• Data: 2026-03-28 • Autor: Iryna Kowalczuk
Chodzi o spadek po ojcu. Nie mam pewności, czy istnieją długi. Majątek to małe mieszkanie „gdzieś na końcu świata” (wartość ok. 30 tys. zł) i samochód niskiej wartości (ok. 1500 zł). Mieszkanie zamieszkują lokatorzy (najprawdopodobniej umowa ustna ze spadkodawcą). Spadkobiercy to troje rodzeństwa. Spodziewam się maksymalnego utrudniania życia ze strony pozostałej dwójki spadkobierców. W przypadku odrzucenia spadku dziedziczy mój małoletni syn i wychodzi sprawa w sądzie rodzinnym. Jak pozbyć się spadku szybko i bez problemów?

Jeżeli nie chce Pani odziedziczyć długów spadkodawcy oraz nie mieć do czynienia z innymi spadkobiercami, to powinna Pani (oraz Pani zstępni) spadek odrzucić w odpowiednim terminie. To jest jedyne najlepsze wyjście w Pani sprawie.
Zgodnie z art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) „oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania”.
Termin 6-miesięczny jest zachowany, gdy przed jego upływem zostanie złożone oświadczenie w sądzie lub przed notariuszem. Zatem ma Pani 6 miesięcy na odrzucenie spadku od dnia, w którym dowiedziała się Pani o powołaniu do spadku.
U notariusza lub w sądzie (ale u notariusza procedura jest znacznie szybsza) powinna Pani pojawić się z aktem zgonu osoby zmarłej. Jeśli odrzuci Pani spadek, a ma Pani dzieci, to również w imieniu dzieci powinna Pani odrzucić spadek. Dorosłe dzieci odrzucają spadek tak samo jak Pani.
Co się zaś tyczy odrzucenia spadku przez nieletnie dzieci, to wskazać należy, że odrzucenie spadku przez osobę niepełnoletnią jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, w konsekwencji rodzice nie mogą bez zgody sądu opiekuńczego dokonać takiej czynności ani wyrażać zgody na ich wykonanie (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Tym samym rodzice muszą wystąpić do sądu opiekuńczego (którym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, w którego okręgu mieszka dziecko) z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Z wnioskiem może wystąpić jedno z rodziców.
Sąd, rozpatrując sprawę, ocenia między innymi legalność czynności (odrzucenie spadku zwykle jest zgodne z obowiązującym prawem) i jej celowość, to znaczy, czy na odrzuceniu spadku nie ucierpi majątek dziecka. Ważne jest zatem dostarczenie dowodów, że spadek jest bardzo zadłużony i dla dzieci nie będzie korzystne jego przyjęcie. Jeśli długów spadkodawca nie pozostawił, to będzie trudno uzyskać zgodę sądu rodzinnego na odrzucenie spadku.
Tak więc we wniosku należy uprawdopodobnić, że przyjęcie spadku pozostaje w sprzeczności z dobrem i interesem dziecka. Musi Pani zatem dowiedzieć się, czy faktycznie spadek jest zadłużony i w jakim stopniu.
Wniosek musi być opłacony – opłatą stałą w wysokości 40 zł. Potwierdzenie uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku.
Jeżeli postępowanie przed sądem rodzinnym przedłuża się, to należy w ciągu 6 miesięcy od odrzucenia spadku przez Panią złożyć do sądu spadku oświadczenie o odrzuceniu spadku również w imieniu małoletniego dziecka, zaznaczając jednocześnie, że postępowanie przed sądem rodzinnym o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu dziecka wciąż się toczy (można w sądzie rodzinnym uzyskać stosowne zaświadczenie o tym, że sprawa jest w toku). Przerwie to wówczas bieg 6-miesięcznego terminu na złożenie stosownego oświadczenia do czasu wydania zgody przez sąd rodzinny.
Jeżeli okazałoby się, że spadkodawca nie miał długów lub wartość spadku jest dużo większa niż ewentualne długi spadkowe, to warto, aby przyjęła Pani spadek z dobrodziejstwem inwentarza lub też zbyła swój udział w spadku na rzecz rodzeństwa (może to być umowa darowizny lub kupna–sprzedaży, jeżeli któreś z rodzeństwa wyraziłoby chęć nabycia Pani udziału). Może Pani np. porozmawiać z rodzeństwem, że nie jest Pani zainteresowana spadkiem i jeśli oni pokryją koszty sporządzenia stosownej umowy w celu wyzbycia się nieruchomości, to Pani przeniesie na ich rzecz swój udział w tej nieruchomości.
