Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka po zmianie prawa, kiedy potrzebna jest zgoda sądu?

• Data: 2026-04-08 • Autor: Katarzyna Bereda

Zmarła mama mojego narzeczonego, niestety zostały po niej długi. On zdążył odrzucić spadek w należytym czasie. Mamy dwoje dzieci i nie mieszkamy w Polsce. Wysłaliśmy pismo do sądu o zgodę na odrzucenie spadku w ich imieniu, ale jak się okazało, prawo się zmieniło i taka zgoda nie jest już potrzebna*. Niestety, z powodu różnych miejsc zamieszkania termin na właściwe odrzucenie spadku mija za 5 dni.

W pierwszej linii dziedziczenia jest również siostra mojego narzeczonego. Z tego, co wiemy, nie złożyła żadnego oświadczenia w sprawie spadku (ma 12 lat, a jej tata nie podjął żadnych działań w tym zakresie).

Czy sąd przyjmie nasze oświadczenie o odrzuceniu spadku po terminie? Jak ewentualne przyjęcie spadku przez siostrę mojego narzeczonego wpływa na nasze dzieci, które nie zdążyły odrzucić spadku? Czy one też dziedziczą, czy spadek przechodzi tylko na siostrę mojego narzeczonego?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka po zmianie prawa, kiedy potrzebna jest zgoda sądu?

Kto dziedziczy po zmarłej i jak podział wygląda w praktyce?

Przyjęcie lub odrzucenie spadku przez siostrę Pani partnera nie ma żadnego znaczenia dla Państwa dzieci. Jeżeli matka partnera miała jedynie dwoje dzieci jako spadkobierców ustawowych, to każde z nich dziedziczy udział w wysokości ½. Jeżeli siostra odrzuci lub nabędzie spadek, dotyczy to wyłącznie jej udziału. Natomiast udział Pani partnera — w przypadku jego odrzucenia — przypada Państwa dzieciom i jest to udział niezależny od udziału siostry partnera.

Odrzucenie spadku w imieniu małoletnich – kluczowa jest data śmierci

Jeżeli chodzi o odrzucenie spadku w imieniu dzieci, to wszystko zależy od dokładnej daty śmierci mamy partnera.

Jeżeli zmarła ona po 15 listopada 2023 r., to w przypadku zgodnego odrzucenia spadku w imieniu dziecka nie trzeba kierować sprawy do sądu. Wystarczające jest odrzucenie spadku przed notariuszem lub konsulem. Termin na dokonanie tej czynności wynosi 6 miesięcy od daty odrzucenia spadku przez partnera.

Podstawa prawna – co dokładnie mówi Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zgodnie z art. 101 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Jeżeli dziecko jest powołane do dziedziczenia wskutek uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica, to czynność polegająca na odrzuceniu spadku w imieniu dziecka przez rodzica, któremu w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, gdy jest dokonywana za zgodą drugiego z rodziców, któremu również w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, albo gdy jest dokonywana wspólnie, nie wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego albo – w przypadkach wskazanych w art. 640¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – sądu spadku, jeżeli spadek odrzucają inni zstępni rodziców tego dziecka. W braku porozumienia rodziców stosuje się przepis § 3.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Kiedy zgoda sądu nadal jest potrzebna?

Jak więc widać, nowelizacja przepisów znosi obecnie obowiązek uzyskania zgody sądu rodzinnego na odrzucenie spadku w imieniu dziecka, jeżeli oboje rodzice wyrażają zgodę na tę czynność lub dokonują jej wspólnie. Dotyczy to jednak tylko sytuacji, gdy spadkodawca zmarł po dniu wprowadzenia nowelizacji, czyli po 15 listopada 2023 r. Jeżeli więc mama partnera zmarła po tej dacie, wystarczy stawić się wraz z ojcem dziecka u notariusza lub konsula i wspólnie odrzucić spadek.

Jeżeli natomiast śmierć nastąpiła przed tym terminem, wówczas konieczne jest uzyskanie zgody sądu na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka.

Jak złożyć wniosek do sądu – praktyczne wskazówki

Wniosek nie jest składany na formularzu – jest to pismo procesowe, które kieruje się do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego, właściwego według miejsca zamieszkania dziecka. Opłata od wniosku wynosi 100 zł.

Jeżeli więc mama partnera zmarła przed 15 listopada 2023 r., to dobrze, że skierowali Państwo wniosek do sądu. Co do zasady, termin na odrzucenie spadku powinien ulec zawieszeniu do czasu rozpoznania wniosku przez sąd. Proszę jednak dopilnować, aby sąd w postanowieniu wyraźnie wskazał okoliczność zawieszenia tego terminu.

Przykłady

Po śmierci ojca Anna odrzuciła spadek z długami. Nie wiedziała jednak, że w jej imieniu powinni zrobić to również rodzice jej 10-letniego syna. Dopiero po kilku miesiącach dowiedziała się, że dziecko automatycznie stało się spadkobiercą.

 

Małżeństwo mieszkające w Niemczech dowiedziało się o śmierci matki męża. Sprawa spadkowa toczyła się w Polsce, a oni nie wiedzieli, że mogą odrzucić spadek w imieniu dziecka przed polskim konsulem – przez to stracili cenny czas.


Piotr odrzucił spadek po swojej matce, ale jego siostra nie złożyła żadnego oświadczenia. W efekcie to ona odziedziczyła cały majątek – łącznie z długami, o których nikt wcześniej nie wiedział.

Podsumowanie

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka może wydawać się formalnością, ale kluczowe znaczenie ma data śmierci spadkodawcy i zgodne działanie obojga rodziców. Po zmianie przepisów wielu formalności można uniknąć, składając oświadczenie u notariusza lub konsula. Warto jednak pilnować terminów, bo ich przekroczenie może skutkować niechcianym dziedziczeniem długów. W razie wątpliwości najlepiej skonsultować się z prawnikiem, by uniknąć kosztownych błędów.

* Opis sprawy z kwietnia 2024 r.

Oferta porad prawnych

Udzielamy fachowych porad prawnych online w sprawach spadkowych, w tym dotyczących odrzucenia spadku w imieniu dziecka, zgody sądu rodzinnego oraz sporządzania pism do sądu lub notariusza. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
3. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Katarzyna Bereda

O autorze: Katarzyna Bereda

Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

rozwodowy.pl