Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zabezpieczenie się przed roszczeniami finansowymi po ojcu

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2019-11-15

Chciałabym zabezpieczyć się na przyszłość przed jakimikolwiek zobowiązaniami/roszczeniami finansowymi ze strony mojego ojca. Jestem osobą pełnoletnią (powyżej 26. roku życia), rozliczam się indywidualnie. Z ojcem od 3. roku życia nie mam absolutnie żadnego kontaktu i choć przyznał się do ojcostwa (nigdy nie był w związku małżeńskim z moją mamą), to po zasądzeniu alimentów były trudności z ich egzekwowaniem, a wielokrotnie alimenty wypłacane były z funduszu alimentacyjnego. Obawiam się ewentualnego dziedziczenia długów, roszczeń o alimenty, pociągania mnie do odpowiedzialności finansowej w przypadku umieszczenia ojca w ośrodku pomocy społecznej itp. Z niewielu źródeł wiadomo mi, że ojciec wielokrotnie figurował w rejestrze bezrobotnych oraz, że był/jest kawalerem, stąd mam głębokie obawy, że w przyszłości mogą spaść na mnie roszczenia finansowe od – w zasadzie – zupełnie obcej mi osoby. Chciałabym się zabezpieczyć przed takim zagrożeniem ze wszystkich możliwych frontów.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zabezpieczenie się przed roszczeniami finansowymi po ojcu

Co się tyczy zabezpieczenia przed długami Pani ojca, które jako jego córka musiałaby Pani spłacać po jego śmierci, to dopóki Pani ojciec żyje, może Pani zrzec się dziedziczenia po nim. Zgodnie z art. 1048 Kodeksu cywilnego (K.c.): „spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego”. Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia to umowa, na mocy której spadkobierca zrzeka się dziedziczenia ustawowego po swym spadkodawcy. Umowę tę zawierają z jednej strony spadkobierca ustawowy, z drugiej zaś – jego przyszły spadkodawca.

Jak zatem Pani widzi, żeby zrzec się dziedziczenia po ojcu, musi zostać pomiędzy Panią a ojcem spisana umowa notarialna o zrzeczenie się dziedziczenia. Wówczas nie będzie Pani po jego śmierci niczego dziedziczyć: ani aktywów, ani pasywów, czyli długów. Zgodnie z art. 1049 K.c.:

„§ 1. Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej.

§ 2. Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku”.

Zrzeczenie się dziedziczenia rozciąga się również na Pani dzieci, o ile takowe Pani posiada lub będzie posiadała. Czyli Pani dzieci też po Pani ojcu nie będą nic dziedziczyły.

Zrzeczenie się dziedziczenia jest najskuteczniejszym sposobem, aby nie dziedziczyć długów po śmierci spadkodawcy. Zrzeczenie następuje w drodze umowy notarialnej, stąd też do jej zawarcia niezbędna jest wola Pani ojca.

Jeżeli nie uda się Pani zrzec się dziedziczenia za życia ojca (bo np. ojciec nie będzie chciał zawrzeć z Panią takiej umowy), to po jego śmierci może Pani spadek po ojcu odrzucić. Kwestię odrzucenia spadku reguluje art. 1012 K.c.: „spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić”. Z kolei zgodnie z treścią art. 1015 K.c.:

„§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza”.

Spadek odrzucony przez Panią przejdzie na dalszych zstępnych, a więc na Pani dzieci. W celu uniknięcia takich konsekwencji, jeżeli w chwili śmierci ojca będzie Pani posiadała dorosłe dzieci, to muszą one również spadek odrzucić, natomiast w imieniu dzieci małoletnich może Pani jako ich przedstawiciel ustawowy złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w ich imieniu po uzyskaniu zgody sądu rodzinnego.

Podsumowując, trzeba stwierdzić, że ma Pani dwie możliwości, aby nie dziedziczyć długów po ojcu: zrzeczenie się dziedziczenia (forma umowy notarialnej, która może być zawarta w każdej chwili za życia ojca) lub odrzucenie spadku w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci ojca.

Co zaś się tyczy zabezpieczenia przed ewentualnym pozwem o alimenty ze strony Pani ojca w stosunku do Pani, to niestety nie ma prawnej możliwości, aby się przed tym ustrzec. Jeżeli mężczyzna ten jest prawnie uznany za Pani ojca i nie został pozbawiony praw rodzicielskich względem Pani, to niestety ma on prawo pozwać Panią o alimenty na swoje utrzymanie bez względu na to, jakim był rodzicem względem Pani. Tak samo wygląda kwestia ponoszenia odpłatności za jego ewentualny pobyt w domu opieki społecznej. Zgodnie z art. 61 ustawy o pomocy społecznej „obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

– przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność”.

Nie ma tutaj możliwości uchronienia się przed taką opłatą przez dziecko osoby w takim ośrodku umieszczonej. Jedynie sam organ administracji, gdy dojdzie do przekonania, że faktycznie nie ma Pani z czego takiej opłaty ponosić, to wówczas może Pani z niej zwolnić. To jak ojciec się do Pani odnosił wcześniej, nie ma dla tej kwestii żadnego znaczenia. 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Jak nie przejąć długów zmarłego dalekiego krewnego?

Niedawno zmarł przyrodni brat mojego dziadka (mieli wspólną matkę). Okazało się, że zostawił po sobie długi; bliższa część jego rodziny odrzuciła...

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza po osobie, która nie zostawiła żadnego majątku

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza po osobie, która nie zostawiła żadnego majątku

Zmarła nasza mama, nie pozostawiła po sobie żadnego majątku, ani nieruchomości, ani ruchomości, ani żadnych oszczędności. Nie zostawiła także testamentu....

Odrzucenie spadku po ciotce w imieniu dzieci

Odrzucenie spadku po ciotce w imieniu dzieci

Dowiedziałam się, że siostra mojego teścia zmarła. Zostawiła po sobie ogromne długi. Jej mąż nie żyje, dzieci oraz jej rodzeństwo zrzekli się majątku....

Odrzucenie spadku czy przyjęcie go z dobrodziejstwem inwentarza?

Odrzucenie spadku czy przyjęcie go z dobrodziejstwem inwentarza?

Dwa miesiące temu zmarł mój mąż. Mieszkam z pełnoletnią córką w Czechach, jednakże w Polsce jesteśmy zameldowane. Mąż zostawił po sobie...

Nieodrzucenie spadku w imieniu dziecka, mimo zgody sądu rodzinnego, co z długami?

Nieodrzucenie spadku w imieniu dziecka, mimo zgody sądu rodzinnego, co z długami?

Mój dziadek zmarł w 2015 r., zostawiając po sobie dług – niespłacony kredyt. Moja mama oraz jej bracia zrzekli się spadku, następnie ja, mój brat...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »