dwie możliwości uniknięcia odpowiedzialności za długi po swoim ojcu: zrzec się spadku (forma umowy, która może być zawarta w każdej chwili za życia spadkodawcy – ojca) lub spadek odrzucić w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule powołania, co w zasadzie odpowiada dniu śmierci spadkodawcy.

Oświadczenie takie może Pan złożyć przed sądem rejonowym ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy bądź przed notariuszem.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Zadłużony spadek po rodzicu

Mieszkam na stałe za granicą. Nie wiem, jak się mogłabym zrzec spadku po zmarłym ojcu, który właściwie miał same długi. Nie mam czasu przyjechać do...

Jak uchronić dziecko przed długami spadkowymi?

Mój były mąż kilka lat temu wyjechali do Anglii. W ubiegłym tygodniu dowiedziałam się o jego śmierci. Nie wiem, czy zostawił jakikolwiek spadek...

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza przez dzieci

Moje dzieci otrzymały spadek po swoim ojcu (nie był moim mężem) i przyjęły go z dobrodziejstwem inwentarza. Zmarły nie pozostawił majątku oprócz...

Wyrzeknięcie się spadku w imieniu małego dziecka

Mieszkam na stałe za granicą. Chciałabym wyrzec się w imieniu rocznej córki spadku po moich rodzicach. Jak to zrobić, bym nie musiała jechać do sądu...

Spłacanie kredytów po zmarłym bracie

Dwa miesiące temu zmarł mój brat. Był w trakcie budowy domu, którą pomagaliśmy mu (tzn. ja i mama) finansować, zaciągając na ten cel pożyczki....

Jak przyjmują spadek wnuki, gdy ich rodzice go odrzucili?

Cztery lata temu zmarła babcia. Jej dzieci, ze względu na długi babci, odrzuciły spadek. My jesteśmy jej wnukami, w momencie śmierci babci mieliśmy 20,...

Złożenie podania o umorzenie odsetek

Dostałam pismo z firmy windykacyjnej z wezwaniem do zapłaty. Proponuje się mi złożenie podania o umorzenie odsetek od kredytu, który...

Czy mąż może coś stracić przez długi rodziny?

Rok temu zmarł mój teść, a teściowa żyje. Posiada mieszkanie własnościowe, dom i kredyt w banku na ok. 50 tys. zł. Mąż ma też brata,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »