• Data: 2026-04-13 • Autor: Katarzyna Bereda
Jestem wdową. Niedawno zmarła moja córka, która zostawiła testament, zapisując w nim swoją firmę i mieszkanie swojej partnerce. Nie znam dokładnej treści testamentu, ale wiem, że został on złożony u notariusza w ubiegłym roku. Nie wiem jednak, u którego notariusza się znajduje. Chciałabym dowiedzieć się, jakie kroki powinnam podjąć, aby rozpocząć proces spadkowy. Poza mną przy życiu pozostaje jeszcze druga córka i syn – dzieci mojego zmarłego męża. Wiem, że jesteśmy ustawowymi spadkobiercami.
.jpg)
Jeśli nie zna się treści testamentu, a wiadomo, że został on sporządzony i złożony u notariusza, jedyną możliwością jego otwarcia i ogłoszenia jest zainicjowanie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Postępowanie to można rozpocząć niezależnie od tego, czy posiada się kontakt z osobą, która ma testament w rękach – sąd ma bowiem prawo wezwać ją do jego przedstawienia.
Zgodnie z art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:
„Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.”
Postępowanie to ma na celu ustalenie wszystkich spadkobierców, którzy doszli do dziedziczenia – zgodnie z art. 677 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.
Dodatkowo, art. 670 KPC stanowi, że:
„Sąd bada w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, kto jest spadkobiercą, a także czy spadkodawca pozostawił testament.”
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku składa się w sądzie rejonowym ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a więc w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania córki. Właściwy będzie wydział cywilny tego sądu.
Do wniosku należy dołączyć:
skrócony odpis aktu zgonu spadkodawcy,
skrócone odpisy aktów urodzenia uczestników postępowania,
informację o osobach, które mogą posiadać testament (np. partnerka córki).
Jeżeli nie ma się wszystkich dokumentów, można poprosić sąd o ich uzyskanie. Warto też wskazać, że partnerka córki jest w posiadaniu testamentu – sąd wezwie ją do jego przedstawienia.
Opłata od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 zł, a opłata za ewentualne wezwanie uczestników – 5 zł.
Alternatywnie można przeprowadzić postępowanie przed notariuszem, ale wtedy wymagane jest stawiennictwo wszystkich spadkobierców i koszt jest wyższy.
W opisanej sytuacji najważniejszym krokiem jest złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania zmarłej córki. Sąd ustali wszystkich spadkobierców oraz zobowiąże osobę, która posiada testament, do jego przedłożenia. Dopiero po ogłoszeniu testamentu będzie można ustalić, kto i w jakiej części dziedziczy po zmarłej.
Przykład 1
Po śmierci brata, jego partnerka nie chciała ujawnić treści testamentu. Matka zmarłego złożyła wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd wezwał partnerkę do przedstawienia testamentu i po jego ogłoszeniu ustalił, że część majątku przypadła rodzinie, a część – partnerce.
Przykład 2
Córka zmarła, a matka wiedziała jedynie, że testament był przechowywany u notariusza w innym mieście. Po złożeniu wniosku do sądu, notariusz został zobowiązany do przekazania dokumentu i sprawa spadkowa mogła się toczyć dalej.
Przykład 3
Syn zmarłego nie posiadał żadnych dokumentów dotyczących majątku ojca. W trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku sąd sam ustalił dane uczestników i odnalazł testament, który został wcześniej złożony przez spadkodawcę.
Jeżeli potrzebujesz pomocy przy sporządzeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku lub reprezentacji w sądzie, nasi prawnicy mogą przygotować dokumenty i poprowadzić sprawę w Twoim imieniu. Skontaktuj się, aby uzyskać indywidualną wycenę i szczegółowe wsparcie.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.
Zapytaj prawnika