Pani Ewa, samotna matka z Warszawy, dowiedziała się o śmierci swojego ojca, z którym nie utrzymywała kontaktu od lat. Po jego śmierci okazało się, że posiadał mieszkanie w małej miejscowości, ale istniało podejrzenie licznych długów związanych z zaległym czynszem i niespłaconym kredytem gotówkowym. Ewa chciała uchronić siebie i swojego kilkuletniego syna przed niechcianym dziedzictwem, dlatego szybko udała się do notariusza, by odrzucić spadek. Równocześnie złożyła wniosek do sądu rodzinnego o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu dziecka. Dzięki temu, że zadziałała sprawnie i z odpowiednim uzasadnieniem, sąd wydał zgodę przed upływem sześciomiesięcznego terminu i cała sprawa zakończyła się bezpiecznie.
Pan Marek z Katowic otrzymał informację o śmierci wuja, którego był jedynym spadkobiercą. Wydawało się, że chodzi o skromny spadek: stary dom na wsi i samochód. Wkrótce jednak Marek otrzymał pismo z sądu – komornik wszczął egzekucję z majątku po zmarłym. W tej sytuacji Marek zdecydował się odrzucić spadek. Nie miał dzieci, więc sprawa była prosta. Wystarczyła jedna wizyta u notariusza, by pozbyć się problemu. Później okazało się, że długi spadkowe przekraczały wartość majątku kilkukrotnie.
Siostry Anna i Karolina z Gdańska odziedziczyły po matce mieszkanie, które zamieszkiwała osoba bez tytułu prawnego. Anna mieszkała za granicą i nie chciała mieć nic wspólnego z problematycznym spadkiem i konfliktami z lokatorem, ale obawiała się postępowania w sądzie rodzinnym – miała dwoje niepełnoletnich dzieci. Skonsultowała się z prawnikiem, który pomógł jej przygotować odpowiedni wniosek o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu dzieci i jednocześnie złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku z adnotacją, że sprawa w sądzie opiekuńczym jest w toku. Dzięki temu uniknęła niechcianych komplikacji i odpowiedzialności za cudze długi.
Pozbycie się niechcianego spadku, szczególnie w sytuacji, gdy istnieje ryzyko zadłużenia lub konfliktów rodzinnych, jest możliwe – ale wymaga szybkiego i świadomego działania. Kluczowe jest dotrzymanie 6-miesięcznego terminu na odrzucenie spadku oraz właściwe przeprowadzenie procedury wobec małoletnich dzieci, co wiąże się z koniecznością uzyskania zgody sądu opiekuńczego. Dobrze przygotowany wniosek, zebrane dowody i znajomość procedury mogą uchronić przed długotrwałymi problemami prawnymi i finansowymi.
Potrzebujesz pomocy przy odrzuceniu spadku lub nie wiesz, jakie kroki podjąć? Skorzystaj z porady prawnej online – szybko, bez wychodzenia z domu i z gwarancją rzetelnego wsparcia. Przeanalizujemy Twoją sytuację, przygotujemy odpowiednie pisma i pomożemy Ci przejść przez całą procedurę. Wejdź na eporady24.pl i zadaj pytanie prawnikowi już dziś.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Iryna Kowalczuk
Magister prawa, absolwentka Lwowskiego Państwowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych Ukrainy, uzyskany tytuł: magister prawa ukraińskiego; ukończyła także Studium Podyplomowe prawa UE na Uniwersytecie Warszawskim. Doświadczenie nabyła w trakcie pracy w dwóch kancelariach adwokackich. Ze względu na biegłość w analizie różnorodnych zagadnień prawnych w serwisie ePorady24.pl pełniła funkcję administratora. Udzielała porad z zakresu prawa spadkowego i rodzinnego oraz w sprawach związanych z prawem ukraińskim. Biegle posługuje się zarówno językiem ukraińskim, rosyjskim, jak i polskim. Z serwisem spadek.info współpracowała od początku jego istnienia czyli od 2012 roku.
Zapytaj prawnika